Genesis 41 (CEBOCB)

1Paglabay sa duha ka tuig, nagdamgo ang hari sa Ehipto nga nagtindog siya sa daplin sa Suba sa Nilo,After two full years had passed, Pharaoh had a dream: He was standing beside the Nile,

2ug sa kalit lang mitungha gikan sa suba ang pito ka himsog ug tambok nga mga baka, ug nanabsab kini sa kasagbotan.when seven cows, sleek and well-fed, came up from the river and began to graze among the reeds.

3Wala madugay, mitunga usab ang pito ka daot ug niwang nga mga baka, ug miduol sa pito ka himsog ug tambok nga mga baka.After them, seven other cows, sickly and thin, came up from the Nile and stood beside the well-fed cows on the bank of the river.

4Giduol sa pito ka daot ug niwang nga baka ang pito ka himsog ug tambok nga baka ug gipangaon sila. Ug unya nakamata ang hari.And the cows that were sickly and thin devoured the seven sleek, well-fed cows. Then Pharaoh woke up,

5Nakatulog ug balik ang hari ug nagdamgo na usab siya. Sa iyang damgo nakita niya ang pito ka himsog ug bus-ok nga mga uhay nga misibol diha sa usa lang ka punoan.but he fell back asleep and dreamed a second time: Seven heads of grain, plump and ripe, came up on one stalk.

6Ug sa mao gihapong punoan, misubol ang laing pito ka mga uhay nga niwang ug nanguyos tungod sa kainit sa hangin gikan sa sidlakan.After them, seven other heads of grain sprouted, thin and scorched by the east wind.

7Unya gilamoy sa niwang nga mga uhay ang pito ka himsog nga mga uhay. Unya nakamata ang hari. Abi niyag tinuod apan damgo lang diay kadto.And the thin heads of grain swallowed up the seven plump, ripe ones. Then Pharaoh awoke and realized it was a dream.

8Nianang pagkabuntag, nahasol ang huna-huna sa hari tungod sa iyang mga damgo, busa gipatawag niya ang tanang mga madyikero ug maalamon nga mga tawo sa Ehipto. Gisugilon niya kanila ang iyang mga damgo, apan wala gayoy usa kanila nga nakasaysay sa kahulogan niadto.In the morning his spirit was troubled, so he summoned all the magicians and wise men of Egypt. Pharaoh told them his dreams, but no one could interpret them for him.

9Unya miduol sa hari ang pangulo sa iyang mga tigsilbi ug bino ug miingon, “Nahinumdom na ako karon sa akong mga sala.Then the chief cupbearer said to Pharaoh, “Today I recall my failures.

10Dili ba nasuko ka man kaniadto kanako ug sa pangulo sa mga panadero, ug gipapriso mo man gani kami didto sa bilanggoan, sa lugar nga binantayan sa kapitan sa mga tigbalantay?Pharaoh was once angry with his servants, and he put me and the chief baker in the custody of the captain of the guard.

11Usa niadto ka gabii, nagdamgo kaming duha, ug lain-lain ang kahulogan sa among mga damgo.One night both the chief baker and I had dreams, and each dream had its own meaning.

12Aduna kamiy kauban didto nga batan-ong Hebreo, nga sulugoon sa kapitan sa mga tigbalantay sa palasyo. Gisugilon namo kaniya ang among damgo ug gisaysay niya kanamo ang kahulogan niini.Now a young Hebrew was there with us, a servant of the captain of the guard. We told him our dreams and he interpreted them for us individually.

13Nahitabo gayod ang iyang giingon kanamo: Gipabalik mo ako sa akong naandang trabaho ug gipatuhog sa kahoy ang pangulo sa mga panadero.”And it happened to us just as he had interpreted: I was restored to my position, and the other man was hanged.”

14Busa gipatawag sa hari si Jose, ug diha-diha gipagawas siya sa prisohan. Human siya nakapatupi ug nakapamalbas, nag-ilis siya sa iyang bisti ug miadto sa hari.So Pharaoh sent for Joseph, who was quickly brought out of the dungeon. After he had shaved and changed his clothes, he went in before Pharaoh.

