Genesis 24 (HIL)

1Tigulang na gid katama si Abraham kag ginpakamaayo siya sang Ginoo sa tanan nga butang.By now Abraham was old and well along in years, and the LORD had blessed him in every way.

2Isa sadto ka adlaw, ginsilingan niya ang iya manugdumala nga suluguon nga nagaasikaso sang tanan niya nga pagkabutang, “Ibutang ang imo kamot sa tunga-tunga sang duha ko ka paa,So Abraham instructed the chief servant of his household, who managed all he owned, “Place your hand under my thigh,

3kag magsumpa ka sa akon sa ngalan sang Ginoo, ang Dios sang langit kag sang duta, nga indi ka magpili sang palangasaw-on sang akon anak nga si Isaac diri sa taga-Canaan nga kaupod ta nga nagaestar subong.and I will have you swear by the LORD, the God of heaven and the God of earth, that you will not take a wife for my son from the daughters of the Canaanites among whom I am dwelling,

4Magkadto ka sa lugar nga akon ginhalinan, kag didto ka magpili sang babayi halin sa akon mga paryente nga ipaasawa sa akon anak nga si Isaac.”but will go to my country and my kindred to take a wife for my son Isaac.”

5Pero nagpamangkot ang suluguon, “Ti, paano abi kon indi mag-upod ang babayi sa sini nga lugar? Dal-on ko na lang bala si Isaac didto?”The servant asked him, “What if the woman is unwilling to follow me to this land? Shall I then take your son back to the land from which you came?”

6Nagsabat si Abraham, “Indi gid pagdal-a si Isaac didto!Abraham replied, “Make sure that you do not take my son back there.

7Gindala ako diri sang Ginoo, ang Dios sang langit, halin sa panimalay sang akon amay, sa lugar nga sa diin ako natawo. Kag nagpanumpa siya nga ihatag niya ini nga duta sang Canaan sa akon mga kaliwat. Gani maglakat ka kay magapadala ang Ginoo sang iya anghel sa pag-upod sa imo para makakita ka didto sang palangasaw-on sang akon anak.The LORD, the God of heaven, who brought me from my father’s house and my native land, who spoke to me and promised me on oath, saying, ‘To your offspring I will give this land’—He will send His angel before you so that you can take a wife for my son from there.

8Kon indi mag-upod ang babayi sa imo, wala ka sing salabton sa sining sumpa mo sa akon. Pero indi lang pagdal-a didto ang akon anak.”And if the woman is unwilling to follow you, then you are released from this oath of mine. Only do not take my son back there.”

9Gani ginbutang sang suluguon ang iya kamot sa tunga-tunga sang duha ka paa ni Abraham nga iya amo, kag nagsumpa siya nga tumanon niya ang ginsugo sa iya.So the servant placed his hand under the thigh of his master Abraham and swore an oath to him concerning this matter.

10Pagkatapos nagkuha ang suluguon sang napulo ka camel kag mga malahalon nga pangregalo halin sa iya amo nga si Abraham. Naglakat dayon siya pakadto sa Aram Naharaim, ang banwa nga ginaestaran ni Nahor.Then the servant took ten of his master’s camels and departed with all manner of good things from his master in hand. And he set out for Nahor’s hometown in Aram-naharaim.

11Pag-abot sang suluguon sa banwa, ginpaluko niya ang mga camel malapit sa bubon sa guwa sang banwa. Sirom na sadto kag tion sang pagpanag-ob sang mga babayi.As evening approached, he made the camels kneel down near the well outside the town at the time when the women went out to draw water.

12Nagpangamuyo ang suluguon, “Ginoo, Dios sang akon amo nga si Abraham, kabay pa nga patigayunon mo ang akon katuyuan diri, kag ipakita mo ang imo kaayo sa akon amo.“O LORD, God of my master Abraham,” he prayed, “please grant me success today, and show kindness to my master Abraham.

13Nagatindog ako diri sa higad sang bubon samtang nagasag-ob ang mga babayi sang sini nga banwa.Here I am, standing beside the spring, and the daughters of the townspeople are coming out to draw water.

