Luke 7 (LGA) · Opened

1Totonai sa beto pojaria i Jisu sira doru sakasava aipira tadira na tinoni, sa sa taloa lao pa Kepaniami sisa.When Jesus had concluded His discourse in the hearing of the people, He went to Capernaum.

2Ego na suverena tugu ketakoi sa kai tinoni mamata gogoto. Ko koleona sa kai ona nabulu isa sa roroqu vivitigia isa sa mo ko sa tata mate.There a highly valued servant of a centurion was sick and about to die.

3Totonai sa nongoronia na tinoni mamata gogoto api sa na veveina i Jisu, sa sa garunuria isa sira kaki iviva tadira na tinoni Jiu ko mai lao tepai si Jisu ko mi lame salania na ona nabulu sau.When the centurion heard about Jesus, he sent some Jewish elders to ask Him to come and heal his servant.

4Ko tonai qai kamu sira tai Jisu sa qai tepa totokai sisa, pira qarigu, <<Na bangara api sa sa garo tugu muna lao tokania ao.They came to Jesus and pleaded with Him earnestly, “This man is worthy to have You grant this,

5Ura isa sa roroqugita sa gita na tinoni Jiu beto isa tugu mekana sa roiti vanigita sa na oda ruma vavaikamuna,>> qarigunia.for he loves our nation and has built our synagogue.”

6Ego jongana sau si Jisu ko sa tuti laoria sira. Ba totonai sa tata kamua gu isa sa na ruma, poni sa sa garunuria na tinoni mamata gogoto api sira kaki ona baere ko qai lao poja veinia pira si Jisu, <<Bangara, kita mu kole pavu goboro. Ara nake padaqu ko ao muna lame tome pa qua ruma.So Jesus went with them. But when He was not far from the house, the centurion sent friends with the message: “Lord, do not trouble Yourself, for I am not worthy to have You come under my roof.

7Ko sa vei tugu isa sa ara ba qake doro vapadanisiu ko mana lame tamu! Goto mu leve lamenia gu tana sa na salana ko mi toaona sa na qua marene.That is why I did not consider myself worthy to come to You. But just say the word, and my servant will be healed.

8Ura ara ba ira tugu na tinoni sa koleria na neqi qai kopunisiu beto koledia mutugu sira na tinoni vaipera qai takopu pa neqi taqu, ko ara qa gigilaiqua sa ai sa vevei tonai sa isongo neqi na tinoni. Ko vei, <Lao ao!> baunia ara sa kame, poni sa sa lao gu sisa. Beto vei, <Lame!> baunia mule ara sa kame, sa sa lame tugu sisa. Vei pori mu vei qaunia na qua nabulu, poni sa sa roitinia tugu sisa. Goto ao na mua neqi sa na lavatana jola ko muna paranga gu lani, poni kode mina tasalana tugu kopira sisa,>> sau.For I myself am a man under authority, with soldiers under me. I tell one to go, and he goes, and another to come, and he comes. I tell my servant to do something, and he does it.”

9Totonai sa nongoria i Jisu na paranga tana tinoni mamata sa vei inara sa sa gabara, ko sa gabala ko sa paranga laoria isa sira na minete tinoni qai tutia, <<Ma poja vatalenigou ara sagou: qa oqoro isongo batia ara pa Izireli sa kai tinoni sa isongia na rarange lavatana jola vevei tana tinoni api,>> sau sisa.When Jesus heard this, He marveled at the centurion. Turning to the crowd following Him, He said, “I tell you, not even in Israel have I found such great faith.”

10Beto sa qai gabala mule lao pa ruma tana tinoni mamata sira ka visa qai pogoso nongoro, ko qai lao kamu sa qai batia sa na nabulu sa tei tasalana tu.And when the messengers returned to the house, they found the servant in good health.

11Ego sa oqoro sovai gu sa jola sa vei inara sa sa taloa lao pa kai gugusu na isongona pa Neini si Jisu. Ko ira na ona sepele beto ko kai minete tinoni lavata sa qai tutia isa.Soon afterward, Jesus went to a town called Nain. His disciples went with Him, accompanied by a large crowd.

12Ko isa tugu sa tata kamua na atakamanana na gugusu lavata isa, poni sa qai pogoso bola lamenia gu ira sa kai tinoni sa mate ko mai riu golomia qarigu. Na tinoni sa mate isa sa isa tugu kai tuna memekai kai nanaboko. Ko kai minete tinoni lavata pa gugusu lavata isa sa qai tutia votu na nanaboko.As He approached the town gate, He saw a dead man being carried out, the only son of his mother, and she was a widow. And a large crowd from the town was with her.

13Ego totonai sa doria na Bangara sa na naboko api sa sa roroqu vivitigia, ko pira saunia, <<Muke lukana!>> saunia.When the Lord saw her, He had compassion on her and said, “Do not weep.”

14Beto sa rerege lao ko sa arua sa na kokobu tomate taudena, ko ira qai pogosia na kokobu tomate sa qai turu noso. Beto sa paranga laoa isa sa na tinoni matena, <<Koburu marene korega, ara qa parangigo sao ko mu tatakole!>> saunia.Then He went up and touched the coffin, and those carrying it stood still. “Young man,” He said, “I tell you, get up!”