15Miingon ang hari kaniya, “Nagdamgo ako apan wala gayoy nakasaysay kon unsa ang kahulogan niadto. Adunay nagsulti kanako nga makahibalo kang mosaysay sa kahulogan sa mga damgo.”Pharaoh said to Joseph, “I had a dream, and no one can interpret it. But I have heard it said of you that when you hear a dream you can interpret it.”

16Mitubag si Jose, “Dili ako, Mahal nga Hari, kondili ang Dios ang maghatag sa kahulogan sa imong mga damgo alang sa imong kaayohan.”“I myself cannot do it,” Joseph replied, “but God will give Pharaoh a sound answer.”

17Unya gisulti sa hari ang iyang damgo kang Jose. Miingon siya, “Nagdamgo ako nga nagtindog ako sa daplin sa Suba sa Nilo.Then Pharaoh said to Joseph: “In my dream I was standing on the bank of the Nile,

18Nakita ko nga mitunga gikan sa suba ang pito ka himsog ug tambok nga mga baka, ug nanabsab kini sa kasagbotan.when seven cows, well-fed and sleek, came up from the river and began to graze among the reeds.

19Wala madugay mitunga usab ang laing pito ka daot ug niwang nga mga baka. Wala gayod akoy nakitang baka sa tibuok Ehipto nga sama kanila ka daot.After them, seven other cows—sickly, ugly, and thin—came up. I have never seen such ugly cows in all the land of Egypt!

20Unya gikaon niadtong daot ug niwang nga mga baka ang pito ka tambok nga mga baka.Then the thin, ugly cows devoured the seven well-fed cows that were there first.

21Apan pagkahuman nila ug kaon, murag wala lang gihapon sila makakaon kay niwang man gihapon sila. Unya nakamata ako.When they had devoured them, however, no one could tell that they had done so; their appearance was as ugly as it had been before. Then I awoke.

22“Apan nakatulog ako pagbalik ug nagdamgo pag-usab. Nakita ko sa akong damgo ang pito ka himsog ug bus-ok nga uhay nga misubol sa usa lang ka punoan.In my dream I also saw seven heads of grain, plump and ripe, growing on a single stalk.

23Ug niadto usab nga punoan, misalingsing ang laing pito ka uhay nga niwang ug nanguyos tungod sa kainit sa hangin gikan sa sidlakan.After them, seven other heads of grain sprouted—withered, thin, and scorched by the east wind.

24Unya gilamoy sa niwang nga mga uhay ang pito ka himsog nga mga uhay. Gisulti ko na kini sa mga madyikero, apan wala gayoy usa kanila nga nakasaysay kanako kon unsa ang kahulogan.”And the thin heads of grain swallowed the seven plump ones. I told this dream to the magicians, but no one could explain it to me.”

25Miingon si Jose sa hari, “Mahal nga Hari, usa ray kahulogan sa duha mo ka damgo. Gipadayag kanimo sa Dios kon unsa ang iyang buhaton.At this, Joseph said to Pharaoh, “The dreams of Pharaoh are one and the same. God has revealed to Pharaoh what He is about to do.

26Ang pito ka tambok nga mga baka ug ang pito ka himsog nga mga uhay managsama nga nagkahulogan ug pito ka tuig.The seven good cows are seven years, and the seven ripe heads of grain are seven years. The dreams have the same meaning.

27Ang pito ka niwang ug daot nga mga baka ug ang pito ka niwang nga mga uhay nga nanguyos tungod sa kainit sa hangin gikan sa sidlakan nagkahulogan ug pito ka tuig nga kagutom.Moreover, the seven thin, ugly cows that came up after them are seven years, and so are the seven worthless heads of grain scorched by the east wind—they are seven years of famine.

28“Sumala sa giingon ko na kanimo, Mahal nga Hari, gipadayag kanimo sa Dios kon unsa ang iyang pagabuhaton.It is just as I said to Pharaoh: God has shown Pharaoh what He is about to do.

29Moabot ang pito ka tuig nga labihan gayod kaabunda sa tibuok Ehipto.Behold, seven years of great abundance are coming throughout the land of Egypt,

30Ug mosunod dayon ang pito ka tuig nga kagutom, ug malimtan sa mga tawo ang nasinati nila nga kaabunda sa Ehipto. Ang kagutom mohimo ug dakong kadaot sa yuta sa Ehipto.but seven years of famine will follow them. Then all the abundance in the land of Egypt will be forgotten, and the famine will devastate the land.