14Kon mangayo gani ako sang tubig sa tibod sang isa ka dalaga, kag magsugot siya nga paimnon ako pati ang akon mga camel, kabay pa nga siya ang babayi nga imo ginpili nga mangin asawa sang imo alagad nga si Isaac. Sa sini mahibaluan ko nga ginpakita mo ang imo kaayo sa akon amo nga si Abraham.”Now may it happen that the girl to whom I say, ‘Please let down your jar that I may drink,’ and who responds, ‘Drink, and I will water your camels as well’—let her be the one You have appointed for Your servant Isaac. By this I will know that You have shown kindness to my master.”

15Wala pa siya makatapos pangamuyo, nag-abot si Rebeka nga may ginapas-an nga tibod. Si Rebeka anak ni Betuel, kag si Betuel anak ni Nahor kag ni Milca. Si Nahor utod ni Abraham.Before the servant had finished praying, Rebekah came out with her jar on her shoulder. She was the daughter of Bethuel son of Milcah, the wife of Abraham’s brother Nahor.

16Matahom gid nga dalaga si Rebeka kag birhen pa. Nagdulhog siya pakadto sa bubon kag ginsudlan niya sang tubig ang iya tibod. Dayon nagsaka siya para magpuli.Now the girl was very beautiful, a virgin who had not had relations with any man. She went down to the spring, filled her jar, and came up again.

17Nagdali-dali ang suluguon sa pagsugata sa iya kag nagsiling, “Palihog paimna ako sa imo tibod bisan diutay lang.”So the servant ran to meet her and said, “Please let me have a little water from your jar.”

18Nagsabat si Rebeka “Sige sir, inom ka.” Ginpaidalom niya dayon ang tibod kag gin-uyatan samtang nagainom ang suluguon.“Drink, my lord,” she replied, and she quickly lowered her jar to her hands and gave him a drink.

19Pagkatapos niya painom sa suluguon, nagsiling siya, “Masag-ob man ako para sa imo mga camel hasta nga makainom sila tanan.”After she had given him a drink, she said, “I will also draw water for your camels, until they have had enough to drink.”

20Dali-dali niya nga ginbubo ang tubig sa ilimnan sang mga sapat kag nagbalik siya sa bubon sa pagsag-ob liwat. Sige ang iya sag-ob hasta nga nakainom ang tanan nga camel.And she quickly emptied her jar into the trough and ran back to the well to draw water, until she had drawn water for all his camels.

21Nagapanilag lang ang suluguon kag ginahunahuna niya kon bala ginapatigayon na sang Ginoo ang iya katuyuan sa pagkadto sa sina nga lugar.Meanwhile, the man watched her silently to see whether or not the LORD had made his journey a success.

22Pagkatapos inom sang mga camel, ginpaguwa sang suluguon ang dala niya nga singsing nga bulawan nga ang kabug-aton mga anom ka gramo. Ginpaguwa man niya ang duha ka pulseras nga bulawan nga ang kabug-aton mga 120 ka gramo. Kag ginhatag niya ini kay Rebeka.And after the camels had finished drinking, he took out a gold ring weighing a beka, and two gold bracelets for her wrists weighing ten shekels.

23Dayon nagpamangkot siya kay Rebeka, “Kay sin-o ka bata? May lugar pa bala sa inyo nga puwede namon matulugan karon nga gab-i?”“Whose daughter are you?” he asked. “Please tell me, is there room in your father’s house for us to spend the night?”

24Nagsabat si Rebeka, “Bata ako ni Betuel nga anak nga lalaki ni Nahor kag ni Milca.She replied, “I am the daughter of Bethuel, the son that Milcah bore to Nahor.”

25May matulugan kamo didto sa amon, kag may madamo man nga mga dagami kag kumpay para sa inyo mga camel.”Then she added, “We have plenty of straw and feed, as well as a place for you to spend the night.”

26Nagluhod dayon ang suluguon kag nagsimba sa Ginoo.Then the man bowed down and worshiped the LORD,

27Siling niya, “Dalayawon ang Ginoo, ang Dios sang akon amo nga si Abraham. Iya gid ginpakita ang iya padayon nga kaayo sa akon amo. Ako mismo gintuytuyan niya sa pagkadto sa mga paryente sang akon amo.”saying, “Blessed be the LORD, the God of my master Abraham, who has not withheld His kindness and faithfulness from my master. As for me, the LORD has led me on the journey to the house of my master’s relatives.”

