3 LO En ég taldi rétt að rannsaka þessar heimildir á ný frá upphafi til enda, og nú sendi ég þér árangur þeirra nákvæmu athugana sem ég hef gert. BSB BSB: Therefore, having carefully investigated everything from the beginning, it seemed good also to me to write an orderly account for you, most excellent Theophilus,
4 LO Þetta geri ég til að fullvissa þig um sannleiksgildi þess sem þú hefur heyrt hjá öðrum. BSB BSB: so that you may know the certainty of the things you have been taught.
6 LO Þau hjón voru bæði guðrækin og leituðust við að halda boðorð Guðs óaðfinnanlega. BSB BSB: Both of them were righteous in the sight of God, walking blamelessly in all the commandments and decrees of the Lord.
7 LO Þau voru barnlaus – Elísabet gat ekki átt börn – og auk þess orðin roskin. BSB BSB: But they had no children, because Elizabeth was barren, and they were both well along in years.
8 LO Dag nokkurn þegar Sakaría var að sinna störfum sínum í musterinu – flokkur hans var einmitt á vakt þá vikuna – féll það í hlut hans að fara inn í musterið og brenna reykelsi frammi fyrir Drottni. BSB BSB: One day while Zechariah’s division was on duty and he was serving as priest before God,
10 LO Eins og ávallt er reykelsisfórnin fór fram, stóð fjöldi fólks fyrir utan musterið á bæn. BSB BSB: And at the hour of the incense offering, the whole congregation was praying outside.
11 LO Allt í einu sá Sakaría engil standa hægra megin við reykelsisaltarið. Honum varð hverft við og hann varð mjög hræddur. BSB BSB: Just then an angel of the Lord appeared to Zechariah, standing at the right side of the altar of incense.
13 LO Engillinn sagði: „Sakaría, vertu óhræddur! Ég kem til að segja þér að Guð hefur heyrt bæn þína. Konan þín, hún Elísabet, mun fæða þér son! Þú skalt láta hann heita Jóhannes. BSB BSB: But the angel said to him, “Do not be afraid, Zechariah, because your prayer has been heard. Your wife Elizabeth will bear you a son, and you are to give him the name John.
14 LO Fæðing hans mun verða ykkur báðum mikið gleðiefni og margir munu samgleðjast ykkur, BSB BSB: He will be a joy and delight to you, and many will rejoice at his birth,
15 LO því hann á eftir að verða einn af hetjum Guðs. Hann má aldrei snerta vín né sterka drykki, en þess í stað mun hann fyllast heilögum anda, meira að segja áður en hann fæðist! BSB BSB: for he will be great in the sight of the Lord. He shall never take wine or strong drink, and he will be filled with the Holy Spirit even from his mother’s womb.
16 LO Hann mun snúa mörgum Gyðingum til Drottins, Guðs þeirra. BSB BSB: Many of the sons of Israel he will turn back to the Lord their God.
18 LO Þá sagði Sakaría við engilinn: „Já, en þetta er útilokað! Ég er orðinn gamall og konan mín líka.“ BSB BSB: “How can I be sure of this?” Zechariah asked the angel. “I am an old man, and my wife is well along in years.”
19 LO Engillinn svaraði: „Ég er Gabríel! Ég stend frammi fyrir hásæti Guðs, sem sendi mig til að flytja þér þessar góðu fréttir BSB BSB: “I am Gabriel,” replied the angel. “I stand in the presence of God, and I have been sent to speak to you and to bring you this good news.
20 LO En fyrst þú trúðir mér ekki, munt þú verða mállaus þangað til barnið er fætt. Ég ábyrgist að orð mín munu rætast á sínum tíma.“ BSB BSB: And now you will be silent and unable to speak until the day this comes to pass, because you did not believe my words, which will be fulfilled at their proper time.”
21 LO Fólkið beið eftir Sakaría og undraðist hve honum dvaldist í musterinu. BSB BSB: Meanwhile, the people were waiting for Zechariah and wondering why he took so long in the temple.
22 LO Þegar hann kom út, gat hann ekkert sagt, og fólkið skildi af látbragði hans að hann hlyti að hafa séð sýn inni í musterinu. BSB BSB: When he came out and was unable to speak to them, they realized he had seen a vision in the temple. He kept making signs to them but remained unable to speak.
23 LO Eftir þetta dvaldist hann í musterinu sinn tíma og fór síðan heim. BSB BSB: And when the days of his service were complete, he returned home.
24 LO Stuttu síðar varð Elísabet kona hans þunguð en hún leyndi því fyrstu fimm mánuðina. BSB BSB: After these days, his wife Elizabeth became pregnant and for five months remained in seclusion. She declared,
25 LO „En hvað Drottinn er góður að leysa mig undan þeirri skömm að geta ekki átt barn!“ hrópaði hún. BSB BSB: “The Lord has done this for me. In these days He has shown me favor and taken away my disgrace among the people.”
