Luke 6 (JUY) · Opened

1ବମିୟ୍ତା ଜିସୁନ୍, ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ଜନ୍ରୋମ୍ଆଲ୍ ଗଡ୍ ଆଜିର୍ରେନ୍ ଆଡିଡ୍, ଆ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜି ଜନ୍ରୋମନ୍ ଆ ସିସା ତତ୍ତଡ୍ଲେ ଆସିଲୋଙଞ୍ଜି ଗସିଡ୍ଲେ ଜୋମେଞ୍ଜି ।One Sabbath Jesus was passing through the grainfields, and His disciples began to pick the heads of grain, rub them in their hands, and eat them.

2ବନ୍ଡ ଲାଙ୍ଲେଡ୍ ପାରୁସିଞ୍ଜି ବର୍ରଞ୍ଜି, “ଅଙ୍ଗାତେ ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ଏଲୁମ୍ଡଙ୍ ଗାମ୍ଲେ ମୋସାନ୍ ବନାଁୟ୍ବର୍ଲୋଙ୍ ଆଇଡିଡ୍, ତିଆତେ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଇନିବା ଏଲୁମ୍ତେ ?”But some of the Pharisees asked, “Why are you doing what is unlawful on the Sabbath?”

3ଜିସୁନ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଜାଲଙେଞ୍ଜି, “ଦାଉଦନ୍ ଡ ଆ ଗଡ଼ିଞ୍ଜି ଆଡ୍ରୋଲଜେଞ୍ଜି ଆଡିଡ୍ ଆନିନ୍ ଇନି ଏଙ୍ଗାଲନ୍, ତିଆତେ ନିୟ୍ ପଙ୍ ଆମ୍ୱେନ୍ ଅଣ୍ଡ୍ରଙ୍ ଏପଡ଼େନେ ?Jesus replied, “Have you not read what David did when he and his companions were hungry?

4ଆରମଙ୍ତେଞ୍ଜି ଆ ରୁଟି ରାଓଡ଼ାଞ୍ଜି ତୁମ୍ ଜୋମ୍ତଜି, ଆନ୍ନିଙ୍ ଆରି ଅଃଜ୍ଜୋମେଜି ଗାମ୍ଲେ ବନାଁୟ୍ବର୍ଲୋଙନ୍ ଆଇଡିଡ୍, ଏଙ୍ଗାଲେ ଦାଉଦନ୍ ଇସ୍ୱରନ୍ ଆ ସରେବାସିଂ ଗନ୍ଲେ, ତି ଆ ରୁଟି ପାଙ୍ଲେ ଜୋମେନ୍ ଆରି ଆ ଗଡ଼ିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ନିୟ୍ ତିୟେଞ୍ଜି ।”He entered the house of God, took the consecrated bread and gave it to his companions, and ate what is lawful only for the priests to eat.”

5ଆରି, ଜିସୁନ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ବରେଞ୍ଜି, “ମନ୍ରା ଡାଙ୍ଗଡ଼ାଅନନ୍ ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ଆ ପ୍ରବୁ ।”Then Jesus declared, “The Son of Man is Lord of the Sabbath.”

6ଜିସୁନ୍ ଆରି ଅବୟ୍ ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ରନୁକ୍କୁସିଙନ୍ ଗନ୍ଲେ ଞନଙନ୍ ତିୟେନ୍; ତେତ୍ତେ ଅବୟ୍ ମନ୍ରାନ୍ ଡକୋଏନ୍, ଆର୍ଜଡ଼ୋମ୍ସିନ୍ ଆସର୍ ଡକୋଏନ୍ ।On another Sabbath Jesus entered the synagogue and was teaching, and a man was there whose right hand was withered.

7ଆରି, ସାସ୍ତ୍ରିଞ୍ଜି ଡ ପାରୁସିଞ୍ଜି, ଏଙ୍ଗାଲ୍ଡେନ୍ ଜିସୁନ୍ଆଡଙ୍ ଅନବ୍ଡୋସାନ୍ ଆସନ୍ ରୟଙନ୍ ଞାଙ୍ଲେ ରପ୍ତିଏଜି, ତିଆସନ୍ ଜିସୁନ୍ ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ତି ମନ୍ରାନ୍ଆଡଙ୍ ମବ୍ନଙ୍ତେ ଜାଆରୋ, ଗାମ୍ଲେ ଆନିଞ୍ଜି ଜିସୁନ୍ଆଡଙ୍ ଡଲ୍ଡଲେଞ୍ଜି ।Looking for a reason to accuse Jesus, the scribes and Pharisees were watching Him closely to see if He would heal on the Sabbath.

