Matthew 22 (BDV)

1ଜିସୁ ଆରେକ୍ କଃତାମଃନ୍ କୟ୍ ଲକ୍ମଃନ୍କେ ସିକ୍ୟା ଦିଲା,Once again, Jesus spoke to them in parables:

2“ସଃର୍ଗ୍ ରାଇଜ୍ ଇବାନ୍ୟା । ଗଟେକ୍ ରଃଜା ତାର୍ ହୟ୍ସିର୍ ବିବାବଜି କଃଲା ।“The kingdom of heaven is like a king who prepared a wedding banquet for his son.

3ଆର୍ ସେ ବଜି ତଃୟ୍ ଆସ୍ତା ଲକ୍ମଃନ୍କେ କୁଦୁକେ ସେ ରଃଜା ଅଃହ୍ଣାର୍ ଗତିଦଃଙ୍ଗ୍ଳାମଃନ୍କ୍ ହଃଟାୟ୍ଲା, ମଃତର୍ ସେ ଲକ୍ମଃନ୍ ଆସୁକ୍ ମଃନ୍ ନଃକେଲାୟ୍ ।He sent his servants to call those he had invited to the banquet, but they refused to come.

4ସେ ଆରେକ୍ ବିନ୍ ଗତିଦଃଙ୍ଗ୍ଳାମଃନ୍କ୍ ଇ କଃତା କୟ୍କଃରି ହଃଟାୟ୍ଲା, ‘ବଜିକେ ଆସ୍ତା ଲକ୍ମଃନ୍କେ କଃଉଆ, ଦଃକା ଅଃମି ବଜି ରାନ୍ଦି ସଃର୍ଲୁନି, ଅଃମାର୍ ଦୁମାଦୁମା ଚେଳି ଆର୍ ମେଣ୍ଡାମଃନ୍ ମାର୍ଲୁ ଆଚୁ । ସଃବୁ ତିଆର୍ ଅୟ୍ଲି ଆଚେ ତୁମିମଃନ୍ ବିବା ବଜିକେ ଆସା ।’Again, he sent other servants and said, ‘Tell those who have been invited that I have prepared my dinner. My oxen and fattened cattle have been killed, and everything is ready. Come to the wedding banquet.’

5ମଃତର୍ ସେ ବଜିକେ ଆସ୍ତା ଲକ୍ମଃନ୍ ରଃଜାର୍ କଃତାକ୍ ଅମାନ୍ୟା କଃରି କେ ତ ଅଃହ୍ଣାର୍ ତାସ୍ ହଃଦାୟ୍ ଆର୍ କେ ତ ଅଃହ୍ଣା ଅଃହ୍ଣାର୍ ବେବାର୍କେ ଗଃଳାୟ୍ ।But they paid no attention and went away, one to his field, another to his business.

6ବାକି ଲକ୍ମଃନ୍ ରଃଜାର୍ ଗତି ଦଃଙ୍ଗ୍ଳାମଃନ୍କେ ଦଃରିକଃରି ଆର୍ଲା କଃଲାୟ୍ ଆର୍ ମଃର୍ନେ ହେଁ ମାର୍ଲାୟ୍ ।The rest seized his servants, mistreated them, and killed them.

7ମଃତର୍ ରଃଜା ଇ କଃତା ସୁଣି ଜଃବର୍ ରିସା ଅୟ୍ଲା ଆର୍ ସେ ତାର୍ ସଃଇନ୍ ମଃନ୍କେ ହଃଟାୟ୍ କଃରି ସେ ହଃତ୍ୟାକାରିମଃନ୍କେ ମଃର୍ନେ ମାରାୟ୍ଲା, ଆର୍ ସେମଃନାର୍ ଗଃଳ୍କେ ବଃସମ୍ କଃଲା ।The king was enraged, and he sent his troops to destroy those murderers and burn their city.