28Nagdalagan puli si Rebeka sa balay sang iya iloy kag ginsugid niya sa ila ang tanan nga natabo.The girl ran and told her mother’s household about these things.

29Ang iya utod nga si Laban didto man nagapamati sa ginasugid niya parte sa ginpanghambal sang tawo sa iya. Nakita mismo ni Laban ang singsing kag pulseras nga ginasuksok ni Rebeka. Gani nagdalagan siya pakadto sa bubon kag nagkadto sa tawo nga ginsiling ni Rebeka. Didto gihapon nagatindog ang tawo malapit sa bubon, sa tupad sang mga camel.Now Rebekah had a brother named Laban, and he rushed out to the man at the spring.

31Nagsiling si Laban sa iya, “Ikaw gali ang tawo nga ginapakamaayo sang Ginoo. Ngaa diri ka lang nagatindog? Dali sa balay, kay ginpreparar ko na ang kuwarto para sa inyo kag ang lugar para sa imo mga camel.”“Come, you who are blessed by the LORD,” said Laban. “Why are you standing out here? I have prepared the house and a place for the camels.”

32Nag-upod ang suluguon kay Laban. Pag-abot nila sa balay, ginkuha ni Laban ang mga karga sang mga camel kag ginhatagan niya dayon ang mga camel sang dagami kag kumpay. Gindal-an man niya sang tubig ang suluguon kag ang iya mga kaupod, para makapanghinaw sila sang ila mga tiil.So the man came to the house, and the camels were unloaded. Straw and feed were brought to the camels, and water to wash his feet and the feet of his companions.

33Sang mabutangan na sila sang pagkaon, nagsiling ang suluguon, “Indi ako magkaon kon indi ko anay masugid ang akon katuyuan sa pagkadto diri.” Nagsabat si Laban, “Sige, sugiri kami.”Then a meal was set before the man, but he said, “I will not eat until I have told you what I came to say.” So Laban said, “Please speak.”

34Nagsiling siya, “Suluguon ako ni Abraham.“I am Abraham’s servant,” he replied.

35Ginpakamaayo sang Ginoo ang akon amo kag manggaranon na gid siya subong. Ginhatagan siya sang Ginoo sang madamo nga karnero, kanding, baka, camel, donkey, pilak, bulawan, kag ulipon nga lalaki kag babayi.“The LORD has greatly blessed my master, and he has become rich. He has given him sheep and cattle, silver and gold, menservants and maidservants, camels and donkeys.

36Bisan tigulang na gid si Sara nga iya asawa, nakabata pa siya. Kag ining bata nila nga lalaki amo ang magapanubli sang tanan niya nga pagkabutang.My master’s wife Sarah has borne him a son in her old age, and my master has given him everything he owns.

37Ginpasumpa ako sang akon amo nga tumanon ko ang iya sugo nga nagasiling, ‘Indi ka magpili sang pangasaw-on sang akon anak diri sa mga taga-Canaan nga ang ila duta amo ang ginaestaran ta subong.My master made me swear an oath and said, ‘You shall not take a wife for my son from the daughters of the Canaanites in whose land I dwell,

38Magkadto ka sa panimalay sang akon amay, kag didto ka magpili sang babayi halin sa akon mga paryente nga ipaasawa sa akon anak.’but you shall go to my father’s house and to my kindred to take a wife for my son.’

39Pero nagpamangkot ako, ‘Ti, paano abi kon indi mag-upod ang babayi sa akon?’Then I asked my master, ‘What if the woman will not come back with me?’

40Nagsabat siya, ‘Ang Ginoo nga akon ginatuman permi magapadala sang iya anghel sa pag-upod sa imo para mapatigayon ang imo katuyuan didto. Makakita ka sang palangasaw-on sang akon anak halin sa akon mga paryente, sa panimalay sang akon amay.And he told me, ‘The LORD, before whom I have walked, will send His angel with you and make your journey a success, so that you may take a wife for my son from my kindred and from my father’s house.

41Kon didto ka magkadto sa akon mga paryente, wala ka sing salabton sa sumpa mo sa akon kon indi nila pag-ipadala ang babayi sa imo.’And when you go to my kindred, if they refuse to give her to you, then you will be released from my oath.’

