Mark 12 (ISL316)

1Síðan sagði hann þeim dæmisögu: „Það var einu sinni maður sem plantaði víngarði. Hann smíðaði trausta girðingu í kringum hann, gróf stóra skurði og reisti varðturn. Síðan réði hann menn til að sjá um víngarðinn áður en hann fór sjálfur af stað í langt ferðalag.Then Jesus began to speak to them in parables: “A man planted a vineyard. He put a wall around it, dug a wine vat, and built a watchtower. Then he rented it out to some tenants and went away on a journey.

2Eftir uppskerutímann sendi hann þjón sinn til umsjónarmannanna til að sækja uppskeru víngarðsins.At harvest time, he sent a servant to the tenants to collect his share of the fruit of the vineyard.

3En umsjónarmennirnir tóku þjóninn, börðu hann og ráku hann tómhentan burt.But they seized the servant, beat him, and sent him away empty-handed.

4Eigandinn sendi þá annan þjón til víngarðsins, en umsjónarmennirnir hentu í hann steinum og ráku hann líka burt.Then he sent them another servant, and they struck him over the head and treated him shamefully.

5Eigandinn sendi þá fleiri þjóna til þeirra, en umsjónarmennirnir drápu eða börðu þá alla.He sent still another, and this one they killed. He sent many others; some they beat and others they killed.

6Eigandinn átti einn son, sem honum þótti ákaflega vænt um. Loks sendi hann þennan son sinn af stað til umsjónarmannanna. „Þeir hljóta að minnsta kosti að sýna syni mínum virðingu,“ hugsaði hann með sér.Finally, having one beloved son, he sent him to them. ‘They will respect my son,’ he said.

7En umsjónarmennirnir sögðu hver við annan: „Þetta er erfingi eigandans! Drepum hann, þá eignumst við víngarðinn.“But the tenants said to one another, ‘This is the heir. Come, let us kill him, and the inheritance will be ours.’

8Og þeir tóku soninn, drápu hann og hentu honum út úr víngarðinum.So they seized the son, killed him, and threw him out of the vineyard.

9Hvað gerir eigandi víngarðsins þá eiginlega? Jú, hann kemur og eyðir umsjónarmönnunum og gefur einhverjum öðrum víngarðinn.What then will the owner of the vineyard do? He will come and kill those tenants and give the vineyard to others.

10Í ritningunni stendur: „Steinninn sem smiðirnir höfnuðu verður hornsteinn byggingarinnar.Have you never read this Scripture: ‘The stone the builders rejected has become the cornerstone.

11Mikið er þetta stórkostlegt verk Drottins!““This is from the Lord, and it is marvelous in our eyes’?”

12Æðstuprestarnir, lögmálskennararnir og öldungarnir vissu að með þessari dæmisögu var Jesús að tala um þá. Þeir hefðu viljað handtaka hann, en voru hræddir um að fólkið myndi bregðast illa við því og strunsuðu þess vegna útAt this, the leaders sought to arrest Jesus, for they knew that He had spoken this parable against them. But fearing the crowd, they left Him and went away.

13og sendu í staðinn farísea og Heródesarsinna til Jesú til þess að reyna að fá hann til að segja eitthvað sem þeir gætu náð honum fyrir.Later, they sent some of the Pharisees and Herodians to catch Jesus in His words.

14„Kennari,“ sögðu þeir við hann, „við sjáum hvað þú ert heiðarlegur og staðfastur. Þú lætur ekki skoðanir mannanna hafa áhrif á þig, heldur kennir sannleik Guðs. Hvort er löglegt eða ólöglegt að borga skatt til keisarans? Ættum við að gera það eða ekki?““Teacher,” they said, “we know that You are honest and seek favor from no one. Indeed, You are impartial and teach the way of God in accordance with the truth. Is it lawful to pay taxes to Caesar or not? Should we pay them or not?”