8ତାର୍ହଃଚେ ରଃଜା ତାର୍ ଗତିଦଃଙ୍ଗ୍ଳାମଃନ୍କ୍ କୟ୍ଲା, ‘ବିବା ବଜି ତ ରାନ୍ଦା ଅୟ୍ଲି ଆଚେ, ମଃତର୍ ମୁଁୟ୍ କୁଦି ରିଲା ଲକ୍ମଃନ୍ ବଜି କାଉଁକେ ଜୟ୍ଗ୍ ନାୟ୍ ।Then he said to his servants, ‘The wedding banquet is ready, but those I invited were not worthy.

9ଅଃବେ ତୁମିମଃନ୍ ଗଃଳାର୍ ସଃବୁ ବଃଡ୍ ବଃଡ୍ ସାଉଳିମଃନ୍କେ ଜାହା ଆର୍ ଜଃତେକ୍ ଲକ୍ମଃନ୍କେ ଦଃକାସ୍, ସେ ସଃବୁ ଲକ୍କେ କୁଦି ଆଣା ।’Go therefore to the crossroads and invite to the banquet as many as you can find.’

10ସେତାକ୍ ସେ ଗତିଦଃଙ୍ଗ୍ଳାମଃନ୍ ସେ ବଃଡ୍ ବଃଡ୍ ସାଉଳିମଃନ୍କେ ଗଃଲାୟ୍ ଆର୍ ସେତି ସଃତ୍ ଆର୍ ଜଃତେକ୍ ଦୁସ୍ଟ୍ ଲକ୍ମଃନ୍କେ ଦଃକ୍ଲାୟ୍, ସେ ସଃବ୍କେ ରୁଣ୍ଡାୟ୍ ଆଣ୍ଲାୟ୍, ଆର୍ ସେସଃବୁ ଲକ୍ମଃନ୍ ବିବା ବଃଙ୍ଗ୍ଲାୟ୍ ବଃର୍ତି ଅୟଃଲାୟ୍ ।”So the servants went out into the streets and gathered everyone they could find, both evil and good, and the wedding hall was filled with guests.

11“ମଃତର୍ ରଃଜା ବିବା ବଜିୟେ କୁଦ୍ଲା ଲକ୍ମଃନ୍କେ ଦଃକୁକେ ବିତ୍ରେ ଆସି ସେ ସେତି ବିବା ବଃସ୍ତର୍ ହିନ୍ଦିନଃରିଲା ଗଟେକ୍ ମାନାୟ୍କେ ଦଃକି କଃରି ତାକ୍ କୟ୍ଲା,But when the king came in to see the guests, he spotted a man who was not dressed in wedding clothes.

12‘ଏ ବାୟ୍, ତୁୟ୍ ବିବା ହଃଚ୍ୟା ନଃହିନ୍ଦି କଃନ୍କଃରି ଇ ଟାଣେ ଆସି ଆଚ୍ସି ?’ ମଃତର୍ ସେମାନାୟ୍ କାୟ୍ବଃଲି ହେଁ ଉତୁର୍ ନଃଦିଲା ।‘Friend,’ he asked, ‘how did you get in here without wedding clothes?’ But the man was speechless.

13ସେତାକ୍ ରଃଜା ତାର୍ ସେବାକାରି ମଃନ୍କେ କୟ୍ଲା, ‘ଇ ମାନାୟ୍ର୍ ଆତେ ଗଡେ ବାନ୍ଦି ଆକ୍ ହଃଦାର୍ ଅଃନ୍ଦାରେ ହଃକାଉଆ, ତଃବେ ସେ ସେତି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଦାତ୍ ଚାବି ଅୟ୍ଦ୍ ।’”Then the king told the servants, ‘Tie him hand and foot, and throw him into the outer darkness, where there will be weeping and gnashing of teeth.’

14ଜିସୁ କୟ୍ ସଃରାୟ୍ ଇରି କୟ୍ଲା, “ବଃଲେକ୍ କୁଦ୍ଲା ଲକ୍ ଗାଦେକ୍, ମଃତର୍ ବାଚ୍ଲା ଲକ୍ ଉଣା ।”For many are called, but few are chosen.”