42“Gani pag-abot ko kaina sa bubon, nagpangamuyo ako. Siling ko, ‘Ginoo, Dios sang akon amo nga si Abraham, kabay pa nga patigayunon mo ang akon katuyuan sa pagkadto diri.So when I came to the spring today, I prayed: O LORD, God of my master Abraham, if only You would make my journey a success!

43Karon, nagatindog ako diri sa higad sang bubon. Kon may mag-abot gani nga dalaga nga magsag-ob, mangayo ako sang diutay lang nga tubig sa iya tibod.Here I am, standing beside this spring. Now if a maiden comes out to draw water and I say to her, ‘Please let me drink a little water from your jar,’

44Kon magsugot gani siya nga paimnon ako pati ang akon mga camel, kabay pa nga siya ang babayi nga ginpili mo nga mangin asawa sang anak sang akon amo.’and she replies, ‘Drink, and I will draw water for your camels as well,’ may she be the woman the LORD has appointed for my master’s son.

45“Wala pa gani ako makatapos pangamuyo, nag-abot si Rebeka nga may ginapas-an nga tibod. Nagdulhog siya pakadto sa bubon kag nagsag-ob. Nagsiling ako sa iya, ‘Palihog paimna ako.’And before I had finished praying in my heart, there was Rebekah coming out with her jar on her shoulder, and she went down to the spring and drew water. So I said to her, ‘Please give me a drink.’

46Ginpaidalom niya dayon ang tibod sa iya abaga, kag nagsiling, ‘Sige, inom ka, kag paimnon ko man ang imo mga camel.’ Gani nag-inom ako, kag dayon ginpainom man niya ang mga camel.She quickly lowered her jar from her shoulder and said, ‘Drink, and I will water your camels as well.’ So I drank, and she also watered the camels.

47Pagkatapos sadto, ginpamangkot ko siya kon kay sin-o siya bata. Nagsabat siya, ‘Kay Betuel nga anak nga lalaki ni Nahor kag ni Milca.’ Dayon ginbutangan ko sang singsing ang iya ilong kag ginsuksukan sang mga pulseras ang iya butkon.Then I asked her, ‘Whose daughter are you?’ She replied, ‘The daughter of Bethuel son of Nahor, whom Milcah bore to him.’ So I put the ring on her nose and the bracelets on her wrists.

48Nagluhod dayon ako kag nagsimba sa Ginoo. Gindayaw ko ang Ginoo, ang Dios sang akon amo nga si Abraham. Siya ang nagtuytoy sa akon sa husto nga lugar, nga sa diin nakita ko ang anak sang paryente sang akon amo nga mangin asawa sang iya anak.Then I bowed down and worshiped the LORD; and I blessed the LORD, the God of my master Abraham, who led me on the right road to take the granddaughter of my master’s brother for his son.

49“Karon, gusto ko mahibaluan kon ipakita ninyo ang inyo padayon nga kaayo sa akon amo paagi sa pagpaasawa kay Rebeka. Siling nga daan kamo para mahibaluan ko man kon ano ang akon himuon.”Now if you will show kindness and faithfulness to my master, tell me; but if not, let me know, so that I may go elsewhere.”

50Nagsabat si Laban kag si Betuel, “Tungod kay ini kabubut-on sang Ginoo, wala na kami sing may masiling pa.Laban and Bethuel answered, “This is from the LORD; we have no choice in the matter.

51Ari si Rebeka, dal-a siya kon magpuli ka para mangin asawa siya sang anak sang imo amo, suno sa ginsiling sang Ginoo.”Rebekah is here before you. Take her and go, and let her become the wife of your master’s son, just as the LORD has decreed.”

52Pagkabati sadto sang suluguon, nagluhod siya kag nagsimba sa Ginoo.When Abraham’s servant heard their words, he bowed down to the ground before the LORD.

53Ginpaguwa niya dayon ang iya dala nga mga alahas nga pilak kag bulawan kag pati mga bayo, kag ginhatag kay Rebeka. Ginhatagan man niya sang malahalon nga mga regalo ang utod nga lalaki kag ang iloy ni Rebeka.Then he brought out jewels of silver and gold, and articles of clothing, and he gave them to Rebekah. He also gave precious gifts to her brother and her mother.