31Tungod sa makalilisang nga kagutom nga moabot, walay makita nga timailhan sa milabay nga panahon sa kaabunda sa yuta sa Ehipto.The abundance in the land will not be remembered, since the famine that follows it will be so severe.

32Nagdamgo ka sa duha gayod ka higayon, Mahal nga Hari, aron nga mahibaloan mo nga pagbuot kini sa Dios nga mahitabo ug mahitabo gayod kini sa dili madugay.Moreover, because the dream was given to Pharaoh in two versions, the matter has been decreed by God, and He will carry it out shortly.

33“Busa karon, Mahal nga Hari, pagpili ug usa ka tawong maalamon nga padumalahon mo sa yuta sa Ehipto.Now, therefore, Pharaoh should look for a discerning and wise man and set him over the land of Egypt.

34Pagbutang usab ug mga opisyal sa tibuok yuta sa Ehipto aron mangolekta sa ikalima nga bahin sa abot sa kaumahan sulod sa pito ka tuig nga abunda ang abot.Let Pharaoh take action and appoint commissioners over the land to take a fifth of the harvest of Egypt during the seven years of abundance.

35Sulod nianang mga tuiga, ipatigom kanila ang tanan nga bahin nga makolekta ninyo gikan sa mga abot. Ug ilalom sa imong pagdumala, patipigi kanila ang mga abot diha sa mga bodega sa mga lungsod.Under the authority of Pharaoh, let them collect all the excess food from these good years, that they may come and lay up the grain to be preserved as food in the cities.

36Kini nga mga pagkaon itagana alang sa moabot nga pito ka tuig nga kagutom sa Ehipto, aron dili magutman ang katawhan.”This food will be a reserve for the land during the seven years of famine to come upon the land of Egypt. Then the country will not perish in the famine.”

37Nakauyon ang hari ug ang iyang mga opisyal sa plano ni Jose.This proposal pleased Pharaoh and all his officials.

38Miingon siya sa iyang mga opisyal, “Aduna pa ba kitay makita nga sama kang Jose nga gigiyahan sa Espiritu sa Dios?”So Pharaoh asked them, “Can we find anyone like this man, in whom the Spirit of God abides?”

39Busa miingon ang hari kang Jose, “Tungod kay gipadayag sa Dios kining mga butanga kanimo, wala nay laing tawo nga adunay kaalam ug salabotan nga sama kanimo.Then Pharaoh said to Joseph, “Since God has made all this known to you, there is no one as discerning and wise as you.

40Himuon ka nako karon nga tigdumala sa akong palasyo ug gobernador sa tibuok Ehipto, ug motuman kanimo ang tanan kong katawhan. Ako ray labaw kanimo kay hari man ako.”You shall be in charge of my house, and all my people are to obey your commands. Only with regard to the throne will I be greater than you.”

42Unya gihuslo sa hari ang iyang singsing nga pangtimbre ug gisul-ob kini sa tudlo ni Jose. Gipasul-oban niya si Jose ug pinasahi nga bisti nga lino ug gipakuwintas ug bulawan.Then Pharaoh removed the signet ring from his finger, put it on Joseph’s finger, clothed him in garments of fine linen, and placed a gold chain around his neck.

43Gipasakay niya si Jose sa iyang ikaduhang karwahi, ug adunay mga tigpahibalo nga gauna kaniya ug nagsinggit, “Yukbo-i ninyo ang gobernador!” Busa sukad niadto nahimong gobernador si Jose sa tibuok Ehipto.He had Joseph ride in his second chariot, with men calling out before him, “Bow the knee!” So he placed him over all the land of Egypt.

44Unya miingon ang hari kang Jose, “Ako ang hari dinhi sa Ehipto, apan walay bisan kinsa nga makahimo ug bisan unsa dinhi sa Ehipto gawas kon adunay pagtugot gikan kanimo.”And Pharaoh declared to Joseph, “I am Pharaoh, but without your permission, no one in all the land of Egypt shall lift his hand or foot.”

