Matthew 13 (CEBOCB)

1Nianang adlawa, migawas si Jesus sa balay ug miadto siya sa daplin sa linaw ug milingkod didto.That same day Jesus went out of the house and sat by the sea.

2Apan tungod kay gilibotan siya sa daghang mga tawo, misakay siya sa sakayan ug milingkod aron sa pagtudlo. Ang mga tawo diha sa daplin sa linaw naminaw samtang nagtudlo siya.Such large crowds gathered around Him that He got into a boat and sat down, while all the people stood on the shore.

3Daghan ang iyang gitudlo kanila pinaagi sa mga sambingay. Miingon siya: “Adunay usa ka mag-uuma nga nagsabwag ug binhi.And He told them many things in parables, saying, “A farmer went out to sow his seed.

4Nasabwag ang uban nga binhi sa daplin sa dalan, ug gituka kini sa mga langgam.And as he was sowing, some seed fell along the path, and the birds came and devoured it.

5Ang uban didto nasabwag sa kabatoan. Gamay lang ang yuta niini, busa dali ra nga mitubo ang binhi.Some fell on rocky ground, where it did not have much soil. It sprang up quickly because the soil was shallow.

6Apan nalawos kini sa dihang nainitan sa adlaw, ug nalaya ra dayon tungod kay wala man kaayo nakagamot.But when the sun rose, the seedlings were scorched, and they withered because they had no root.

7Ang uban nga binhi mitubo sa yuta nga adunay tunokon nga mga sagbot, apan sa paglabong sa mga sagbot natabonan kini.Other seed fell among thorns, which grew up and choked the seedlings.

8Ang uban usab nga binhi nasabwag sa maayo nga yuta, mitubo ug namunga. Ang uban 30, ang uban 60, ang uban 100.Still other seed fell on good soil and produced a crop—a hundredfold, sixtyfold, or thirtyfold.

9Angay maminaw ang adunay igdulongog.”He who has ears, let him hear.”

10Unya miduol kang Jesus ang iyang mga tinun-an ug nangutana, “Nganong nakigsulti ka sa mga tawo pinaagi sa mga sambingay?”Then the disciples came to Jesus and asked, “Why do You speak to the people in parables?”

11Mitubag si Jesus kanila, “Ang mga tinago mahitungod sa gingharian sa Langit gisulti kaninyo sa pamaagi nga masabtan ninyo, apan sa uban wala kini isulti sa pamaagi nga masabtan nila.He replied, “The knowledge of the mysteries of the kingdom of heaven has been given to you, but not to them.

12Kay ang tawo nga magtipig sa iyang nadungog nga kamatuoran hatagan pa ug pagsabot, ug daghan gayod ang idugang kaniya. Apan ang tawo nga wala magtipig sa iyang nadungog nga kamatuoran, bisan ang gamay niyang nasabtan, kuhaon pa gikan kaniya.Whoever has will be given more, and he will have an abundance. Whoever does not have, even what he has will be taken away from him.

13Busa nagsulti ako kanila pinaagi sa mga sambingay tungod kay nagtan-aw sila apan dili makakita, ug naminaw sila apan dili makasabot.This is why I speak to them in parables: ‘Though seeing, they do not see; though hearing, they do not hear or understand.’

14Busa natuman diha kanila ang giingon kaniadto ni Propeta Isaias, “ ‘Sige lang kamog paminaw apan dili kamo makasabot. Sige lang kamog tan-aw apan dili kamo makakita.In them the prophecy of Isaiah is fulfilled: ‘You will be ever hearing but never understanding; you will be ever seeing but never perceiving.

15Tungod kay gahig ulo kining mga tawhana. Gisampongan nila ang ilang mga dalunggan, ug gipiyong nila ang ilang mga mata. Kay basin makakita sila ug makadungog, ug makasabot ug moduol kanako, ug ayohon ko sila.’For this people’s heart has grown callous; they hardly hear with their ears, and they have closed their eyes. Otherwise they might see with their eyes, hear with their ears, understand with their hearts, and turn, and I would heal them.’

16Apan bulahan kamong mga nagsunod kanako, kay nakakita kamo ug nakadungog.But blessed are your eyes because they see, and your ears because they hear.