15En Jesús vissi á hvaða hræsni þeir byggðu þessa spurningu. „Af hverju eruð þið að reyna að ná mér svona?“ spurði hann þá. „Komið með pening til mín.“But Jesus saw through their hypocrisy and said, “Why are you testing Me? Bring Me a denarius to inspect.”

16Þeir réttu honum pening. „Hver er á myndinni á peningnum?“ spurði Jesús. „Hvaða nafn stendur á honum?“ „Það er keisarinn,“ svöruðu þeir.So they brought it, and He asked them, “Whose image is this? And whose inscription?” “Caesar’s,” they answered.

17„Gefið þá keisaranum það sem er merkt honum,“ sagði Jesús, „og Guði það sem er merkt Guði.“ Og við þessu gátu þeir ekkert sagt.Then Jesus told them, “Give to Caesar what is Caesar’s, and to God what is God’s.” And they marveled at Him.

18Síðan komu saddúkearnir (sem trúa ekki á upprisuna) til Jesú.Then the Sadducees, who say there is no resurrection, came to Jesus and questioned Him:

19„Kennari,“ spurðu þeir hann, „Móse skrifaði að ef maður á bróður sem deyr og skilur eftir sig eiginkonu, en engin börn, eigi hann að giftast eiginkonu bróður síns og eignast með henni börn svo fjölskylda bróðurins lifi áfram.“Teacher, Moses wrote for us that if a man’s brother dies and leaves a wife but no children, the man is to marry his brother’s widow and raise up offspring for him.

20Segjum að það séu sjö bræður. Sá fyrsti giftir sig en deyr barnlaus.Now there were seven brothers. The first one married and died, leaving no children.

21Næsti bróðir giftist síðan eiginkonunni hans, en hann deyr líka barnlaus, og þriðji bróðirinn líka.Then the second one married the widow, but he also died and left no children. And the third did likewise.

22Þeir giftast henni allir sjö en enginn þeirra eignast börn með henni. Að lokum deyr eiginkonan sjálf líka.In this way, none of the seven left any children. And last of all, the woman died.

23Spurningin er: Þegar þau rísa öll upp í upprisunni, hver verður þá eiginmaður konunnar? Því allir bræðurnir sjö voru giftir henni.“In the resurrection, then, whose wife will she be? For all seven were married to her.”

24„Ég held að ástæðan fyrir því að þið misskiljið þetta,“ svaraði Jesús, „sé að þið þekkið hvorki ritninguna né mátt Guðs.Jesus said to them, “Aren’t you mistaken, because you do not know the Scriptures or the power of God?

25Eftir upprisuna mun fólk hvorki vera gift né gifta sig, heldur lifa eins og englar á himnum.When the dead rise, they will neither marry nor be given in marriage. Instead, they will be like the angels in heaven.

26Og talandi um upprisuna – hafið þið ekki lesið í Mósebókunum um það sem Guð sagði við Móse úr þyrnirunnanum: „Ég er Guð Abrahams, Guð Ísaks og Guð Jakobs“?But concerning the dead rising, have you not read about the burning bush in the Book of Moses, how God told him, ‘I am the God of Abraham, the God of Isaac, and the God of Jacob’?

27Hann er ekki Guð hinna dauðu, heldur Guð hinna lifandi. Það er þetta sem þið eruð að misskilja.“He is not the God of the dead, but of the living. You are badly mistaken!”

28Einn af lögmálskennurunum heyrði þetta samtal og hversu vel Jesús svaraði. Hann kom því til þeirra og spurði: „Hvert er mikilvægasta boðorðið?“Now one of the scribes had come up and heard their debate. Noticing how well Jesus had answered them, he asked Him, “Which commandment is the most important of all?”

29„Mikilvægasta boðorðið,“ svaraði Jesús, „er „Heyr, ó Ísrael: Enginn er Guð nema Drottinn Guð“,Jesus replied, “This is the most important: ‘Hear, O Israel, the Lord our God, the Lord is One.

30og „Elskaðu Drottin Guð þinn af öllu hjarta, og af allri sál, og af öllum huga, og af öllum mætti“. Þetta er mikilvægasta boðorðið.“Love the Lord your God with all your heart and with all your soul and with all your mind and with all your strength.’