15ସଃଡେବଃଳ୍ ପାରୁସିମଃନ୍ ସେତିହୁଣି ବାରାୟ୍ ଜାୟ୍ ଜିସୁକେ କଃତା ହଃଚାରି କଃରି ହାନ୍ଦେ ହଃକାଉଁକ୍ ସେମଃନ୍ କୁଟ୍ ହାଚ୍ଲାୟ୍ ।Then the Pharisees went out and conspired to trap Jesus in His words.

16ତଃବେ ସେମଃନ୍ ତାକାର୍ ଚେଲାମଃନ୍କେ ହେରଦିୟ ଦଃଳାର୍ କଃତେକ୍ ଲକ୍ମଃନାର୍ ସଃଙ୍ଗ୍ ଜିସୁର୍ ହାକ୍ ହଃଟାୟ୍ଲାୟ୍, ସେମଃନ୍ ଜାୟ୍ ଜିସୁକେ କୟ୍ଲାୟ୍, “ଏ ଗୁରୁ, ଅଃମି ଜାଣୁଲୁ, ତୁୟ୍ ସଃତ୍ ଆର୍ ସଃତ୍ ବାବେ ଇସ୍ୱରାର୍ ଇସାବେ ସିକ୍ୟା ଦେଉଁଲିସ୍, ଆରେକ୍ ତୁୟ୍ କାକେ ହେଁ ନଃଡିରୁଲିସ୍ ବଃଲେକ୍ ତୁୟ୍ ଲକ୍ମଃନାର୍ ମୁକ୍ମେଟ୍ ନଃଦେକ୍ସି ।They sent their disciples to Him along with the Herodians. “Teacher,” they said, “we know that You are honest and that You teach the way of God in accordance with the truth. You seek favor from no one, because You pay no attention to external appearance.

17ତଃବେ ଅଃମିକ୍ କଃଉ, ରମ୍ ଦେସାର୍ ରଃଜା କାଇସର୍କେ ଅଃମି ସିସ୍ଟୁ ଦେତାର୍ ବିଦି କି ନାୟ୍ ?”So tell us what You think: Is it lawful to pay taxes to Caesar or not?”

18ମଃତର୍ ଜିସୁ ସେମଃନାର୍ କୁଟ୍ ଜାଣି କୟ୍ଲା, “ରେ ହେଟ୍କପଟ୍ୟାମଃନ୍, କାୟ୍ତାକ୍ ତୁମିମଃନ୍ ମକ୍ ହାନ୍ଦାୟ୍ ହଃକାଉଁକ୍ ଉପାୟ୍ କଃରୁଲାସ୍ ?But Jesus knew their evil intent and said, “You hypocrites, why are you testing Me?

19ସେ ସିସ୍ଟୁ ଦେତା ଡାବୁ ମକ୍ ଦଃକାଉଆ ।” ତଃବେ ସେମଃନ୍ ଗଟ୍ କାସୁ ତାକ୍ ଦିଲାୟ୍ ।Show Me the coin used for the tax.” And they brought Him a denarius.

20ଜିସୁ ସେମଃନ୍କେ ହଃଚାର୍ଲା, “ଇ ମୁର୍ତି ଆର୍ ନାଉଁ କାର୍ ?”“Whose image is this,” He asked, “and whose inscription?”

21ସେମଃନ୍ କୟ୍ଲାୟ୍, “ରମ୍ ରାଜିର୍ ରଃଜା କାଇସରାର୍ ।” ତଃବେ ଜିସୁ ସେମଃନ୍କେ କୟ୍ଲା, “ତଃବେ ଜୁୟ୍ରି କାଇସରାର୍, ସେରି କାଇସର୍କେ ଦିଆସ୍; ଆର୍ ଜୁୟ୍ରି ଇସ୍ୱରାର୍ ସେରି ଇସ୍ୱର୍କେ ଦିଆସ୍ ।”“Caesar’s,” they answered. So Jesus told them, “Give to Caesar what is Caesar’s, and to God what is God’s.”

