Proverbs 25 (KSS)

1ئەمانەش هەر پەندی سلێمانن کە پیاوەکانی حەزقیای پاشای یەهودا نووسیویانەتەوە:These are additional proverbs of Solomon, which were copied by the men of Hezekiah king of Judah:

2شکۆمەندیی خودا لە شاردنەوەی بابەتدایە، شکۆمەندیی پاشایانیش لە لێکۆڵینەوەی بابەتدایە.It is the glory of God to conceal a matter and the glory of kings to search it out.

3هەروەک ئاسمان بۆ بەرزییە و زەوی بۆ قووڵییە، دڵی پاشایانیش ناپشکنرێت.As the heavens are high and the earth is deep, so the hearts of kings cannot be searched.

4خڵت لە زیو داماڵە، ئەو کاتە دەتوانرێت کەرەستەی لێ دروستبکرێت.Remove the dross from the silver, and a vessel for a silversmith will come forth.

5بەدکار لەبەردەم پاشا داماڵە، بە ڕاستودروستی تەختەکەی دەچەسپێت.Remove the wicked from the king’s presence, and his throne will be established in righteousness.

6لەبەردەم پاشا خۆت بەرز مەکەرەوە، لە شوێنی گەورە پیاوان ڕامەوەستە.Do not exalt yourself in the presence of the king, and do not stand in the place of great men;

7وا چاکترە پێت بگوترێت: «سەربکەوە بۆ ئێرە،» نەک لەلای میر تەریق بیتەوە. ئەوەی بە چاوی خۆت بینیت،for it is better to be told, “Come up here!” than to be demoted in the presence of the prince. Even what you have seen with your own eyes,

8خێرا مەیبە بۆ دادگا، چونکە لە کۆتاییەکەی چی دەکەیت ئەگەر دراوسێکەت شەرمەزاری کردیت؟do not bring hastily to court. Otherwise, what will you do in the end when your neighbor puts you to shame?

9کە باسی کێشەکەت دەکەیت لەگەڵ دراوسێکەت، نهێنی خەڵکی دیکە مەدرکێنە،Argue your case with your neighbor without betraying another’s confidence,

10نەوەک گوێگرێک شەرمەزارت بکات، جا ناوە زڕاوەکەت لێ نابێتەوە.lest he who hears you bring shame upon you, and your infamy never go away.

11سێوێکی زێڕە و لە زیو گیراوە، ئەو قسەیەی لە کاتی خۆیدا دەکرێت.A word fitly spoken is like apples of gold in settings of silver.

12وەک گوارەی زێڕە و خشڵی زێڕی بێگەردە، سەرزەنشتی دانا بۆ گوێی بیسەر.Like an earring of gold or an ornament of fine gold is a wise man’s rebuke to a listening ear.

13وەک ساردی بەفرە لە ڕۆژی دروێنەدا، نوێنەری دەستپاک بۆ ئەوانەی دەینێرن، دڵی گەورەکانی فێنک دەکاتەوە.Like the cold of snow in the time of harvest is a trustworthy messenger to those who send him; he refreshes the soul of his masters.

14هەور و بای بێ بارانە، ئەوەی شانازی بە دیاری بکات و نەیبەخشێت.Like clouds and wind without rain is the man who boasts of gifts never given.

15بە نەسرەوتن فەرمانڕەوا قایل دەکرێت، زمانی نەرمیش ئێسک دەشکێنێت.Through patience a ruler can be persuaded, and a gentle tongue can break a bone.

16ئەگەر هەنگوینت دۆزییەوە بەگوێرەی پێویست بیخۆ، ئەگینا پڕ دەبیت و دەیڕشێنیتەوە.If you find honey, eat just what you need, lest you have too much and vomit it up.

17بە کەمی پێت لە ماڵی دراوسێکەت دابنێ، ئەگینا لێت تێر دەبێت و ڕقی لێت دەبێتەوە.Seldom set foot in your neighbor’s house, lest he grow weary and hate you.

18وەک کوتەک و شمشێر و تیری تیژە، ئەوەی شایەتی درۆ لەسەر دراوسێکەی بدات.Like a club or sword or sharp arrow is a man who bears false witness against his neighbor.

19وەک ددانی کلۆر و قاچی لەجێ چووە، پشتبەستن بە ناپاک لە ڕۆژی تەنگانەدا.Like a broken tooth or a foot out of joint is confidence in a faithless man in time of trouble.

20وەک داکەندنی بەرگ لە ڕۆژی سەرمادا، یان سرکەیە بەسەر سۆدەدا، چڕینی گۆرانی بۆ دڵتەنگ.Like one who removes a garment on a cold day or vinegar poured on a wound is one who sings songs to a heavy heart.

21ئەگەر دوژمنەکەت برسی بوو نانی دەرخوارد بدە، ئەگەر تینووی بوو ئاوی بدەرێ.If your enemy is hungry, give him food to eat, and if he is thirsty, give him water to drink.

22بەمە پشکۆ لەسەر سەری کەڵەکە دەکەیت، یەزدانیش پاداشتت دەداتەوە.For in so doing, you will heap burning coals on his head, and the LORD will reward you.

23بای باکوور باران دەهێنێت، زمانی پاشملەش ڕووی گرژ.As the north wind brings forth rain, so a backbiting tongue brings angry looks.

24باشترە لە گۆشەی سەربانێک نیشتەجێ بیت، نەک ماڵێکی هاوبەش لەگەڵ ژنێکی شەڕانی.Better to live on a corner of the roof than to share a house with a quarrelsome wife.

25وەک ئاوی ساردە بۆ گیانێکی شەکەت، هەواڵی خۆش لە وڵاتێکی دوور.Like cold water to a weary soul is good news from a distant land.

26وەک کانییەکی لێڵ و بیرێکی بۆگەنە، ئەو کەسە ڕاستودروستەی لەبەردەم بەدکار کۆڵ دەدات.Like a muddied spring or a polluted well is a righteous man who gives way to the wicked.

27زۆر خواردنی هەنگوین باش نییە، ڕێزدار نابێت ئەوەی داوای ڕێزلێنان بۆ خۆی دەکات.It is not good to eat too much honey or to search out one’s own glory.

28وەک شارێکی ڕووخاوی بێ شوورایە، ئەو پیاوەی بەسەر خۆیدا زاڵ نەبێت.Like a city whose walls are broken down is a man who does not control his temper.

Proverbs 25

You’ve read Proverbs 25

Go Deeper

Proverbs 25

You’ve read Proverbs 25

Go Deeper