Luke 12 (HIL) · Opened

1Sang nagdugok ang linibo-libo nga mga tawo kay Jesus kag nagaginutok sila, nagsiling si Jesus sa iya mga sumulunod, “Mag-andam kamo, kay basi malatnan kamo sang batasan sang mga Pariseo nga puro pakita-kita lang.In the meantime, a crowd of many thousands had gathered, so that they were trampling one another. Jesus began to speak first to His disciples: “Beware of the leaven of the Pharisees, which is hypocrisy.

2Pero wala sing tinago nga indi mahibaluan sa ulihi.There is nothing concealed that will not be disclosed, and nothing hidden that will not be made known.

3Gani, bisan ano ang inyo ginahambal sa madulom, mabatian sa masanag, kag ang inyo ginahutik sa sirado nga kuwarto, mahibaluan sang tanan.What you have spoken in the dark will be heard in the daylight, and what you have whispered in the inner rooms will be proclaimed from the housetops.

4“Mga abyan, indi kamo magkahadlok sa mga tawo nga makapatay lang sang inyo lawas, kag pagkatapos wala na sila sing mahimo pa sa inyo.I tell you, My friends, do not be afraid of those who kill the body and after that can do no more.

5Sugiran ko kamo kon sin-o ang inyo kahadlukan: kahadlukan ninyo ang Dios, kay pagkatapos nga mapatay niya ang lawas sang tawo may gahom pa gid siya sa paghaboy sang iya kalag sa impyerno. Amo gani nga ginapaandaman ko kamo nga ang Dios dapat ninyo kahadlukan.But I will show you whom you should fear: Fear the One who, after you have been killed, has authority to throw you into hell. Yes, I tell you, fear Him!

6Indi bala nga barato lang ang pispis nga maya? Pero wala sing isa sa ila nga ginakalimtan sang Dios.Are not five sparrows sold for two pennies? Yet not one of them is forgotten by God.

7Gani labi pa gid kamo, kay bisan ang inyo buhok sa ulo naisip niya tanan. Gani indi kamo magkahadlok, kay mas mahal pa kamo sang sa madamo nga maya.”And even the very hairs of your head are all numbered. So do not be afraid; you are worth more than many sparrows.

8Nagsiling pa gid si Jesus sa ila, “Ang bisan sin-o nga nagakilala sa akon sa atubangan sang mga tawo nga ako iya Ginoo, ako nga Anak sang Tawo magakilala man sa iya sa atubangan sang mga anghel sang Dios.I tell you, everyone who confesses Me before men, the Son of Man will also confess him before the angels of God.

9Pero ang wala nagakilala sa akon sa atubangan sang mga tawo, indi ko man pagkilalahon sa atubangan sang mga anghel sang Dios.But whoever denies Me before men will be denied before the angels of God.

10Ang bisan sin-o nga maghambal sing malain kontra sa akon nga Anak sang Tawo mapatawad; pero ang magpakalain sa Espiritu Santo indi gid mapatawad.And everyone who speaks a word against the Son of Man will be forgiven, but whoever blasphemes against the Holy Spirit will not be forgiven.

11“Kon tungod sa inyo pagtuo pagadal-on kamo sa simbahan sang mga Judio ukon sa mga manugdumala sang banwa para imbistigaron, indi kamo magpalibog kon ano ang inyo isabat.When you are brought before synagogues, rulers, and authorities, do not worry about how to defend yourselves or what to say.

12Kay sa sina nga tion tudluan kamo sang Espiritu Santo kon ano ang inyo dapat ihambal.”For at that time the Holy Spirit will teach you what you should say.”

13May tawo didto nga nagsiling, “Manunudlo, silinga ang akon utod nga partihan niya ako sang amon palanublion.”Someone in the crowd said to Him, “Teacher, tell my brother to divide the inheritance with me.”

14Nagsiling si Jesus sa iya, “Ano ako, huwis ukon manugpartida sang inyo pagkabutang?”But Jesus replied, “Man, who appointed Me judge or executor between you?”

15Dayon naghambal si Jesus sa mga tawo, “Mag-andam kamo sa tanan nga klase sang pagkamainangkunon, kay ang matuod nga pagkabuhi wala nagadepende sa madamo nga manggad.”And He said to them, “Watch out! Guard yourselves against every form of greed, for one’s life does not consist in the abundance of his possessions.”