22ସେମଃନ୍ ଇ କଃତା ସୁଣି କାବା ଅୟଃଲାୟ୍ ଆର୍ ଜିସୁକେ ଚାଡି ହଃଳାୟ୍ଲାୟ୍ ।And when they heard this, they were amazed. So they left Him and went away.

23ସେ ଦିନ୍ ସାଦୁକିମଃନାର୍ ବିତ୍ରେ କଃତେକ୍ ଲକ୍ ଜିସୁର୍ ଲଃଗେ ଆୟ୍ଲାୟ୍, ସେମଃନ୍ ମଃଲା ଲକ୍ମଃନ୍ ଆରେକ୍ ଉଟ୍ତି ବଃଲି ନଃମାନ୍ତି ରିଲାୟ୍ ।That same day the Sadducees, who say there is no resurrection, came to Jesus and questioned Him.

24ସେମଃନ୍ ଜିସୁକେ କୟ୍ଲାୟ୍, “ଏ ଗୁରୁ, ମସା କୟ୍ଆଚେ ଜେ, କେ ଜଦି ବିବା ଅୟ୍ ହିଲାମଃନ୍ ନଃଉତ୍ ମଃରେଦ୍, ତଃବେ ତାର୍ ବାୟ୍ସି, ମଃରୁ ବାୟ୍ସିର୍ ଡକୁର୍ସିକେ ବିବା ଅୟ୍ ସେ ତାର୍ ବାୟ୍ସିର୍ ଗିନେ ହିଲା ଜଃଲମ୍ କଃରେଦ୍ ଆର୍ ସେ ହିଲା ସେ ମଃଲା ବାୟ୍ସିର୍ ବଃଉଁସ୍ ବାଡାୟ୍ଦ୍ ।“Teacher,” they said, “Moses declared that if a man dies without having children, his brother is to marry the widow and raise up offspring for him.

25ତଃବେ ଦଃକ୍, ଅଃମାର୍ ବିତ୍ରେ ସାତ୍ ବାୟ୍ ରିଲାୟ୍, ହଃର୍ତୁ ବାୟ୍ ବିବା ଅୟ୍ ମଃଲା, ଆର୍ ହିଲାଟକି ନଃରିଲାକ୍ ତାର୍ ଡକୁର୍ସିକେ ତାର୍ ହିଟିର୍ ବାୟ୍ସି ସଃଙ୍ଗାୟ୍ଲା ।Now there were seven brothers among us. The first one married and died without having children. So he left his wife to his brother.

26ତାର୍ ହିଟିର୍ ବାୟ୍ସି ଆରେକ୍ ତାର୍ ହିଟିର୍ ବାୟ୍ସି, ଇ ରଃକମ୍ ସାତ୍ ବାୟ୍ ଜାକ ହେଁ ସେ ଟକିକେ ସଃଙ୍ଗାୟ୍ଲାୟ୍, ଆର୍ ହିଲାଟକି ନଃଉତ୍ ମଃଲାୟ୍ ।The same thing happened to the second and third brothers, down to the seventh.

27ହଃଚେ ସେ ମାୟ୍ଜି ହେଁ ମଃଲି ।And last of all, the woman died.

28ତଃବେ ହଃଚେ ଜଃଡେବଃଳ୍ ମଃଲାଲକ୍ମଃନ୍ ଉଟ୍ତି ଆଚେ ସଃଡେବଃଳ୍ ସେ ମାୟ୍ଜି ସାତ୍ ବାୟ୍ ବିତ୍ରାର୍ କାର୍ ଡକୁର୍ସି ଅୟ୍ଦ୍, ବଃଲେକ୍ ସେ ସାତ୍ ବାୟ୍ ହେଁ ତ ତାକ୍ ସଃଙ୍ଗାୟ୍ ରିଲାୟ୍ ।”In the resurrection, then, whose wife will she be of the seven? For all of them were married to her.”