54Dayon nagkaon ang suluguon kag ang iya mga kaupod. Kag didto sila nagtulog sadto nga gab-i. Pagbugtaw nila pagkaaga, nagsiling ang suluguon, “Mapuli na ako sa akon amo.”Then he and the men with him ate and drank and spent the night there. When they got up the next morning, he said, “Send me on my way to my master.”

55Pero nagsabat ang utod kag ang iloy ni Rebeka, “Patinera anay diri si Rebeka sa amon bisan napulo lang ka adlaw, pagkatapos sina makalakat na kamo.”But her brother and mother said, “Let the girl remain with us ten days or so. After that, she may go.”

56Pero nagsiling ang suluguon, “Indi man ninyo ako pagpadugaya diri. Ginpatigayon na sang Ginoo ang akon katuyuan sa pagkadto diri, gani pabalika na ninyo ako sa akon amo.”But he replied, “Do not delay me, since the LORD has made my journey a success. Send me on my way so that I may go to my master.”

57Nagsabat sila, “Tawgon ta anay si Rebeka kag pamangkuton kon ano sa iya.”So they said, “We will call the girl and ask her opinion.”

58Gani gintawag nila si Rebeka kag ginpamangkot, “Gusto mo bala nga mag-upod sa iya subong?” Nagsabat si Rebeka, “Huo, maupod ako.”They called Rebekah and asked her, “Will you go with this man?” “I will go,” she replied.

59Gani, ginpaupod nila si Rebeka pati ang iya manug-atipan sa suluguon ni Abraham kag sa iya mga kaupod.So they sent their sister Rebekah on her way, along with her nurse and Abraham’s servant and his men.

60Ginbendisyunan nila si Rebeka sa iya paglakat. Siling nila, “Utod namon, kabay pa nga magahalin sa imo ang madamo gid nga mga kaliwat. Kabay pa nga pierdihon sang imo mga kaliwat ang ila mga kaaway.”And they blessed Rebekah and said to her, “Our sister, may you become the mother of thousands upon thousands. May your offspring possess the gates of their enemies.”

61Sang handa na ang tanan, nagsakay si Rebeka kag ang iya mga suluguon nga babayi sa mga camel, kag nagsunod sila sa suluguon ni Abraham.Then Rebekah and her servant girls got ready, mounted the camels, and followed the man. So the servant took Rebekah and left.

62Karon, si Isaac nga didto na nagaestar sa Negev bag-o lang nag-abot halin sa Beer Lahai Roi.Now Isaac had just returned from Beer-lahai-roi, for he was living in the Negev.

63Sang mga sirom na, nagguwa si Isaac kag naglakat-lakat sa latagon. May nakita siya nga mga camel nga nagapadulong.Early in the evening, Isaac went out to the field to meditate, and looking up, he saw the camels approaching.

64Sang makita ni Rebeka si Isaac, nagpanaog siya sa iya camelAnd when Rebekah looked up and saw Isaac, she got down from her camel

65kag nagpamangkot sa suluguon ni Abraham, “Sin-o inang tawo sa latagon nga nagapadulong sa aton?” Nagsabat ang suluguon, “Siya ang akon amo nga si Isaac.” Gani gintabunan ni Rebeka ang iya guya sang belo.and asked the servant, “Who is that man in the field coming to meet us?” “It is my master,” the servant answered. So she took her veil and covered herself.

66Ginsugid sang suluguon kay Isaac ang tanan niya nga ginhimo.Then the servant told Isaac all that he had done.

67Dayon gindala ni Isaac si Rebeka didto sa tolda nga gin-estaran sadto sang iya iloy nga si Sara. Nangin asawa niya si Rebeka kag palangga gid niya siya. Gani naumpawan si Isaac sa iya kasubo tungod sa pagkapatay sang iya iloy.And Isaac brought her into the tent of his mother Sarah and took Rebekah as his wife. And Isaac loved her and was comforted after his mother’s death.

Genesis 24

You’ve read Genesis 24

Go deeper

Genesis 24

You’ve read Genesis 24

Go deeper