16Kag ginsugiran niya sila sang isa ka paanggid, “May isa ka tawo nga manggaranon nga may duta nga madamo gid ang patubas.Then He told them a parable: “The ground of a certain rich man produced an abundance.

17Gani nagsiling siya sa iya kaugalingon, ‘Ano ang akon himuon? Wala na ako butangan sang akon patubas!So he thought to himself, ‘What shall I do, since I have nowhere to store my crops?’

18Maayo pa siguro nga ipaguba ko ang akon mga bodega kag ipatindog ang mas dako pa gid, kag dira ko ibutang ang akon mga patubas kag mga pagkabutang.Then he said, ‘This is what I will do: I will tear down my barns and will build bigger ones, and there I will store up all my grain and my goods.

19Kag tungod kay madamo na ang akon natipon para sa palaabuton nga mga tinuig, mapahuway-huway lang ako anay, magkaon, mag-inom, kag magpangalipay!’Then I will say to myself, “You have plenty of good things laid up for many years. Take it easy. Eat, drink, and be merry!”’

20Pero nagsiling ang Dios sa iya, ‘Buang-buang! Karon nga gab-i bawion ko sa imo ang imo kabuhi. Ti sin-o ang magapulos sang imo gintipon nga manggad?’But God said to him, ‘You fool! This very night your life will be required of you. Then who will own what you have accumulated?’

21Amo man ina ang matabo sa tawo nga nagatipon sang manggad para lang sa iya kaugalingon pero pobre sa atubangan sang Dios.”This is how it will be for anyone who stores up treasure for himself but is not rich toward God.”

22Dayon nagsiling si Jesus sa iya mga sumulunod, “Gani nagasiling ako sa inyo nga indi kamo magpalibog sa inyo pagpangabuhi, kon ano ang inyo kaunon kag kon ano ang inyo bayuon.Then Jesus said to His disciples, “Therefore I tell you, do not worry about your life, what you will eat, or about your body, what you will wear.

23Kay kon ginhatagan kamo sang Dios sang kabuhi kag lawas, indi mahimo nga indi niya kamo paghatagan sang pagkaon kag bayo.For life is more than food, and the body more than clothes.

24Tan-awa ninyo ang mga uwak: wala sila nagatanom, wala nagaani, kag wala sila sang bodega nga ginatipunan sang ila pagkaon, pero ginapakaon sila sang Dios. Indi bala mas labaw pa kamo sang sa mga pispis?Consider the ravens: They do not sow or reap, they have no storehouse or barn; yet God feeds them. How much more valuable you are than the birds!

25Sin-o sa inyo ang makapalawig sang inyo kabuhi bisan diutay lang paagi sa inyo pagpalibog? Wala gid!Who of you by worrying can add a single hour to his life?

26Gani, tungod nga wala man kamo sang may mahimo sa pagpalawig sang inyo kabuhi, ngaa magpalibog pa gid kamo sang iban nga mga butang?So if you cannot do such a small thing, why do you worry about the rest?

27Talupangda ninyo kon paano nagatubo ang mga bulak; wala sila nagapangabudlay ukon nagahimo sang ila bayo. Sa pagkamatuod, bisan ang bantog kag manggaranon nga hari nga si Solomon, ang iya mga bayo indi makatupong sa katahom sang bisan isa lang sa sini nga mga bulak.Consider how the lilies grow: They do not labor or spin. Yet I tell you, not even Solomon in all his glory was adorned like one of these.

28Kon ginapatahom sang Dios ang mga hilamon nga buhi subong, pero sa ulihi malaya kag tutdan man lang, indi bala nga mas labi pa gid nga pabayuan niya kamo? Kadiutay sang inyo pagtuo!If that is how God clothes the grass of the field, which is here today and tomorrow is thrown into the furnace, how much more will He clothe you, O you of little faith!

29Indi kamo magpalibog kon ano ang inyo kaunon kag imnon.And do not be concerned about what you will eat or drink. Do not worry about it.

30Amo ina ang ginapalibugan sang mga tawo nga wala nagakilala sa Dios. Pero nakahibalo ang inyo Amay sa langit nga kinahanglan ninyo ina nga mga butang.For the Gentiles of the world strive after all these things, and your Father knows that you need them.

