Exodus 21 (HIL)

1Nagsiling ang Ginoo kay Moises, “Amo ini ang mga pagsulundan nga ipatuman mo sa mga Israelinhon:“These are the ordinances that you are to set before them:

2“Kon magbakal kamo sang ulipon nga Hebreo, magaalagad siya sa inyo sa sulod sang anom ka tuig. Pero sa ikapito nga tuig, mahilway na siya sa pagkaulipon nga wala siya sing bayaran.If you buy a Hebrew servant, he is to serve you for six years. But in the seventh year, he shall go free without paying anything.

3Kon sang pagbakal sa iya wala pa siya sing asawa kag sang ulihi nagpangasawa siya, siya lang ang mahilway sa ikapito nga tuig. Pero kon may asawa na siya sang pagbakal sa iya, ang iya asawa mahilway man upod sa iya.If he arrived alone, he is to leave alone; if he arrived with a wife, she is to leave with him.

4Kon ginpaasawahan siya sang iya amo kag nakabata sila sang iya asawa, mahilway siya, pero ang iya asawa kag mga bata magapabilin sa iya amo.If his master gives him a wife and she bears him sons or daughters, the woman and her children shall belong to her master, and only the man shall go free.

5“Pero kon magsiling ang ulipon nga ginahigugma niya ang iya amo, ang iya asawa kag mga bata, kag indi niya gusto nga mahilway,But if the servant declares, ‘I love my master and my wife and children; I do not want to go free,’

6dal-on siya sang iya amo sa presensya sang Dios. Kag didto sa puwertahan ukon hamba tuhugan sang iya amo ang iya dulunggan sang inugtuhog, kag mangin ulipon siya sang iya amo sa bilog niya nga kabuhi.then his master is to bring him before the judges. And he shall take him to the door or doorpost and pierce his ear with an awl. Then he shall serve his master for life.

7“Kon ibaligya sang isa ka tawo ang iya anak nga babayi nga mangin ulipon, indi siya mahilway sa ikapito nga tuig pareho sa mga lalaki nga ulipon.And if a man sells his daughter as a servant, she is not to go free as the menservants do.

8Kon wala malipay sa iya ang iya amo nga nagbakal sa iya, puwede siya nga gawaron sang iya pamilya. Pero indi siya puwede nga ibaligya sang iya amo sa mga indi Israelinhon tungod kay ang iya amo, amo ang nagtalikod sa iya.If she is displeasing in the eyes of her master who had designated her for himself, he must allow her to be redeemed. He has no right to sell her to foreigners, since he has broken faith with her.

9Kon ipaasawa sang amo ini nga ulipon sa iya anak, kinahanglan nga kabigon niya siya bilang iya anak nga babayi.And if he chooses her for his son, he must deal with her as with a daughter.

10Kon pangasaw-on niya mismo ini nga ulipon, kag magpangasawa pa gid siya sang iban nga babayi, kinahanglan padayunon niya ang paghatag sa sini nga ulipon sang pagkaon kag bayo, kag ang paghulid sa iya.If he takes another wife, he must not reduce the food, clothing, or marital rights of his first wife.

11Kon indi niya matuman ining tatlo ka butang, puwede maghalin ina nga babayi nga wala sing balayran.If, however, he does not provide her with these three things, she is free to go without monetary payment.

12“Ang bisan sin-o nga magsakit sang tawo kag mapatay niya ini, dapat patyon man siya.Whoever strikes and kills a man must surely be put to death.

13Pero kon wala niya ini ginhungod kag gintugutan ko ini nga matabo, makapalagyo siya sa lugar nga himuon ko nga dalangpan.If, however, he did not lie in wait, but God allowed it to happen, then I will appoint for you a place where he may flee.

14Pero kon ginplano niya kag ginhungod ang pagpatay, patya ninyo siya bisan magpalapit pa siya sa akon halaran.But if a man schemes and acts willfully against his neighbor to kill him, you must take him away from My altar to be put to death.

15“Ang bisan sin-o nga magsakit sa iya amay kag iloy dapat patyon.Whoever strikes his father or mother must surely be put to death.

16“Ang bisan sin-o nga magkidnap sang tawo dapat patyon, bisan ginbaligya na niya ang iya ginkidnap ukon wala pa.Whoever kidnaps another man must be put to death, whether he sells him or the man is found in his possession.

17“Ang bisan sin-o nga magpakamalaot sa iya amay ukon iloy dapat patyon.Anyone who curses his father or mother must surely be put to death.

18“Halimbawa, nag-away ang duha ka tawo, kag ginsumbag sang isa ukon ginlampusan sang bato ang iya kontra kag indi na ini makabangon pero wala mapatay.If men are quarreling and one strikes the other with a stone or a fist, and he does not die but is confined to bed,

19Kon sa ulihi makabangon siya kag makalakat-lakat, bisan nagabaston lang, ang tawo nga nagsakit sa iya indi pagsilutan. Pero kinahanglan magbayad ang tawo sa iya, sa iya panahon nga nausik tungod sa iya pagkabalda, kag kinahanglan atipanon siya sang tawo hasta mag-ayo siya.then the one who struck him shall go unpunished, as long as the other can get up and walk around outside with his staff. Nevertheless, he must compensate the man for his lost work and see that he is completely healed.