8ବନ୍ଡ ଜିସୁନ୍, ଆମନ୍ନଲୋଙଞ୍ଜି ଆନିଃୟମ୍ ଜନଡାଲେ, ଅଙ୍ଗା ମନ୍ରା ଆସି ଆସର୍ ଡକୋଏନ୍, ଆନିନ୍ଆଡଙ୍ ବରେନ୍, “ଡୋନା, ମଡ୍ଡିନ୍ ତନଙା ।” ଆରି, ଆନିନ୍ ଡୋଲନ୍ ତନଙେନ୍ ।But Jesus knew their thoughts and said to the man with the withered hand, “Get up and stand among us.” So he got up and stood there.

9ସିଲଡ୍ଲ୍ଲନ୍ ଜିସୁନ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ବରେଞ୍ଜି, “ଞେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ବର୍ତବେନ୍, ଅଙ୍ଗାତେ ଲୋଲୋନେ ଡିନ୍ନାଇଙନ୍ ଲନୁମନ୍ ଆସନ୍ ବନାଁୟ୍ବର୍ଲୋଙନ୍ ଆଇଡିଡ୍ ? ମନଙ୍ କାବ୍ବାଡ଼ାନ୍ ଲନୁମନ୍ ଆସନ୍ ଅଡ଼େ ଏର୍ମନଙ୍ କାବ୍ବାଡ଼ାନ୍ ଲନୁମନ୍ ଆସନ୍ ? ପରାନ୍ନାନ୍ ଡୋବ୍ଡୋବନ୍ ଆସନ୍ ଅଡ଼େ ପରାନ୍ନାନ୍ ଅନବ୍ସେଡନ୍ ଆସନ୍ ?”Then Jesus said to them, “I ask you, which is lawful on the Sabbath: to do good or to do evil, to save life or to destroy it?”

10ଆରି, ଆନିନ୍ ଏର୍ରେ ଅଡ଼୍କୋଞ୍ଜି ଆମଙ୍ ଆଙାଙ୍ଡାଲେ ତି ମନ୍ରାନ୍ଆଡଙ୍ ବରେନ୍, “ତେକ୍କେସିନା ।” ସିଲତ୍ତେ ତି ମନ୍ରାନ୍ ଆସିନ୍ ତେକ୍କେଏନ୍, ଆରି ଆସିନ୍ ମନଙେନ୍ ।And after looking around at all of them, He said to the man, “Stretch out your hand.” He did so, and it was restored.

11ବନ୍ଡ ଆନିଞ୍ଜି ବରାବନ୍ ବାତ୍ତେ ପସୋୟ୍ଲଗୋ ଡେଏଞ୍ଜି, ଆରି ଏଙ୍ଗାଡାଲେ ଜିସୁନ୍ଆଡଙ୍ ରପ୍ତିବୋ ଗାମ୍ଲେ, ଆନିଞ୍ଜି ତର୍ଡମ୍ କଡାଡ଼ିଲଞ୍ଜି ।But the scribes and Pharisees were filled with rage and began to discuss with one another what they might do to Jesus.

12ତି ଆ ଡିନ୍ନାରେଙ୍ ବମିୟ୍ତା ଜିସୁନ୍ ପାର୍ତନାନେନ୍ ଆସନ୍ ତୋଣ୍ଡୋ ବରୁନ୍ ଜିରେନ୍, ଆନିନ୍ ତେତ୍ତେ ତମ୍ପଗଲ୍ ଇସ୍ୱରନ୍ ଆମଙ୍ ପାର୍ତନାଲନ୍ ଡକୋଲନେ ।In those days Jesus went out to the mountain to pray, and He spent the night in prayer to God.