31Gani unaha ninyo ang pagpasakop sa paghari sang Dios kag ihatag gid niya ang inyo mga kinahanglanon.But seek His kingdom, and these things will be added unto you.

32“Kamo nga nagasunod sa akon pila lang gid, pero indi kamo magkahadlok kay ginbuot sang inyo Amay nga paharion kamo sa iya ginharian.Do not be afraid, little flock, for your Father is pleased to give you the kingdom.

33Ibaligya ninyo ang inyo pagkabutang, kag ihatag ang kuwarta sa mga imol para makatipon kamo sang manggad didto sa langit. Ini indi gid mabuhinan ukon madunot, tungod nga wala didto sing makawat nga makapalapit kag wala man sing mga sapat-sapat nga makaut-ot.Sell your possessions and give to the poor. Provide yourselves with purses that will not wear out, an inexhaustible treasure in heaven, where no thief approaches and no moth destroys.

34Kay kon diin ang inyo manggad didto man ang inyo tagipusuon.For where your treasure is, there your heart will be also.

35“Magpreparar kamo sa tanan nga tion para indi kamo makibot sa pagbalik sang inyo Ginoo. Sunda ninyo ang mga ulipon nga nagahulat sa pagbalik sang ila amo nga nagtambong sa punsyon. Nagabantay sila kag wala nila ginapatay ang ila mga suga. Gani bisan ano nga oras mag-abot ang ila amo, kon magpanuktok, mabuksan nila dayon ang puwertahan.Be dressed for service and keep your lamps burning.

37Bulahan ato nga mga ulipon nga maabtan sang ila amo nga nagabugtaw kag nagabantay sa iya pag-abot. Ang matuod, magapreparar ang ila amo sa pagserbisyo sa ila. Papungkuon niya sila sa iya lamisa kag siya mismo ang magaserbi sa ila.Blessed are those servants whom the master finds on watch when he returns. Truly I tell you, he will dress himself to serve and will have them recline at the table, and he himself will come and wait on them.

38Bulahan gid sila kon maabtan sila nga nakapreparar sa iya pag-abot bisan sa tungang gab-i ukon kaagahon.Even if he comes in the second or third watch of the night and finds them alert, those servants will be blessed.

39Tandai ninyo ini: kon nahibaluan sang tagbalay kon ano nga oras maabot ang makawat, bantayan gid niya para indi makasulod ang makawat sa iya balay.But understand this: If the homeowner had known at what hour the thief was coming, he would not have let his house be broken into.

40Gani magbantay gid kamo, kay sa oras nga wala ninyo ginapaabot, ako nga Anak sang Tawo magaabot.”You also must be ready, because the Son of Man will come at an hour you do not expect.”

41Nagpamangkot si Pedro, “Ginoo, para bala kay sin-o ang paanggid nga ina, sa amon bala ukon sa tanan?”“Lord,” said Peter, “are You addressing this parable to us, or to everyone else as well?”

42Ginsabat siya ni Jesus paagi sa isa ka paanggid, “Indi bala nga kon sin-o ang masaligan kag maalam nga ulipon amo ang ginapili sang amo nga magdumala sa iya kaupod nga mga ulipon? Siya ang nagahatag sa ila sang ila pagkaon sa husto nga oras.And the Lord answered, “Who then is the faithful and wise manager, whom the master puts in charge of his servants to give them their portion at the proper time?

43Bulahan ato nga ulipon nga sa pagbalik sang iya amo maabtan siya nga nagahimo sang iya buluhaton.Blessed is that servant whose master finds him doing so when he returns.

44Sa pagkamatuod, padumalahon siya sa tanan nga pagkabutang sang iya amo.Truly I tell you, he will put him in charge of all his possessions.

45Pero kaluluoy ang ulipon nga sa paglakat sang iya amo magahunahuna siya nga madugay pa siya magbalik, gani magasugod siya sa pagpamintas sa iya kaupod nga mga ulipon, lalaki kag babayi man, kag magapagusto siya sang kaon, inom kag pahubog.But suppose that servant says in his heart, ‘My master will be a long time in coming,’ and he begins to beat the menservants and maidservants, and to eat and drink and get drunk.