29ଜିସୁ ସେମଃନ୍କେ କୟ୍ଲା, “ତୁମିମଃନ୍ ଦଃର୍ମ୍ ସାସ୍ତର୍ ଆର୍ ଇସ୍ୱରାର୍ ସଃକ୍ତି ହେଁ ନଃଜାଣି ବୁଲ୍କି ଜଃଉଁଲାସ୍ ।Jesus answered, “You are mistaken because you do not know the Scriptures or the power of God.

30ବଃଲେକ୍ ମଃଲା ଲକ୍ମଃନ୍ ଉଟ୍ତି ସଃଡେବଃଳ୍ ସେମଃନ୍ ବିବା ନଃକେର୍ତି କି ବିବା ନଃଉତି । ମଃତର୍ ସେମଃନ୍ ସଃର୍ଗାର୍ ଦୁତ୍ମଃନାର୍ ହର୍ ଅୟ୍ ରେତି ।In the resurrection, people will neither marry nor be given in marriage. Instead, they will be like the angels in heaven.

31ମଃଲା ଲକ୍ମଃନ୍ ଉଟ୍ତାର୍ କଃତା ଇସ୍ୱର୍ ଜୁୟ୍ରି ତୁମିମଃନ୍କେ କୟ୍ଲା ଆଚେ, ସେରି କି କଃବେ ତୁମିମଃନ୍ ନଃହଳାସ୍ ?But concerning the resurrection of the dead, have you not read what God said to you:

32‘ଅଃମି ଅବ୍ରାହାମାର୍ ଇସ୍ୱର୍, ଇସାକାର୍ ଇସ୍ୱର୍ ଆର୍ ଜାକୁବର୍ ଇସ୍ୱର୍ ।’ ସେ ମଃଲା ଲକ୍ମଃନାର୍ ଇସ୍ୱର୍ ନୟ୍, ମଃତର୍ ବଚ୍ଲା ଲକାର୍ ଇସ୍ୱର୍ ।”‘I am the God of Abraham, the God of Isaac, and the God of Jacob’? He is not the God of the dead, but of the living.”

33ଜିସୁର୍ ଇ ସିକ୍ୟା ସୁଣିକଃରି ଲକ୍ମଃନ୍ ବଃଡେ କାବା ଅୟଃଲାୟ୍ ।When the crowds heard this, they were astonished at His teaching.

34ଜିସୁ ସାଦୁକିମଃନ୍କେ ତୁନ୍ ହାଳାୟ୍ଲା ଆଚେ ବଃଲି ସୁଣି ପାରୁସିମଃନ୍ ଗଟେତଃୟ୍ଁ ରୁଣ୍ଡ୍ଲାୟ୍ ।And when the Pharisees heard that Jesus had silenced the Sadducees, they themselves gathered together.

35ଆର୍ ସେମଃନାର୍ ବିତ୍ରେ ଗଟେକ୍ ବିଦି ସିକାଉ ଜିସୁକେ ହାନ୍ଦାୟ୍ ହଃକାଉଁକ୍ ହଃଚାର୍ଲା,One of them, an expert in the law, tested Him with a question:

36“ଏ ଗୁରୁ, ମସାର୍ ବିଦି ବିତ୍ରେ କୁୟ୍ ଆଦେସ୍ ବଃଡ୍ ?”“Teacher, which commandment is the greatest in the Law?”

37ଜିସୁ ତାକ୍ କୟ୍ଲା, “ତୁୟ୍ ଅଃହ୍ଣାର୍ ସଃର୍ନେ ମଃନ୍, ସଃବୁ ଜିବନ୍, ସଃବୁ ମଃନ୍ ଦଃୟ୍ ମାପ୍ରୁ ଅଃହ୍ଣାର୍ ଇସ୍ୱର୍କେ ଲାଡ୍ କଃର୍ ।Jesus declared, “‘Love the Lord your God with all your heart and with all your soul and with all your mind.’

38ଇରି ଅଃଉଁଲି ସଃବ୍କେ ବଃଡ୍ ଆର୍ ହଃର୍ତୁ ଆଦେସ୍ ।This is the first and greatest commandment.