20“Kon ginbakol sang isa ka tawo ang iya ulipon, lalaki man ukon babayi, kag napatay ini, dapat silutan siya.If a man strikes his manservant or maidservant with a rod, and the servant dies by his hand, he shall surely be punished.

21Pero kon wala mapatay ang ulipon kag nakabangon ini pagkaligad sang isa ukon duha ka adlaw, ang tawo indi pagsilutan kay siya man ang tag-iya sang ulipon.However, if the servant gets up after a day or two, the owner shall not be punished, since the servant is his property.

22“Kon may nagaaway kag naigo ang isa ka babayi nga nagabusong, kag nagbata ini sa indi pa oras, pero wala man sing may malain nga natabo sa iya, ang nakaigo pabayaron suno sa kantidad nga pangayuon sang bana kag ginatugutan sang mga hukom.If men who are fighting strike a pregnant woman and her child is born prematurely, but there is no further injury, he shall surely be fined as the woman’s husband demands and as the court allows.

23Pero kon grabe ang natabo sa babayi silutan ang responsable suno man sa natabo sa babayi. Kon napatay ang babayi, patyon man siya.But if a serious injury results, then you must require a life for a life—

24Kon nabulag ang babayi, bulagon man siya. Kon nabingaw ang ngipon, bingawon man siya. Kon nabali ang kamot ukon tiil, balion man ang iya kamot ukon tiil.eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot,

25Kon napaso, pasuon man siya. Kon napilas, pilason man siya. Kag kon nabagrasan, bagrasan man siya.burn for burn, wound for wound, and stripe for stripe.

26“Kon nasumbag sang amo ang iya ulipon nga lalaki ukon babayi sa mata kag nabulag ini, hilwayon niya siya sa pagkaulipon bilang bayad sa mata nga iya ginbulag.If a man strikes and blinds the eye of his manservant or maidservant, he must let the servant go free as compensation for the eye.

27Kon nabingaw niya ang ngipon sang iya ulipon nga lalaki ukon babayi, hilwayon man niya siya sa pagkaulipon bilang bayad sa ngipon nga iya ginbingaw.And if he knocks out the tooth of his manservant or maidservant, he must let the servant go free as compensation for the tooth.

28“Kon ang turo nga baka nakasungay sang tawo, lalaki ukon babayi, kag napatay ini, dapat batuhon ang baka, kag indi pagkan-on ang iya unod, pero ang tag-iya sang baka wala sing salabton.If an ox gores a man or woman to death, the ox must surely be stoned, and its meat must not be eaten. But the owner of the ox shall not be held responsible.

29Pero kon ang baka naanad na nga magpanungay sang tawo kag ginpaandaman na ang tag-iya parte sini, pero ginpabay-an lang niya ang baka, kag nakapatay ini sang tawo, kinahanglan batuhon ini hasta mapatay kag ang tag-iya patyon man.But if the ox has a habit of goring, and its owner has been warned yet does not restrain it, and it kills a man or woman, then the ox must be stoned and its owner must also be put to death.

30Pero kon pabayaron ang tag-iya para mabuhi siya, kinahanglan nga bayaran niya kon pila ang ipabayad sa iya.If payment is demanded of him instead, he may redeem his life by paying the full amount demanded of him.

31Amo man ini ang pagsulundan kon nakasungay ang baka sang bata, lalaki man ukon babayi.If the ox gores a son or a daughter, it shall be done to him according to the same rule.

32Kon nakasungay ang baka sang ulipon, lalaki man ukon babayi, kinahanglan nga magbayad ang tag-iya sini sang 30 ka bilog nga pilak sa amo sang ulipon, kag kinahanglan nga batuhon ang baka hasta mapatay.If the ox gores a manservant or maidservant, the owner must pay thirty shekels of silver to the master of that servant, and the ox must be stoned.

33“Halimbawa, may tawo nga nagkuha sang tabon sang bubon ukon nagkutkot sang bubon kag wala niya ini pagtabuni, kag may nahulog nga baka ukon donkey sa amo nga bubon,If a man opens or digs a pit and fails to cover it, and an ox or a donkey falls into it,

34ang tag-iya sang bubon dapat magbayad sa tag-iya sang sapat, kag mangin iya na ang patay nga sapat.the owner of the pit shall make restitution; he must pay its owner, and the dead animal will be his.

35“Kon ang baka sang isa ka tawo nakapatay sang baka sang iya kapareho, ibaligya nila nga duha ang buhi nga baka kag tungaon ang kuwarta. Tungaon man nila ang karne sang napatay nga baka.If a man’s ox injures his neighbor’s ox and it dies, they must sell the live one and divide the proceeds; they also must divide the dead animal.

36Pero kon ang baka nga nakapatay naanad na nga magpanungay kag ginpabay-an lang ini sang tag-iya, dapat magbayad ang tag-iya sini sang isa man ka baka sa baylo sang napatay, kag ining napatay nga baka mangin iya na.But if it was known that the ox had a habit of goring, yet its owner failed to restrain it, he shall pay full compensation, ox for ox, and the dead animal will be his.

Exodus 21

You’ve read Exodus 21

Go Deeper

Exodus 21

You’ve read Exodus 21

Go Deeper