13ଆସ୍ରାଆରେନ୍, ଆନିନ୍ ଆ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଓଡ୍ଡେଡାଲେ, ଆନିଞ୍ଜିଲୋଙ୍ ସିଲଡ୍ ବାରଜଣଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ସେଡାଏନ୍; ଜିସୁନ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅନାପ୍ପାୟ୍ ଞଙ୍ନେମର୍ଜି ଗାମ୍ଲେ ଅବ୍ଞୁମେଞ୍ଜି;When daylight came, He called His disciples to Him and chose twelve of them, whom He also designated as apostles:

14ସିମନନ୍, ଆଞୁମନ୍ ପିତ୍ର ଗାମ୍ଲେ ଅବ୍ଞୁମେନ୍, ଆରି ଆ ବୋଞାଙନ୍ ଆନ୍ଦ୍ରିଅନ୍, ଜାକୁବନ୍, ଜନନ୍, ପିଲିପନ୍, ବାର୍ତଲମିନ୍,Simon, whom He named Peter, and his brother Andrew; James and John; Philip and Bartholomew;

15ମାତିଉନ୍, ତୋମାନ୍, ଆଲପିନ୍ ଆ ଡାଙ୍ଗଡ଼ାଅନ୍ ଜାକୁବନ୍, ସିମନନ୍, ଆନିନ୍ଆଡଙ୍ ଉୟୁବ୍ମର୍ ଗାମ୍ଲେ ଓଡ୍ଡେତଜି,Matthew and Thomas; James son of Alphaeus and Simon called the Zealot;

16ଜାକୁବନ୍ ଆ ଡାଙ୍ଗଡ଼ାଅନ୍ ଜିଉଦାନ୍ ଆରି ଇସ୍କାରିତ ଜିଉଦାନ୍, ଆନିନ୍ ଜିସୁନ୍ଆଡଙ୍ ବନେରାଞ୍ଜି ଆସିଲୋଙ୍ ଅବ୍ଞମ୍ଞମେନ୍ ।Judas son of James, and Judas Iscariot, who became a traitor.

17ଆରି, ଜିସୁନ୍ ଅନାପ୍ପାୟ୍ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜି ସରିନ୍ ବରୁନ୍ ସିଲଡ୍ ପଡ୍ଲନ୍ ଅବୟ୍ ମୋଡ଼ୋଁୟ୍ଲୋଙନ୍ ଇୟ୍ଲାୟ୍ ତନଙେଜି, ଆରି ଗୋଗୋୟ୍ଡମ୍ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜି ଡ ସମ୍ପରା ଜିଉଦା ରାଜ୍ୟନ୍, ଜିରୁସାଲମନ୍, ଆରି ଆନେଙ୍ ସମେଁୟ୍ଣ୍ଡ୍ରାଲୋଙନ୍ ଆଡ୍ରକୋଏନ୍ ସୋରନ୍ ଡ ସିଦୋନନ୍ ସିଲଡ୍ ଗୋଗୋୟ୍ଡମ୍ ମନ୍ରାଞ୍ଜି ଜିସୁନ୍ ଆମଙ୍ ଇୟ୍ଲାଜି ।Then Jesus came down with them and stood on a level place. A large crowd of His disciples was there, along with a great number of people from all over Judea, Jerusalem, and the seacoast of Tyre and Sidon.

18ଆନିଞ୍ଜି ଜିସୁନ୍ ଆ ବର୍ନେ ଅନମ୍ଡଙନ୍ ଆସନ୍ ଡ ରମ୍ମଙ୍ ରମ୍ମଙ୍ ଆ ରୋଗଜି ମନନଙନ୍ ଆସନ୍ ଇୟ୍ଲାଜି, ଆରି ଆନାଜି ଏର୍ମଡ଼ିର୍ ପୁରାଡ଼ାଞ୍ଜି ବାତ୍ତେ ପରାନ୍ଡଣ୍ଡନ୍ ଡେଏଞ୍ଜି, ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ନିୟ୍ ଜିସୁନ୍ ମବ୍ନଙେଞ୍ଜି ।They had come to hear Him and to be healed of their diseases, and those troubled by unclean spirits were healed.

19ଆରି, ମନ୍ରାଞ୍ଜି ଜିସୁନ୍ଆଡଙ୍ ସନୁଙେନ୍ ଆସନ୍ ଏରେଞ୍ଜି ଗୋଜେଞ୍ଜି, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆମଙନ୍ ସିଲଡ୍ ବୋର୍ସାନ୍ ଜିର୍ରେ ଅଡ଼୍କୋଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ମବ୍ନଙେଞ୍ଜି ।The entire crowd was trying to touch Him, because power was coming from Him and healing them all.