46Magaabot ang iya amo sa oras nga wala gid niya ginahunahuna, kag grabe ang silot nga iya agumon. Ibutang siya sa isa ka lugar upod sa mga tawo nga indi gid masaligan.The master of that servant will come on a day he does not expect and at an hour he does not anticipate. Then he will cut him to pieces and assign him a place with the unbelievers.

47“Ang ulipon nga nakahibalo kon ano ang luyag sang iya amo pero wala nagatuman, madamo nga hanot ang iya pagaagumon.That servant who knows his master’s will but does not get ready or follow his instructions will be beaten with many blows.

48Kag ang ulipon nga wala nakahibalo kon ano ang luyag sang iya amo kag nakahimo sang mga butang nga indi maayo hanuton man, pero diutay lang. Kay ang bisan sin-o nga ginhatagan sang madamo, madamo man ang ginapaabot sa iya. Mas madamo ang ginapaabot sa tawo nga gintugyanan sang madamo.”But the one who unknowingly does things worthy of punishment will be beaten with few blows. From everyone who has been given much, much will be required; and from him who has been entrusted with much, even more will be demanded.

49Nagsiling pa gid si Jesus sa ila, “Nagkadto ako diri sa kalibutan sa pagdala sang silot nga daw kalayo, kag luyag ko nga magdabdab na ini.I have come to ignite a fire on the earth, and how I wish it were already kindled!

50Pero sa wala pa ini matabo madamo anay nga mga pag-antos ang akon maagyan. Kag indi gid ako mapahamtang samtang wala pa ini matapos.But I have a baptism to undergo, and how distressed I am until it is accomplished!

51“Nagahunahuna bala kamo nga nagkadto ako diri sa kalibutan para mangin maayo ang relasyon sang isa kag isa? Ang matuod, nagkadto ako diri para magbinahin-bahin ang mga tawo.Do you think that I have come to bring peace to the earth? No, I tell you, but division.

52Kay halin subong, tungod sa akon, may lima ka tawo sa pamilya nga magabinahin-bahin. Ang tatlo kontra sa duha kag ang duha kontra sa tatlo.From now on, five in one household will be divided, three against two and two against three.

53Ang amay kag ang iya anak nga lalaki magakontrahanay. Ang iloy kag ang iya anak nga babayi magakontrahanay, kag ang ugangan nga babayi kag ang iya umagad nga babayi magakontrahanay.”They will be divided, father against son and son against father, mother against daughter and daughter against mother, mother-in-law against daughter-in-law and daughter-in-law against mother-in-law.”

54Dayon nagsiling si Jesus sa mga tawo, “Kon makita ninyo ang gal-om sa west nagasiling kamo nga magaulan, kag amo gani ang matabo.Then Jesus said to the crowds, “As soon as you see a cloud rising in the west, you say, ‘A shower is coming,’ and that is what happens.

55Kag kon maghuyop na ang habagat nagasiling kamo nga magainit, kag amo man ang matabo.And when the south wind blows, you say, ‘It will be hot,’ and it is.

56Mga hipokrito! Makahibalo kamo magpakot kon ano ang matabo paagi sa inyo pagtan-aw sa duta kag sa langit, pero ngaa indi kamo makapakot sang mga nagakalatabo subong?You hypocrites! You know how to interpret the appearance of the earth and sky. Why don’t you know how to interpret the present time?

57“Ngaa wala gid ninyo ginabinagbinag kon ano ang husto?And why don’t you judge for yourselves what is right?

58Kon may mag-akusar sa imo, tinguhai gid sa pagpakighusay samtang nagapakadto pa lang kamo sa korte. Kay basi piliton gid niya ikaw nga dal-on sa huwis kag itugyan ka dayon sang huwis sa opisyal para prisohon.Make every effort to reconcile with your adversary while you are on your way to the magistrate. Otherwise, he may drag you off to the judge, and the judge may hand you over to the officer, and the officer may throw you into prison.

59Kag indi ka gid makaguwa kon indi mo anay mabayaran ang tanan.”I tell you, you will not get out until you have paid the very last penny.”

Luke 12

You’ve read Luke 12

Go deeper

Luke 12

You’ve read Luke 12

Go deeper