28 LO Gabríel birtist henni og sagði: „Sæl, þú hin útvalda! Drottinn er með þér!“ BSB BSB: The angel appeared to her and said, “Greetings, you who are highly favored! The Lord is with you.”
29 LO María varð undrandi og reyndi að skilja hvað engillinn ætti við. BSB BSB: Mary was greatly troubled at his words and wondered what kind of greeting this might be.
30 LO „Vertu ekki hrædd, María,“ sagði engillinn, „Guð ætlar að blessa þig ríkulega. BSB BSB: So the angel told her, “Do not be afraid, Mary, for you have found favor with God.
31 LO Innan skamms munt þú verða barnshafandi og eignast dreng, sem þú skalt nefna Jesú. BSB BSB: Behold, you will conceive and give birth to a son, and you are to give Him the name Jesus.
32 LO Hann mun verða mikill og kallast sonur Guðs. Drottinn Guð mun gefa honum hásæti Davíðs konungs, ættföður hans, BSB BSB: He will be great and will be called the Son of the Most High. The Lord God will give Him the throne of His father David,
33 LO og hann mun ríkja yfir Ísrael að eilífu. Á ríki hans mun enginn endir verða!“ BSB BSB: and He will reign over the house of Jacob forever. His kingdom will never end!”
35 LO Engillinn svaraði: „Heilagur andi mun koma yfir þig og kraftur Guðs mun umlykja þig, barnið þitt verður því heilagt sonur Guðs. BSB BSB: The angel replied, “The Holy Spirit will come upon you, and the power of the Most High will overshadow you. So the Holy One to be born will be called the Son of God.
36 LO Nú eru sex mánuðir síðan Elísabet frænka þín óbyrjan, eins og fólk kallaði hana – varð þunguð í elli sinni! BSB BSB: Look, even Elizabeth your relative has conceived a son in her old age, and she who was called barren is in her sixth month.
37 LO Guði er ekkert um megn.“ BSB BSB: For no word from God will ever fail.”
39 LO Nokkrum dögum síðar fór María til fjallaþorpsins í Júdeu þar sem Sakaría bjó og heimsótti Elísabetu. BSB BSB: In those days Mary got ready and hurried to a town in the hill country of Judah,
41 LO Þegar María heilsaði, tók barn Elísabetar viðbragð í kviði hennar og hún fylltist heilögum anda. BSB BSB: When Elizabeth heard Mary’s greeting, the baby leaped in her womb, and Elizabeth was filled with the Holy Spirit.
42 LO Hún hrópaði upp í gleði sinni og sagði við Maríu: „Guð hefur blessað þig umfram allar aðrar konur, og barni þínu er ætluð hin æðsta blessun hans. BSB BSB: In a loud voice she exclaimed, “Blessed are you among women, and blessed is the fruit of your womb!
43 LO Hvílíkur heiður fyrir mig að móðir Drottins míns skuli heimsækja mig. BSB BSB: And why am I so honored, that the mother of my Lord should come to me?
44 LO Um leið og þú komst inn og heilsaðir mér tók barnið mitt viðbragð af gleði! BSB BSB: For as soon as the sound of your greeting reached my ears, the baby in my womb leaped for joy.
45 LO Þú trúðir að Guð mundi standa við orð sín og þess vegna hefur hann ríkulega blessað þig.“ BSB BSB: Blessed is she who has believed that the Lord’s word to her will be fulfilled.”
47 LO Ég gleðst í Guði, frelsara mínum. BSB BSB: and my spirit rejoices in God my Savior!
49 LO Hann, hinn voldugi og heilagi, hefur gert mikla hluti fyrir mig. BSB BSB: For the Mighty One has done great things for me. Holy is His name.
50 LO Miskunn hans við þá sem trúa á hann, varir frá kynslóð til kynslóðar. BSB BSB: His mercy extends to those who fear Him, from generation to generation.
51 LO Hann hefur unnið stórvirki með mætti sínum og tvístrað hinum stoltu og drambsömu. BSB BSB: He has performed mighty deeds with His arm; He has scattered those who are proud in the thoughts of their hearts.
52 LO Hann hefur steypt höfðingjum úr hásætum og upphafið auðmjúka. BSB BSB: He has brought down rulers from their thrones, but has exalted the humble.
53 LO Hann hefur mettað hungraða gæðum og látið ríka fara tómhenta frá sér. BSB BSB: He has filled the hungry with good things, but has sent the rich away empty.
54 LO Hann hefur hjálpað þjóni sínum, Ísrael, og ekki gleymt loforðum sínum. BSB BSB: He has helped His servant Israel, remembering to be merciful,
55 LO Hann lofaði feðrum okkar – Abraham og afkomendum hans – að sýna þeim miskunn að eilífu.“ BSB BSB: as He promised to our fathers, to Abraham and his descendants forever.”