20ଜିସୁନ୍ ଆ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜି ଆମଙ୍ରେଙ୍ ଆଙାଙ୍ଡାଲେ ବର୍ରନେ, “ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଡୋଲେୟ୍ମର୍ଜି, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ସନେନ୍ସେନ୍, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଇସ୍ୱରନ୍ ଆ ରାଜ୍ୟ ଆମ୍ୱେନ୍ଆତେ ।Looking up at His disciples, Jesus said: “Blessed are you who are poor, for yours is the kingdom of God.

21ନମି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଆଡୋଲେୟ୍ଜି, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ସନେନ୍ସେନ୍, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ବୋଓତବେନ୍ । ନମି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଏୟେୟେଡାତନ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ସନେନ୍ସେନ୍, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଏକିୟ୍ତେ ।”Blessed are you who hunger now, for you will be filled. Blessed are you who weep now, for you will laugh.

22“ମନ୍ରାଞ୍ଜି ଆଙ୍ଗା ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଏଡ଼ୁର୍ମଡ୍ତବେଞ୍ଜି ଆରି ମନ୍ରା ଡାଙ୍ଗଡ଼ାଅନନ୍ ଆ ଲତ୍ତେଙ୍ଲୋଙ୍ ଆନ୍ନାତବେଞ୍ଜି, ଆରି ନିଣ୍ଡୟ୍ଡାଲେ ଅଞୁମ୍ବେନ୍ ମନଙ୍ ତଡ୍ ଗାମ୍ଲେ ବାସ୍ସେତବେଞ୍ଜି, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ସନେନ୍ସେନ୍ ।Blessed are you when people hate you, and when they exclude you and insult you and reject your name as evil because of the Son of Man.

23ତିଆଡିନ୍ନା ସର୍ଡାଲନ୍ ତଙ୍ସେଙ୍ନାବା, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଗିୟ୍ବା, ରୁଆଙ୍ଲୋଙନ୍ ଆମ୍ୱେନ୍ ଆସନ୍ ବର୍ତନ୍ନାନ୍ ଗୋଗୋୟ୍ଡମ୍ ଡକୋ; ଆରି, ଏତ୍ତେଲେମା ଆ ପୁର୍ବା ଜୋଜୋଞ୍ଜି ପୁର୍ବାଃତେ ବର୍ନେମରଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ପରାନ୍ଡଣ୍ଡନ୍ ଏମ୍ମେଏଞ୍ଜି ।”Rejoice in that day and leap for joy, because great is your reward in heaven. For their fathers treated the prophets in the same way.

24“ବନ୍ଡ ୟୋଙ୍, ଗମାଙ୍ମର୍ଜି, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ପନବ୍ରଡନ୍ ଏଞାଙ୍ତେ, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ରମ୍ମଙ୍ ରମ୍ମଙ୍ ଆ ସୁକ୍କା ଏଞାଙେନ୍ ।But woe to you who are rich, for you have already received your comfort.

25ନମି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଆବୋଓଜି, ୟୋଙ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ପନବ୍ରଡନ୍ ଏଞାଙ୍ତେ, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଡୋଲେୟ୍ତବେନ୍ । ୟୋଙ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ପନବ୍ରଡନ୍ ଏଞାଙ୍ତେ, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ନମି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଏକିୟ୍ତେ, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ୟେୟେଡାନ୍ ଡ ଅନିଃୟମନ୍ ଡେତବେନ୍ ।”Woe to you who are well fed now, for you will hunger. Woe to you who laugh now, for you will mourn and weep.

26“ଅଙ୍ଗା ଆଡିଡ୍ ଅଡ଼୍କୋ ମନ୍ରାନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ମନଙ୍ ଗାମ୍ତବେଞ୍ଜି, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ୟୋଙ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ପନବ୍ରଡନ୍ ଏଞାଙ୍ତେ, ଏତ୍ତେଲେମା ଆ ପୁର୍ବା ଜୋଜୋଞ୍ଜି କଣ୍ଡାୟ୍ ପୁର୍ବାଃତେ ବର୍ନେମରଞ୍ଜି ଆ ବର୍ନେ ବର୍ରଞ୍ଜି ।”Woe to you when all men speak well of you, for their fathers treated the false prophets in the same way.