17Sa pagkatinuod, daghan ang mga propeta ug matarong nga mga tawo kaniadto nga nagtinguha nga makakita ug makadungog sa inyong nakita ug nadungog karon, apan wala kini mahitabo sa ilang panahon.For truly I tell you, many prophets and righteous men longed to see what you see but did not see it, and to hear what you hear but did not hear it.

18“Busa, paminawa ug tun-i ninyo kon unsa ang kahulogan sa sambingay mahitungod sa mag-uuma.Consider, then, the parable of the sower:

19Ang naminaw sa pulong mahitungod sa paghari sa Dios apan wala makasabot, nahisama niadtong daplin sa dalan nga nasabwagan ug binhi. Miabot si Satanas, ug giilog niya ang pulong diha sa iyang kasing-kasing.When anyone hears the message of the kingdom but does not understand it, the evil one comes and snatches away what was sown in his heart. This is the seed sown along the path.

20Ang kabatoan nga gamay lang ug yuta nga nasabwagan sa binhi mao ang tawo nga nakadungog ug midawat sa pulong sa Dios nga adunay kalipay.The seed sown on rocky ground is the one who hears the word and at once receives it with joy.

21Apan dili kini kinasing-kasing. Busa wala molungtad ang iyang pagtuo. Sa pag-abot sa kalisod o paglutos tungod sa iyang pagdawat sa pulong sa Dios, mibiya siya sa iyang pagtuo.But since he has no root, he remains for only a season. When trouble or persecution comes because of the word, he quickly falls away.

22Ang yuta nga adunay mga tunokon nga sagbot nga nasabwagan ug binhi mao ang tawo nga nakadungog sa pulong sa Dios. Apan tungod sa mga kabalaka sa panginabuhi ug pagpaningkamot nga makaangkon ug bahandi, nalimtan niya ang pulong sa Dios nga iyang nadungog ug wala kini namunga sa iyang kinabuhi.The seed sown among the thorns is the one who hears the word, but the worries of this life and the deceitfulness of wealth choke the word, and it becomes unfruitful.

23Apan ang maayo nga yuta nga nasabwagan ug binhi mao ang tawo nga naminaw gayod ug nakasabot sa pulong sa Dios. Namunga gayod ang pulong sa Dios sa iyang kinabuhi. Ang uban 30, ang uban 60, ang uban 100.”But the seed sown on good soil is the one who hears the word and understands it. He indeed bears fruit and produces a crop—a hundredfold, sixtyfold, or thirtyfold.”

24Nagpadayon si Jesus sa iyang pagtudlo sa mga tawo pinaagi sa sambingay. Miingon siya, “Ang gingharian sa Langit nahisama sa tawo nga nagsabwag ug maayo nga binhi sa iyang yuta.Jesus put before them another parable: “The kingdom of heaven is like a man who sowed good seed in his field.

25Sa kagabhion, samtang ang mga tawo nangatulog, ang iyang kaaway miadto didto ug nagsabwag ug liso sa sagbot ug unya mipauli.But while everyone was asleep, his enemy came and sowed weeds among the wheat, and slipped away.

26Mitubo ang tanom, ug sa dihang namunga kini nakita nga aduna diay mga sagbot.When the wheat sprouted and bore grain, then the weeds also appeared.

27“Busa miadto kaniya ang iyang mga sulugoon ug miingon, ‘Sir, dili ba maayo nga binhi ang imong gipugas sa imong yuta? Asa gikan ang mga sagbot?’The owner’s servants came to him and said, ‘Sir, didn’t you sow good seed in your field? Where then did the weeds come from?’

28“Miingon ang ilang agalon, ‘Ang kaaway mao ang nagbuhat niini.’ Busa nangutana ang mga ulipon sa ilang agalon, ‘Ibton ba namo ang mga sagbot?’‘An enemy did this,’ he replied. So the servants asked him, ‘Do you want us to go and pull them up?’

29“Mitubag ang ilang agalon, ‘Ayaw lang, kay basig maibot ug apil ang mga tanom.‘No,’ he said, ‘if you pull the weeds now, you might uproot the wheat with them.

30Pasagdi lang ninyo hangtod nga moabot ang ting-ani. Sa ting-ani sugoon ko ang mga mag-aani nga unahon pagpangibot ang mga sagbot ug bugkoson aron sunogon. Pagkahuman, ipatigom ko kanila ang inani ngadto sa akong bodega.’ ”Let both grow together until the harvest. At that time I will tell the harvesters: First collect the weeds and tie them in bundles to be burned; then gather the wheat into my barn.’”