56 LO Eftir þetta dvaldist María hjá Elísabetu í þrjá mánuði, en að því búnu hélt hún heim. BSB BSB: Mary stayed with Elizabeth for about three months and then returned home.
57 LO Þegar meðgöngutíma Elísabetar lauk, fæddi hún son. BSB BSB: When the time came for Elizabeth to have her child, she gave birth to a son.
58 LO Vinir og ættingjar fréttu fljótt hve góður Drottinn hafði verið Elísabetu og samglöddust henni. BSB BSB: Her neighbors and relatives heard that the Lord had shown her great mercy, and they rejoiced with her.
59 LO Þegar barnið var átta daga gamalt komu þeir til að vera viðstaddir umskurnina. Allir gerðu ráð fyrir að drengurinn yrði látinn heita Sakaría eftir föður sínum, BSB BSB: On the eighth day, when they came to circumcise the child, they were going to name him after his father Zechariah.
60 LO en Elísabet sagði: „Nei, hann á að heita Jóhannes.“ BSB BSB: But his mother replied, “No! He shall be called John.”
61 LO „Hvers vegna?“ spurði fólkið undrandi, „það er enginn með því nafni í allri fjölskyldunni!“ BSB BSB: They said to her, “There is no one among your relatives who bears this name.”
62 LO Faðir barnsins var síðan spurður með bendingum hvað barnið ætti að heita. BSB BSB: So they made signs to his father to find out what he wanted to name the child.
63 LO Hann bað um spjald og skrifaði á það, öllum til mikillar furðu: „Nafn hans er Jóhannes.“ BSB BSB: Zechariah asked for a tablet and wrote, “His name is John.” And they were all amazed.
64 LO Á sama andartaki fékk hann málið og lofaði Guð. BSB BSB: Immediately Zechariah’s mouth was opened and his tongue was released, and he began to speak, praising God.
65 LO Nágrannarnir urðu undrandi og fréttin um þetta barst um alla fjallabyggð Júdeu. BSB BSB: All their neighbors were filled with awe, and people throughout the hill country of Judea were talking about these events.
66 LO Þeir sem heyrðu þetta, veltu því vandlega fyrir sér og sögðu: „Hvað skyldi verða úr þessu barni? Hönd Drottins er greinilega með því á sérstakan hátt.“ BSB BSB: And all who heard this wondered in their hearts and asked, “What then will this child become?” For the Lord’s hand was with him.
67 LO Sakaría, faðir drengsins, fylltist heilögum anda og spáði: BSB BSB: Then his father Zechariah was filled with the Holy Spirit and prophesied:
68 LO „Lofaður sé Drottinn, Guð Ísraels, því hann hefur vitjað þjóðar sinnar til að bjarga henni. BSB BSB: “Blessed be the Lord, the God of Israel, because He has visited and redeemed His people.
69 LO Hann gefur okkur máttugan frelsara af ætt Davíðs konungs, þjóns síns, BSB BSB: He has raised up a horn of salvation for us in the house of His servant David,
70 LO eins og hinir heilögu spámenn höfðu sagt fyrir, BSB BSB: as He spoke through His holy prophets, those of ages past,
71 LO til að frelsa okkur undan óvinum okkar og öllum þeim sem hata okkur. BSB BSB: salvation from our enemies and from the hand of all who hate us,
72 LO Hann sýndi forfeðrum okkar miskunn og minntist síns heilaga loforðs, sem hann gaf Abraham, að frelsa okkur frá óvinum okkar, BSB BSB: to show mercy to our fathers and to remember His holy covenant,
75 LO helga okkur og gera okkur hæf til að dvelja hjá sér að eilífu. BSB BSB: in holiness and righteousness before Him all the days of our lives.
76 LO Þú, sonur minn, verður kallaður spámaður almáttugs Guðs, því þú munt ryðja Kristi veg. BSB BSB: And you, child, will be called a prophet of the Most High; for you will go on before the Lord to prepare the way for Him,
77 LO Þú munt veita fólkinu þekkingu á hjálpræðinu og fyrirgefningu syndanna. BSB BSB: to give to His people the knowledge of salvation through the forgiveness of their sins,
78 LO Þessu mun kærleikur Guðs og miskunn koma til leiðar, hann sendir okkur ljós sitt. BSB BSB: because of the tender mercy of our God, by which the Dawn will visit us from on high,
79 LO Það mun lýsa þeim er sitja í myrkri og skugga dauðans, og leiða okkur á friðarveg.“ BSB BSB: to shine on those who live in darkness and in the shadow of death, to guide our feet into the path of peace.”
80 LO Og drengurinn óx og Guð styrkti hann. Þegar hann hafði aldur til, fór hann út í óbyggðina og dvaldist þar þangað til hann hóf starf sitt meðal þjóðarinnar. BSB BSB: And the child grew and became strong in spirit; and he lived in the wilderness until the time of his public appearance to Israel.