27“ବନ୍ଡ ଏରମ୍ଡଙ୍ତେନ୍ ଆ ମନ୍ରାଜି, ଞେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ବର୍ତବେନ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ବନେରାବେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଡୁଙ୍ୟମ୍ବାଜି, ଆନାଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଏଡ଼ୁର୍ମଡ୍ତବେଞ୍ଜି, ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅବ୍ସୁକ୍କାବାଜି ।But to those of you who will listen, I say: Love your enemies, do good to those who hate you,

28ଆନାଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ସୟ୍ପତବେଞ୍ଜି, ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଆସିର୍ବାଦବାଜି; ଆନାଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅଲ୍ଲଗନ୍ଡ୍ରୟ୍ ଏମ୍ମେତବେଞ୍ଜି, ଆନିଞ୍ଜି ଆସନ୍ ପାର୍ତନାନାବା ।bless those who curse you, pray for those who mistreat you.

29ଆନ୍ନିଙ୍ ଅବୟ୍ନେ ଅବୟ୍ କୋତାୟ୍ତମ୍ଲୋଙ୍ବେନ୍ ତିଡ୍ଲବେନ୍ ଡେନ୍, ଆରି ଆନ୍ନା କୋତାୟ୍ତମ୍ ନିୟ୍ ଅବ୍ତୁୟ୍ବା; ଆରି, ଆନା ମାଟବେନ୍ ପାଙ୍ତେ, ଆନିନ୍ ଅଙ୍ଗିବେନ୍ ନିୟ୍ ପାଙେତୋ, ଆନିନ୍ ଏରଙ୍ଡଙ୍ ।If someone strikes you on one cheek, turn to him the other also. And if someone takes your cloak, do not withhold your tunic as well.

30ଆନା ଆମ୍ୱେନ୍ଆଡଙ୍ ବେଡ୍ତବେନ୍, ଆନିନ୍ଆଡଙ୍ ତିୟ୍ବା; ଆରି, ଆନା ଅନର୍ଜେବେନ୍ ପାଙ୍ତେ, ତିଆତେ ଆରି ଆନିନ୍ ଏବେଡ୍ଡଙ୍ ।Give to everyone who asks you, and if anyone takes what is yours, do not demand it back.

31ମନ୍ରାଞ୍ଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଏଙ୍ଗାଲେ ଞଣ୍ଡ୍ରମ୍ଲେନ୍ତଜି ଗାମ୍ଲେ ଲଡୟ୍ତବେନ୍, ଏତ୍ତେଲେମା ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଞଣ୍ଡ୍ରମ୍ବାଜି ।”Do to others as you would have them do to you.

32“ଆରି, ଆନାଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଡୁଙ୍ୟମ୍ତବେଞ୍ଜି, ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ତୁମ୍ ଏଡୁଙ୍ୟମେଞ୍ଜି ଡେନ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଇନି ଆ ସନାୟୁମ୍ ଏଞାଙ୍ତେ ? ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଇର୍ସେମରଞ୍ଜି ନିୟ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଆଡ୍ରୁଙ୍ୟମ୍ତେଞ୍ଜି ଆ ମନ୍ରାଜିଆଡଙ୍ ଡୁଙ୍ୟମ୍ତଜି !If you love those who love you, what credit is that to you? Even sinners love those who love them.

33ଆରି, ଆନାଜି ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅବ୍ସୁକ୍କାତବେଞ୍ଜି ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ତୁମ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଏବ୍ସୁକ୍କାଏଞ୍ଜି ଡେନ୍, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଇନି ଆ ସନାୟୁମ୍ ଏଞାଙ୍ତେ ? ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଇର୍ସେମରଞ୍ଜି ନିୟ୍ ତିଆତେ ଲୁମ୍ତଜି ।If you do good to those who do good to you, what credit is that to you? Even sinners do the same.