31Gisultihan usab sila ni Jesus niini nga sambingay, “Ang gingharian sa Langit sama sa binhi sa mustasa nga gipugas sa usa ka tawo sa iyang yuta.He put before them another parable: “The kingdom of heaven is like a mustard seed that a man took and planted in his field.

32Ang binhi sa mustasa mao ang labing gamay sa tanan nga binhi. Apan kon motubo na gani, kini mao ang labing taas sa mga utanon, ug sama na sa kahoy ang iyang katas-on. Bisan gani ang mga langgam makasalag diha sa iyang mga sanga.”Although it is the smallest of all seeds, yet it grows into the largest of garden plants and becomes a tree, so that the birds of the air come and nest in its branches.”

33Gisultihan na usab sila ni Jesus sa lain pa nga sambingay, “Ang gingharian sa Langit nahisama usab sa patubo nga gisagol sa usa ka palanggana nga harina, ug gimasa sa babaye, ug mitubo ang tibuok niya nga minasa.”He told them still another parable: “The kingdom of heaven is like leaven that a woman took and mixed into three measures of flour, until all of it was leavened.”

34Gipaagi ni Jesus sa mga sambingay ang iyang mga pagpanudlo sa mga tawo. Wala siyay gisulti nga wala niya ipaagi sa sambingay.Jesus spoke all these things to the crowds in parables. He did not tell them anything without using a parable.

35Katumanan kini sa giingon sa Dios pinaagi sa iyang propeta: “Mosulti ako pinaagi sa mga sambingay. Isulti ko ang mga butang nga wala pa gayod mahibaloi sukad pa sa pagbuhat sa kalibotan.”So was fulfilled what was spoken through the prophet: “I will open My mouth in parables; I will utter things hidden since the foundation of the world.”

36Human niadto gibiyaan ni Jesus ang mga tawo ug misulod siya sa balay. Misulod usab didto ang iyang mga tinun-an ug nangutana kaniya, “Sultihi kami kon unsa ang kahulogan sa sambingay mahitungod sa sagbot.”Then Jesus dismissed the crowds and went into the house. His disciples came to Him and said, “Explain to us the parable of the weeds in the field.”

37Miingon siya, “Ang tawo nga nagsabwag sa maayo nga binhi walay lain kondili ang Anak sa Tawo.He replied, “The One who sows the good seed is the Son of Man.

38Ang yuta nga gisabwagan mao ang kalibotan. Ang maayo nga binhi mao ang mga tawo nga nagpasakop sa paghari sa Dios. Ug ang mga sagbot mao ang mga tawo nga sakop ni Satanas.The field is the world, and the good seed represents the sons of the kingdom. The weeds are the sons of the evil one,

39Ang Yawa mao ang kaaway nga nagsabwag sa mga sagbot. Ang ting-ani mao ang kataposan sa kalibotan, ug ang mga mag-aani mao ang mga anghel.and the enemy who sows them is the devil. The harvest is the end of the age, and the harvesters are angels.

40“Sama nga ang mga sagbot ibton ug unya sunogon mao usab unya ang mahitabo sa kataposan sa kalibotan.As the weeds are collected and burned in the fire, so will it be at the end of the age.

41Ang Anak sa Tawo magpadala ug mga anghel aron tigomon ug pagawason gikan sa iyang gingharian ang tanan nga nagbuhat ug daotan nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa uban.The Son of Man will send out His angels, and they will weed out of His kingdom every cause of sin and all who practice lawlessness.

42Ug itambog sila ngadto sa kalayo sa impiyerno. Ug didto maghilak sila ug magkagot ang ilang mga ngipon.And they will throw them into the fiery furnace, where there will be weeping and gnashing of teeth.

43Ang mga matarong mosidlak sama sa adlaw didto sa gingharian sa ilang Amahan. Angay maminaw ang adunay igdulongog!Then the righteous will shine like the sun in the kingdom of their Father. He who has ears, let him hear.