45Unya ginganlan niya si Jose ug Zafenat Panea. Gipaasawa usab niya kang Jose si Asenat nga anak ni Potifera nga pari sa lungsod sa On. Ingon nga gobernador, si Jose na ang nagdumala sa Ehipto.Pharaoh gave Joseph the name Zaphenath-paneah, and he gave him Asenath daughter of Potiphera, priest of On, to be his wife. And Joseph took charge of all the land of Egypt.

46Nag-edad si Jose ug 30 ka tuig sa dihang nagsugod siya sa pag-alagad sa hari sa Ehipto. Ug mibiya si Jose sa palasyo ug milibot sa tibuok Ehipto.Now Joseph was thirty years old when he entered the service of Pharaoh king of Egypt. And Joseph left Pharaoh’s presence and traveled throughout the land of Egypt.

47Sulod sa pito ka tuig nga kaabunda, dako kaayo ang abot sa kaumahan.During the seven years of abundance, the land brought forth bountifully.

48Ug niadtong mga tuiga, gipatigom ni Jose ang tanang mga bahin nga nakolekta gikan sa mga abot. Gipatipigan niya sa matag lungsod ang mga bahin sa abot nga nakolekta gikan sa mga uma sa palibot niini.During those seven years, Joseph collected all the excess food in the land of Egypt and stored it in the cities. In every city he laid up the food from the fields around it.

49Labihan gayod kadaghan sa trigo nga natigom ni Jose; daw sama kini kadaghan sa balas sa baybayon. Tungod sa kadaghan niini giundangan na niya ang pagtakos.So Joseph stored up grain in such abundance, like the sand of the sea, that he stopped keeping track of it; for it was beyond measure.

50Sa wala pa moabot ang tinggutom, natawo ang duha ka anak ni Jose kang Asenat, nga anak ni Potifera nga pari sa On.Before the years of famine arrived, two sons were born to Joseph by Asenath daughter of Potiphera, priest of On.

51Ginganlan ni Jose ang kamagulangan ug Manases kay miingon siya, “Tungod sa tabang sa Dios, nalimtan ko ang akong mga pag-antos ug ang kamingaw ko sa panimalay sa akong amahan.”Joseph named the firstborn Manasseh, saying, “God has made me forget all my hardship and all my father’s household.”

52Ginganlan niya ang ikaduha niyang anak ug Efraim kay miingon siya, “Tungod sa tabang sa Dios, gihatagan ako ug kaliwat sa dapit diin nahiagom ako sa mga kasakit.”And the second son he named Ephraim, saying, “God has made me fruitful in the land of my affliction.”

53Nahuman ang pito ka tuig sa kaabunda sa Ehipto,When the seven years of abundance in the land of Egypt came to an end,

54ug nagsugod ang pito ka tuig nga kagutom sumala sa giingon ni Jose. Adunay kagutom sa uban nga mga dapit apan ang tibuok Ehipto adunay pagkaon.the seven years of famine began, just as Joseph had said. And although there was famine in every country, there was food throughout the land of Egypt.

55Wala madugay, nakasinati na usab sa kagutom ang mga taga-Ehipto, busa nangayo sila ug pagkaon gikan sa hari. Miingon ang hari kanila, “Adto kamo kang Jose ug buhata ninyo kon unsay iyang isulti.”When extreme hunger came to all the land of Egypt and the people cried out to Pharaoh for food, he told all the Egyptians, “Go to Joseph and do whatever he tells you.”

56Mikuyanap ang kagutom sa tibuok kayutaan. Ug tungod sa labihan nga kagutom sa tibuok Ehipto, gipaablihan ni Jose ang tanang mga bodega ug gibaligyaan ug pagkaon ang mga taga-Ehipto.When the famine had spread over all the land, Joseph opened up all the storehouses and sold grain to the Egyptians; for the famine was severe in the land of Egypt.

57Nangadto usab sa Ehipto ang katawhan sa ubang mga nasod aron pagpalit ug pagkaon kang Jose tungod kay labihan na gayod ang kagutom sa tibuok kalibotan.And every nation came to Joseph in Egypt to buy grain, because the famine was severe over all the earth.

Genesis 41

You’ve read Genesis 41

Go deeper

Genesis 41

You’ve read Genesis 41

Go deeper