34ଆରି, ଆନାଜି ଆମଙ୍ ସିଲଡ୍ ଏଞାଙ୍ତାୟ୍ ଗାମ୍ଲେ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଏଆସାତନ୍, ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ତୁମ୍ ରେୟାନ୍ ଏତିୟେଞ୍ଜି ଡେନ୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଇନି ଆ ସନାୟୁମ୍ ଏଞାଙ୍ତେ ? ଇର୍ସେମରଞ୍ଜି ନିୟ୍ ଡିୟ୍ତେ ମା ସୁଜ୍ଜାୟ୍ନେନ୍ ଆଞନାଙ୍ ଆସନ୍ ଇର୍ସେମରଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ରେୟାନ୍ ତିୟ୍ତଜି ।And if you lend to those from whom you expect repayment, what credit is that to you? Even sinners lend to sinners, expecting to be repaid in full.

35ବନ୍ଡ ବନେରାବେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଡୁଙ୍ୟମ୍ବାଜି ଆରି ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅବ୍ସୁକ୍କାବାଜି, ଆରି ସୁଜ୍ଜାୟ୍ନେନ୍ ଆଞନାଙ୍ ଆସନ୍ ଏର୍ନାସାନେନ୍ ରେୟାନ୍ ତିୟ୍ବା; ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ବର୍ତନ୍ନାବେନ୍ ଗୋଗୋୟ୍ତେ ଆରି ଆମ୍ୱେନ୍ ଅଡ଼୍କୋନ୍ ସିଲଡ୍ ତୋଣ୍ଡୋନ୍ ଆ ପସିୟ୍ଜି ଡେତବେନ୍, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଆନିନ୍ ଆଲ୍ଲେମରଞ୍ଜି ଡ ପେଲ୍ଲାମରଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ନିୟ୍ ସାୟୁମ୍ତଜି ।But love your enemies, do good to them, and lend to them, expecting nothing in return. Then your reward will be great, and you will be sons of the Most High; for He is kind to the ungrateful and wicked.

36ଆପେୟ୍ବେନ୍ ଏଙ୍ଗାଲେ ସନାୟୁମ୍ମର୍, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ନିୟ୍ ଏତ୍ତେଗୋ ସନାୟୁମ୍ମର୍ ଡେବା ।”Be merciful, just as your Father is merciful.

37“ଆରି, ଅବୟ୍ନେନ୍ଆଡଙ୍ ଏବ୍ପନ୍ସୁଆତିଡଙ୍, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ପନ୍ସୁଆତିନ୍ ଅଃଡ୍ଡେଏ; ଏବ୍ଡୋସାଡଙେ, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେନ୍ଆଡଙ୍ ଅଃନ୍ନବ୍ଡୋସାବେଞ୍ଜି । କେମାନ୍ ତିୟ୍ବାଜି, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି କେମାନ୍ ଏଞାଙ୍ତେ ।Do not judge, and you will not be judged. Do not condemn, and you will not be condemned. Forgive, and you will be forgiven.

38ତିୟ୍ବାଜି, ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆମ୍ୱେନ୍ଆଡଙ୍ ତନିୟନ୍ ଡେତେ; ଇସ୍ୱରନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଆସନ୍ ମାଡ଼ିଞନ୍ ବବ୍ରିୟ୍ଡାଲେ ତିଆତେ ଲଲ୍ଲଡ୍ଲେ, ଆଙ୍ଗସୋଲେ, ଡବ୍ଲାଲେ, ଜନିରାଲୋଙ୍ବେନ୍ ତିୟ୍ତବେନ୍; ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଅଙ୍ଗା ଆ ତନରେଡ୍ଲୋଙ୍ ଏତରେଡ୍ତେ, ତି ଆ ତନରେଡ୍ଲୋଙ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଆସନ୍ ଆରି ତରେଡ୍ଲେ ତନିୟନ୍ ଡେତେ ।”Give, and it will be given to you. A good measure, pressed down, shaken together, and running over will be poured into your lap. For with the measure you use, it will be measured back to you.”

39ଜିସୁନ୍ ଆନିଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅବୟ୍ ଅନବ୍ଜଙ୍ବରନ୍ ନିୟ୍ ବରେଞ୍ଜି, “କାଡ଼ୁମରନ୍ ଇନି କାଡ଼ୁମରନ୍ଆଡଙ୍ ତୁରିୟ୍ଲେ ରପ୍ତିଏ ପଙ୍ ? ଏତ୍ତେଲ୍ଡେନ୍ ଆନିଞ୍ଜି ଇନି ବାଗୁଞ୍ଜି ଲୋଓଙ୍ଲୋଙନ୍ ଅଃଗଲୋଏଜି ପଙ୍ ?Jesus also told them a parable: “Can a blind man lead a blind man? Will they not both fall into a pit?

