Genesis 44 (HIL)

1Karon, ginsugo ni Jose ang mayordomo sang iya balay. Siling niya, “Pun-a sang pagkaon ang mga sako sang mag-ulutod suno sa ila madala, kag ibutang ang kuwarta nga ila ginbayad sa ila mga sako.Then Joseph instructed his steward: “Fill the men’s sacks with as much food as they can carry, and put each one’s silver in the mouth of his sack.

2Dayon ibutang ang akon pilak nga kupa sa sako sang kamanghuran upod sang kuwarta nga ginbayad niya sa pagkaon.” Ginhimo sang mayordomo ang ginsiling ni Jose.Put my cup, the silver one, in the mouth of the youngest one’s sack, along with the silver for his grain.” So the steward did as Joseph had instructed.

3Aga pa gid sang sunod nga adlaw, ginpalakat ang mag-ulutod upod sang ila mga donkey.At daybreak, the men were sent on their way with their donkeys.

4Indi pa gid malayo sa banwa ang ila nalaktan sang nagsiling si Jose sa iya mayordomo, “Dali, lagsa ang mga tawo! Kag kon maabtan mo sila, silinga sila, ‘Ngaa malain ang ginbalos ninyo sa kaayo nga ginpakita namon sa inyo?They had not gone far from the city when Joseph told his steward, “Pursue the men at once, and when you overtake them, ask, ‘Why have you repaid good with evil?

5Ngaa ginkuha ninyo ang kupa nga ginaimnan sang akon agalon kag ginagamit niya sa pagpakot? Malain ining inyo ginhimo.’ ”Is this not the cup my master drinks from and uses for divination? What you have done is wicked!’”

6Naabtan sang mayordomo ang mag-ulutod kag ginhambal niya ato sa ila.When the steward overtook them, he relayed these words to them.

7Nagsiling sila sa mayordomo, “Sir, paano nga nasiling mo ina? Imposible nga himuon namon ina nga butang.“Why does my lord say these things?” they asked. “Your servants could not possibly do such a thing.

8Kahibalo ka man nga halin sa Canaan gindala namon balik sa imo ang kuwarta nga nakita namon sa amon mga sako. Ti ngaa mangawat pa kami sang pilak ukon bulawan sa balay sang imo agalon?We even brought back to you from the land of Canaan the silver we found in the mouths of our sacks. Why would we steal silver or gold from your master’s house?

9Kon makita mo ina nga kupa sa isa sa amon, pagapatyon siya kag mangin ulipon ninyo kami sir.”If any of your servants is found to have it, he must die, and the rest will become slaves of my lord.”

10Nagsiling ang mayordomo, “Sige, kon makit-an ang kupa sa isa sa inyo mangin ulipon ko siya, kag ang nabilin sa inyo wala na sing salabton.”“As you say,” replied the steward. “But only the one who is found with the cup will be my slave, and the rest of you shall be free of blame.”

11Gani nagdali-dali ang kada isa sa pagpanaog sang ila mga sako kag gin-abrihan nila.So each one quickly lowered his sack to the ground and opened it.

12Dayon gin-usisa sang mayordomo ang mga sako halin sa iya sang kamagulangan hasta sa iya sang kamanghuran, kag ang kupa nakita sa sako ni Benjamin.The steward searched, beginning with the oldest and ending with the youngest—and the cup was found in Benjamin’s sack.

13Pagkakita sini sang mag-ulutod, gin-gisi nila ang ila mga bayo sa kalain sang ila buot. Dayon ginkarga nila liwat sa mga donkey ang ila mga sako kag nagbalik sa banwa.Then they all tore their clothes, loaded their donkeys, and returned to the city.

14Sang pag-abot ni Juda kag sang iya mga utod, didto pa gihapon si Jose sa iya balay. Nagsulod sila sa balay kag nagluhod sa atubangan ni Jose.When Judah and his brothers arrived at Joseph’s house, he was still there, and they fell to the ground before him.

15Nagsiling si Jose sa ila, “Ano bala ining ginhimo ninyo? Wala bala kamo makahibalo nga kahibalo ako magpakot?”“What is this deed you have done?” Joseph declared. “Do you not know that a man like me can surely divine the truth?”

16Nagsiling si Juda, “Sir, wala na kami sang may irason pa sa imo, kag indi kami makasiling nga wala kami sang sala. Ang Dios amo ang nagpahayag sang amon sala. Karon, tanan kami imo na nga ulipon—kami kag ang isa nga nakit-an sa iya ang kupa.”“What can we say to my lord?” Judah replied. “How can we plead? How can we justify ourselves? God has exposed the iniquity of your servants. We are now my lord’s slaves—both we and the one who was found with the cup.”