31Næstmikilvægasta boðorðið er: „Elskaðu annað fólk eins og sjálfan þig“. Það eru engin boðorð mikilvægari en þessi.“The second is this: ‘Love your neighbor as yourself.’ No other commandment is greater than these.”

32„Þetta er alveg rétt hjá þér, kennari,“ sagði lögmálskennarinn. „Það er bara einn Guð, og enginn Guð nema hann,“Right, Teacher,” the scribe replied. “You have stated correctly that God is One and there is no other but Him,

33og það að elska hann af öllu hjarta, og af allri sál, og af öllum mætti, og það að elska annað fólk eins og okkur sjálf, skiptir meira máli en allar fórnirnar.“and to love Him with all your heart and with all your understanding and with all your strength, and to love your neighbor as yourself. This is more important than all burnt offerings and sacrifices.”

34Jesús sá að maðurinn hafði skilið það sem hann var að segja. „Þú ert ekki langt frá konungsríki Guðs,“ sagði hann. Og eftir þetta þorði enginn að spyrja hann fleiri spurninga.When Jesus saw that the man had answered wisely, He said, “You are not far from the kingdom of God.” And no one dared to question Him any further.

35Stuttu seinna var Jesús að kenna í musterinu. „Hvernig geta lögmálskennararnir sagt að Kristur sé sonur Davíðs?“ sagði hann.While Jesus was teaching in the temple courts, He asked, “How can the scribes say that the Christ is the Son of David?

36„Með hjálp Heilags anda sagði Davíð: „Drottinn sagði við Drottin minn: Sittu hjá mér á meðan ég legg undir þig alla óvini þína“.Speaking by the Holy Spirit, David himself declared: ‘The Lord said to my Lord, “Sit at My right hand until I put Your enemies under Your feet.”’

37Davíð kallar hann þarna „Drottin“ – hvernig getur hann þá verið sonur hans?“ Og fólkið hlustaði á orð hans, alveg heillað.David himself calls Him ‘Lord.’ So how can He be David’s son?” And the large crowd listened to Him with delight.

38„Passið ykkur á lögmálskennurunum,“ hélt hann áfram. „Þeir elska að ganga um markaðina í fínu fötunum sínum og láta fólk heilsa sér,In His teaching Jesus also said, “Watch out for the scribes. They like to walk around in long robes, to receive greetings in the marketplaces,

39og að sitja í bestu sætunum í samkomuhúsunum og vera heiðursgestir í veislum.and to have the chief seats in the synagogues and the places of honor at banquets.

40Þeir fara með langar bænir til að fela það hvernig þeir hrifsa til sín eigur fátækra – fyrir það verða þeir dæmdir harðlega.“They defraud widows of their houses, and for a show make lengthy prayers. These men will receive greater condemnation.”

41Jesús sat hjá fjársöfnunarkistunum og horfði á fólkið setja peninga í þær. Þeir ríkustu gáfu oft háar upphæðir.As Jesus was sitting opposite the treasury, He watched the crowd putting money into it. And many rich people put in large amounts.

42Fátæk ekkja kom að kistunum og setti í þær tvo smápeninga – mjög lága upphæð.Then one poor widow came and put in two small copper coins, which amounted to a small fraction of a denarius.

43Jesús kallaði lærisveina sína til sín. „Sjáið þessa fátæku ekkju,“ sagði hann við þá. „Enginn gaf meira en hún í fjársjóðskisturnar.Jesus called His disciples to Him and said, “Truly I tell you, this poor widow has put more than all the others into the treasury.

44Hinir gáfu nefnilega þegar þeir áttu meira en nóg, en hún lifir í fátækt og gaf samt allt sem hún átti.“For they all contributed out of their surplus, but she out of her poverty has put in all she had to live on.”

Mark 12

You’ve read Mark 12

Go deeper

Mark 12

You’ve read Mark 12

Go deeper