40ଞନଙ୍ତିୟ୍ମରନ୍ ସିଲଡ୍ ଞଙ୍ନେମରନ୍ ତୋଣ୍ଡୋନ୍ ତଡ୍; ବନ୍ଡ ଅଡ଼୍କୋ ଞଙ୍ନେମରଞ୍ଜି ସତଙ୍ଡାଲେ, ଆ ଞନଙ୍ତିୟ୍ମରନ୍ ଅନ୍ତମ୍ ଡେତଜି ।”A disciple is not above his teacher, but everyone who is fully trained will be like his teacher.

41“ଆରି, ଇନିବା ବୋଞାଙ୍ନମ୍ ଆମଡ୍ଲୋଙ୍ ଆଗ୍ରସେମଡେନ୍ ଆ ଉମ୍ରି ଗିୟ୍ତେ, ବନ୍ଡ ଅଙ୍ଗା ଆଙ୍ସନିବ୍ ଅମଡ୍ଲୋଙ୍ନମ୍ ଡକୋ, ତିଆତେ ଗିୟ୍ଲେ ଅଃନ୍ନିୟମେ ?Why do you look at the speck in your brother’s eye but fail to notice the beam in your own eye?

42ଆମନ୍ ଅମଡ୍ଲୋଙ୍ନମ୍ ଡକୋନ୍ ଆଙ୍ସନିବ୍ ଏର୍ଗନିଜନ୍, ‘ଏ ବୋଞାଙ୍, ୟାଆ, ଅମଡ୍ଲୋଙ୍ନମ୍ ଆ ଉମ୍ରି ତବ୍ତାୟ୍,’ ଗାମ୍ଲେ ଏଙ୍ଗାଡାଲେ ବୋଞାଙ୍ବେନ୍ଆଡଙ୍ ବର୍ରେ ରପ୍ତିତେ ? ଏ ଇସ୍କତ୍ତାମର୍, ଆମ୍ମୁଙ୍ ଅମଡ୍ଲୋଙ୍ନମ୍ ସିଲଡ୍ ଆଙ୍ସନିବନ୍ ତବା, ସିଲଡ୍ଲ୍ଲନ୍ ବୋଞାଙ୍ନମ୍ ଆମଡ୍ଲୋଙ୍ ଡକୋନ୍ ଆ ଉମ୍ରି ତବ୍ତବନ୍ ଆସନ୍ ମନଙ୍ ଗିୟ୍ଲେ ରପ୍ତିତେ ।”How can you say, ‘Brother, let me take the speck out of your eye,’ while you yourself fail to see the beam in your own eye? You hypocrite! First take the beam out of your own eye, and then you will see clearly to remove the speck from your brother’s eye.

43“ମନଙ୍ ଅରାନୁବନ୍ ମନଙ୍ତଡନ୍ ଆଜ ଅଃନ୍ନଜଏ, ଆରି ମନଙ୍ତଡନ୍ ଆରାନୁବ୍ ମନଙ୍ ଜଅନ୍ ଅଃନ୍ନଜଏ ।No good tree bears bad fruit, nor does a bad tree bear good fruit.

44ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଅଡ଼୍କୋ ଅରାନୁବନ୍ ଆଜନ୍ ଗିୟ୍ଲେ ଅମ୍ମଡ୍ତବୋ, ଅବ୍ବାନୁବନ୍ ସିଲଡ୍ ମନ୍ରାଞ୍ଜି ଲୁଆଜନ୍ ଅଃର୍ରୋଡେଜି, ଆରି କିନ୍ରେଙ୍ଅବ୍ବାଙନ୍ ସିଲଡ୍ ଦ୍ରାକ୍ୟାଜନ୍ ଅଃର୍ରୋଡେଜି ।For each tree is known by its own fruit. Indeed, figs are not gathered from thornbushes, nor grapes from brambles.