17Pero nagsiling si Jose, “Indi ko mahimo ina. Siya lang nga sa iya nakita ang kupa amo ang akon mangin ulipon. Kag kamo makapuli na sa inyo amay nga wala sing sablag.”But Joseph replied, “Far be it from me to do this. The man who was found with the cup will be my slave. The rest of you may return to your father in peace.”

18Nagpalapit si Juda kay Jose kag nagsiling, “Nagapangabay ako sa imo, sir, nga kon mahimo pamatii ako. Indi ka lang kuntani mangakig sa akon, ikaw nga daw pareho na sa hari sang Egypt.Then Judah approached Joseph and said, “Sir, please let your servant speak personally to my lord. Do not be angry with your servant, for you are equal to Pharaoh himself.

19Nagpamangkot ka sadto sa amon kon may amay pa kami kag utod,My lord asked his servants, ‘Do you have a father or a brother?’

20kag ginsabat ka namon nga may amay kami nga tigulang na kag may kamanghuran nga utod nga natawo sa iya katigulangon. Patay na ang iya utod kag siya na lang ang nabilin nga anak sang iya iloy, kag palangga gid siya sang amon amay.And we answered, ‘We have an elderly father and a younger brother, the child of his old age. The boy’s brother is dead. He is the only one of his mother’s sons left, and his father loves him.’

21Dayon nagsiling ka sa amon nga dal-on namon siya sa imo para makita mo man siya.Then you told your servants, ‘Bring him down to me so that I can see him for myself.’

22Nagsiling kami sa imo nga indi puwede nga bayaan sang amon kamanghuran ang amon amay, kay basi amo pa ini ang ikamatay niya.So we said to my lord, ‘The boy cannot leave his father. If he were to leave, his father would die.’

23Pero ginsiling mo nga indi kami magpakita sa imo kon indi namon kaupod ang amon kamanghuran.But you said to your servants, ‘Unless your younger brother comes down with you, you will not see my face again.’

24Ini tanan ginsugid namon sa amon amay sang nagpuli kami.Now when we returned to your servant my father, we relayed your words to him.

25Sang ulihi nagsiling ang amon amay nga magbalik kami diri liwat kag magbakal sang pagkaon.Then our father said, ‘Go back and buy us some food.’

26Pero nagsiling kami sa iya nga malakat lang kami kon upod namon ang amon kamanghuran, tungod kay indi kami puwede magpakita sa imo kon indi namon kaupod ang amon kamanghuran.But we answered, ‘We cannot go down there unless our younger brother goes with us. So if our younger brother is not with us, we cannot see the man.’

27Amo ini ang iya ginsabat sa amon, ‘Nahibaluan naman ninyo nga duha lang ang akon anak sa akon asawa nga si Raquel.And your servant my father said to us, ‘You know that my wife bore me two sons.

28Ang isa wala na; siguro ginus-ab siya sang mabangis nga sapat. Kag hasta subong wala ko na siya makita.When one of them was gone, I said: “Surely he has been torn to pieces.” And I have not seen him since.

29Kon kuhaon pa gid ninyo ining isa nga nabilin sa akon, kag kon may matabo sa iya, ako nga tigulang na mapatay na lang sa kalisod.’Now if you also take this one from me and harm comes to him, you will bring my gray hair down to Sheol in sorrow.’

30“Gani, sir, ang kabuhi sang amon amay naangot sa kabuhi sang amon kamanghuran. Kon magpuli kami nga indi namon siya kaupod,So if the boy is not with us when I return to your servant, and if my father, whose life is wrapped up in the boy’s life,

31sigurado gid nga mapatay sa kasubo ang amon tigulang nga amay.sees that the boy is not with us, he will die. Then your servants will have brought the gray hair of your servant our father down to Sheol in sorrow.

32Gin-garantiya ko ang akon kabuhi para sa amon kamanghuran. Ginsilingan ko ang akon amay nga kon indi ko siya mabalik sa iya, ako ang basulon hasta san-o.Indeed, your servant guaranteed the boy’s safety to my father, saying, ‘If I do not return him to you, I will bear the guilt before you, my father, all my life.’

33Gani, sir, ako na lang ang magpabilin diri bilang imo ulipon sa baylo niya, kag tuguti na lang siya nga magpuli upod sa iya mga utod.Now please let your servant stay here as my lord’s slave in place of the boy. Let him return with his brothers.

34Indi ako magpuli nga indi siya kaupod. Indi ko mabatas nga makita ang malain nga matabo sa amon amay.”For how can I go back to my father without the boy? I could not bear to see the misery that would overwhelm him.”

Genesis 44

You’ve read Genesis 44

Go deeper

Genesis 44

You’ve read Genesis 44

Go deeper