44“Ang gingharian sa Langit nahisama usab sa bahandi nga gilubong sa yuta. Nakaplagan kini sa usa ka tawo, ug unya gitabonan niya kini pag-usab, ug mipauli siya nga malipayon. Gibaligya niya ang tanan niyang kabtangan ug unya gipalit niya kadto nga yuta.The kingdom of heaven is like treasure hidden in a field. When a man found it, he hid it again, and in his joy he went and sold all he had and bought that field.

45“Ang gingharian sa Langit nahisama usab sa usa ka negosyante nga nangita ug mga maanindot nga perlas.Again, the kingdom of heaven is like a merchant in search of fine pearls.

46Sa pagkakita niya sa mahalon kaayo nga perlas, mipauli siya ug gibaligya ang tanan niyang kabtangan ug unya gipalit niya kadto nga perlas.When he found one very precious pearl, he went away and sold all he had and bought it.

47“Ang gingharian sa Langit nahisama usab sa pukot nga gitaktak didto sa dagat, ug nagkalain-lain ang mga isda nga nakuha.Once again, the kingdom of heaven is like a net that was cast into the sea and caught all kinds of fish.

48Sa dihang daghan na ang isda sulod sa pukot gibira kini ngadto sa daplin. Unya nanglingkod ang mga mangingisda aron mamili. Ang maayo nga mga isda gibutang nila sa mga bukag, apan ang mga dili maayo nga mga isda gipanglabay nila.When it was full, the men pulled it ashore. Then they sat down and sorted the good fish into containers, but threw the bad away.

49Sama usab niini ang mahitabo sa kataposan sa kalibotan. Moabot dinhi ang mga anghel aron ilain ang mga tawo nga daotan gikan sa mga tawo nga matarong.So will it be at the end of the age: The angels will come and separate the wicked from the righteous

50Ug ang mga tawo nga daotan itambog ngadto sa kalayo sa impiyerno. Maghilak sila ug magkagot ang ilang mga ngipon.”and throw them into the fiery furnace, where there will be weeping and gnashing of teeth.

51Unya nangutana si Jesus kanila, “Nasabtan ba ninyo ang tanan ko nga gipanulti?” Mitubag sila, “Oo.”Have you understood all these things?” “Yes,” they answered.

52Midugang pag-ingon si Jesus, “Busa ang matag magtutudlo sa balaod nga daghan ug natun-an mahitungod sa gingharian sa Langit nahisama sa tagbalay nga daghan ug kabtangan sa iyang tipiganan. Kay dili lang ang mga daan ang iyang itudlo kondili hasta usab ang mga bag-o.”Then He told them, “For this reason, every scribe who has been discipled in the kingdom of heaven is like a homeowner who brings out of his storeroom new treasures as well as old.”

53Human nagtudlo si Jesus niining mga sambingay, miadto siya sa iyang lungsod.When Jesus had finished these parables, He withdrew from that place.

54Nagtudlo siya didto sa sulod sa sinagoga. Natingala ang mga nakadungog sa iyang mga gipanudlo. Ug nagpangutan-anay sila, “Asa ba siya nakakuha niana nga kaalam ug gahom sa pagbuhat ug mga milagro?Coming to His hometown, He taught the people in their synagogue, and they were astonished. “Where did this man get such wisdom and miraculous powers?” they asked.

55Dili ba anak ra man siya sa panday? Dili ba si Maria man ang iyang inahan ug ang mga igsoon niya mao sila si Santiago, Jose, Simon, ug Judas?“Isn’t this the carpenter’s son? Isn’t His mother’s name Mary, and aren’t His brothers James, Joseph, Simon, and Judas?

56Dili ba dinhi man nagpuyo ang tanan niyang mga igsoong babaye? Asa ba siya nakakuha niining tanan?”Aren’t all His sisters with us as well? Where then did this man get all these things?”

57Busa dili gayod sila motuo kaniya. Miingon si Jesus kanila, “Ang propeta tinahod bisan asa gawas lang diha sa iyang kaugalingon nga lungsod ug panimalay.”And they took offense at Him. But Jesus said to them, “Only in his hometown and in his own household is a prophet without honor.”

58Busa wala si Jesus magbuhat ug daghang mga milagro didto tungod kay dili sila motuo kaniya.And He did not do many miracles there, because of their unbelief.

Matthew 13

You’ve read Matthew 13

Go deeper

Matthew 13

You’ve read Matthew 13

Go deeper