45ମନଙ୍ମରନ୍ ମନଙ୍ ଡରକ୍କୋସିଂ ଆ ଉଗରନ୍ ସିଲଡ୍ ମନଙନ୍ଆତେଜି ଅମ୍ଡୁଙ୍ତାୟ୍, ଆରି ମନଙ୍ତଡନ୍ ଆ ମନ୍ରା ଏର୍ମନଙ୍ ଡରକ୍କୋସିଂ ଆ ଉଗରନ୍ ସିଲଡ୍ ଏର୍ମନଙନ୍ଆତେଜି ଅମ୍ଡୁଙ୍ତାୟ୍; ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ଉଗରନ୍ ଆ ବରିୟ୍ଲୋଙ୍ ତଅଡନ୍ ବର୍ନେନ୍ ବର୍ତନେ ।”The good man brings good things out of the good treasure of his heart, and the evil man brings evil things out of the evil treasure of his heart. For out of the overflow of the heart the mouth speaks.

46“ଆରି, ଆମ୍ୱେଞ୍ଜି ଇନିବା ଞେନ୍ଆଡଙ୍ ‘ପ୍ରବୁ, ପ୍ରବୁ,’ ଗାମ୍ଲେ ଏଓଡ୍ଡେତିଁୟ୍, ବନ୍ଡ ବର୍ନେଞେନ୍ ଅନ୍ତମ୍ ଏଃଞଣ୍ଡ୍ରମ୍ନେ ?Why do you call Me ‘Lord, Lord,’ but do not do what I say?

47ଆନା ଅମଙ୍ଞେନ୍ ଇୟ୍ଲେ ବର୍ନେଞେନ୍ ଅମ୍ଡଙ୍ଡାଲେ ତିଆତେଜି ଞଣ୍ଡ୍ରମ୍ତନେ, ଆନିନ୍ ଆନା ଅନ୍ତମ୍, ତିଆତେ ଞେନ୍ ଆମ୍ୱେଞ୍ଜିଆଡଙ୍ ଅବ୍ଜନାତବେନ୍ ।I will show you what he is like who comes to Me and hears My words and acts on them:

48ଆନିନ୍ ଏନ୍ନେଗୋ ଅବୟ୍ ଗୁସିଂମରନ୍ ଅନ୍ତମ୍, ଆନିନ୍ ଜରୁଡମ୍ ଅମ୍ମେଲେ ଗାୟ୍ଲେ, ତୋଣ୍ଡୋ ଅରେଙନ୍ ଜିମ୍ମିନ୍ ତମ୍ମିଜେନ୍; ଆରି, ରିଙ୍ଗେତିରନ୍ ଆରଡ଼ୋଲାଞନ୍, ସିନ୍ସାଡାନ୍ ତି ଆସିଂ ଆକ୍ରାନ୍ ଇୟ୍ଲାୟ୍ ତଙ୍ଞାଏ, ବନ୍ଡ ତିଆତେ ଅଃଗୋଙ୍ଲୋ, ଇନିଆସନ୍ଗାମେଣ୍ଡେନ୍ ତିଆତେ ମନଙ୍ଡମ୍ ଆଗୁଗୁ ଡକୋଏନ୍ ।He is like a man building a house, who dug down deep and laid his foundation on the rock. When the flood came, the torrent crashed against that house but could not shake it, because it was well built.

49ବନ୍ଡ ଆନା ବର୍ନେନ୍ ଅମ୍ଡଙ୍ଡାଲେ ତିଆତେ ଅଃଞଣ୍ଡ୍ରମ୍ନେ, ଆନିନ୍ ଜିମ୍ମିନ୍ ଏର୍ତନମ୍ମିଜନ୍ ତୋଣ୍ଡୋ ଲବନ୍ ଅସିଙନ୍ ଆଗ୍ରୁଏନ୍ ଆ ମନ୍ରା ଅନ୍ତମ୍ ଡେତେ, ତି ଆସିଂ ସିନ୍ସାଡାନ୍ ଆକ୍ରାନ୍ ଆତ୍ରଙ୍ଞାଏନ୍, ସିଲତ୍ତେମା ତିଆତେ ଗୋଙେନ୍ ଆରି ତି ଆନସେଡନ୍ ବରନ୍ତଙ୍ଡାନ୍ ଡେଏନ୍ ।”But the one who hears My words and does not act on them is like a man who built his house on ground without a foundation. The torrent crashed against that house, and immediately it fell—and great was its destruction!”

Luke 6

You’ve read Luke 6

Go deeper

Luke 6

You’ve read Luke 6

Go deeper