39ତାର୍ ହଃଚାର୍ ବଲ୍ ହେଁ ଇ ବଲ୍ ହର୍, ‘ତୁମି ଅଃହ୍ଣାର୍ ହାକିହଃଳ୍ସାକେ ଅଃହ୍ଣାକ୍ ଲାଡ୍ କଃଲା ହର୍ ଲାଡ୍ କଃରା ।’And the second is like it: ‘Love your neighbor as yourself.’

40ଇ ଜଳେକ୍ ଆଦେସ୍ ଉହ୍ରେ ମସାର୍ ସଃର୍ନେ ବିଦି ଆର୍ ବାବ୍ବାଦିମଃନାର୍ ସିକ୍ୟା ବଃର୍ସା କଃରୁଲି ।”All the Law and the Prophets hang on these two commandments.”

41ପାରୁସିମଃନ୍ ଗଟେଟାଣେ ରୁଣ୍ଡି ରିଲାବଃଳ୍ ଜିସୁ ସେମଃନ୍କେ ହଃଚାର୍ଲା,While the Pharisees were assembled, Jesus questioned them:

42“କ୍ରିସ୍ଟ ବଃଲେକ୍ ମସିଅକ୍ କେ ବଃଲି ତୁମିମଃନ୍ କାୟ୍ରି ବାବୁଲାସ୍, ସେ କାର୍ ହୟ୍ସି ?” ସେମଃନ୍ ଜିସୁକେ କୟ୍ଲାୟ୍, “ଦାଉଦାର୍ ହୟ୍ସି ।”“What do you think about the Christ? Whose son is He?” “David’s,” they answered.

43ଜିସୁ ସେମଃନ୍କେ କୟ୍ଲା, “ତଃବେ ଦାଉଦ୍ ମସିଆକ୍ ‘ମର୍ ମାପ୍ରୁ’ ବଃଲି କାୟ୍ତାକ୍ କୟ୍ଆଚେ ? କାୟ୍ତାକ୍ବଃଲେକ୍ ଆତ୍ମା ତଃୟ୍ହୁଣି ସେ ଇରି ଲେକିଆଚେ,Jesus said to them, “How then does David in the Spirit call Him ‘Lord’? For he says:

44‘ମାପ୍ରୁ ମର୍ ମାପ୍ରୁକ୍ କୟ୍ଲା, ମୁୟ୍ ଜଃଡେବଃଳ୍ ହଃତେକ୍ ତୁମାର୍ ସଃତ୍ରୁମଃନ୍କେ, ତୁମାର୍ ହାଦ୍ ତଃଳେ ନଃକେରି ଆଚୁ, ସଃଡେବଃଳ୍ ହଃତେକ୍ ମର୍ କାତାକୁଚି ବାଟ୍ ବଃସିରେ ।’‘The Lord said to my Lord, “Sit at My right hand until I put Your enemies under Your feet.”’

45ଜଦି ଦାଉଦ୍ ମସିଆକ୍ ‘ମର୍ ମାପ୍ରୁ’ ବଃଲି କୟ୍ଆଚେ, ତଃବେ କ୍ରିସ୍ଟ କଃନ୍କଃରି ଦାଉଦାର୍ ହୟ୍ସି ଅଃଉଁ ହାରେ ?”So if David calls Him ‘Lord,’ how can He be David’s son?”

46ତଃବେ ଜିସୁକେ କେହେଁ ହଃଦେକ୍ କଃଉଁକେ ନଃହାୟ୍ଲାୟ୍, ଆର୍ ସେଦିନ୍ ହୁଣି କେହେଁ ତାକ୍ କାୟ୍ କଃତା ହେଁ ହଃଚାରୁକ୍ ସାସ୍ ନଃକେଲାୟ୍ ।No one was able to answer a word, and from that day on no one dared to question Him any further.

Matthew 22

You’ve read Matthew 22

Go deeper

Matthew 22

You’ve read Matthew 22

Go deeper