15Poni sa toa mule ko sa tatakole toqo sa na tinoni sa mate ko sa podalai paranga. Beto sa sa toni laonia i Jisu tana na tinana sa na tinoni api.And the dead man sat up and began to speak! Then Jesus gave him back to his mother.

16Qai matagutu beto sira doru, ko qai vatarasaea ira sa na Tamasa, pira qarigu, <<Kai tinoni kokorotai lavata sa sa kamugita beto na Tamasa sa sa lame ovikiria ko mi aloria na ona tinoni sau,>> qarigu.A sense of awe swept over all of them, and they glorified God. “A great prophet has appeared among us!” they said. “God has visited His people!”

17Ko isa na nongorona na roiti sa roitinia i Jisu api sa sa tapiara lekogo pa doru eqa pa Jiudia beto ko tadira doru gugusu pa vailivutaina na ia isa.And the news about Jesus spread throughout Judea and all the surrounding region.

18Ego totonai qai vavakato vania ira na ona sepele si Jone sa na veveidi doru roiti sa roitiniria i Jisu, sa sa kuku tekuria isa sira karu ona sepeleThen John’s disciples informed him about all these things.

19ko sa garunu laoniria tai Jisu ko pira mai nanasa veinia sauniria, <<<Ao tugu sa isa qai rorovenia na tinoni sa korapa lalameona qarigunia? Ba kai goto tu sa mene verania agei?> munagunia,>> sauniria.So John called two of his disciples and sent them to ask the Lord, “Are You the One who was to come, or should we look for someone else?”

20Ko tonai qai lao kamu sira karu tai Jisu sa qai nanasia sisa, <<Sa garunugei i Jone Paputaiso sagei karu ko pira muna nanasa veinia saunigei, <Ao tugu sa isa qai rorovenia na tinoni sa korapa lalameona qarigunia? Ba kai goto tu sa mene verania agei?> sau,>> qarigu.When the men came to Jesus, they said, “John the Baptist sent us to ask, ‘Are You the One who was to come, or should we look for someone else?’”

21Ego totonai tugu qai korapa suveredia ira karu sa i Jisu sa salanaria sira na kubo tinoni qai mo beto qai gosororia na vagauru, beto ko ira qai rajaria na tomate ikikeredi. Beto kubo ira qai leqa sa sa vababataria isa.At that very hour Jesus healed many people of their diseases, afflictions, and evil spirits, and He gave sight to many who were blind.

22Ko sa oeria isa sira karu tinoni pogoso nongoro tai Jone, pira sauniria, <<Mu mule lao ko mu vavakato vania i Jone sira vei qu batiria beto qu nongororia. Ira na leqa sa qai babata, ira na qao qai rerege, ira na popoqu sa qai tataloso valioso, ira na kiqili sa qai tavonga, ira qai mate sa qai tavatoa mule, beto ira na golabadi qai tekua na nongoro jongana.So He replied, “Go back and report to John what you have seen and heard: The blind receive sight, the lame walk, the lepers are cleansed, the deaf hear, the dead are raised, and the good news is preached to the poor.

23Qai tamana sira qaike tatupe talenisiu ara, mugunia,>> sau si Jisu.Blessed is the one who does not fall away on account of Me.”

24Pa ligudi qai mule riu sira na sepele tai Jone, sa sa podalai vavakatonia i Jisu tadira na minete tinoni sa na veveina i Jone. Sa paranga sisa, <<Totonai qu lao pa qega ko mu dogoria i Jone qugu sagou, sa na sa sa mu lao dogoria qugu? Kai tinoni sa mamalei vei na equru buburu sa jou vakakanokia na gava? Dai ke!After John’s messengers had left, Jesus began to speak to the crowds about John: “What did you go out into the wilderness to see? A reed swaying in the wind?

25Ko na sa tu sa qu nyogua lao dogoria agou? Kai tinoni sa popokoniria na poko babata jongadi? Ba ira na tinoni qai popoko vatale vei inara sa qaike susuvere pa qega, goto qai kole gu susuvere vatataledia pa ruma tadira na bangara!Otherwise, what did you go out to see? A man dressed in fine clothes? Look, those who wear elegant clothing and live in luxury are found in palaces.

26Ego ko na sa sosoto sa vei qu nyogua lao doria agou? Kai tinoni kokorotai? E, sosoto na tinoni kokorotai tugu sisa, ko sa poreveveina jolaniria ira na tinoni kokorotai sisa.What then did you go out to see? A prophet? Yes, I tell you, and more than a prophet.

27Api sa sa pojai na Kukuti Tabuna na veveina isa, pira sau, <Doro! Ara qa garunu laonia pa moemu ao sa na qua tinoni pogoso nongoro. Isa sa mina vatana momoea sa na soana tamu,> sau.This is the one about whom it is written: ‘Behold, I will send My messenger ahead of You, who will prepare Your way before You.’

28Ma poja vatalenigou ara sagou: kepore sa kai tinoni sa podo lame pa kasia gusu api bi poreveveina jolania i Jone, ba isa tu sa kepore veveina jola pa binangara tana Tamasa sa sa poreveveina jolania si Jone,>> sau si Jisu.I tell you, among those born of women there is no one greater than John, yet even the least in the kingdom of God is greater than he.”

29Ko tonai qai nongoria i Jone poni sa ira doru tinoni beto ko ira na tinoni teteku takisi qai vasosotoa sa na Tamasa sa tuvisi qarigu, ko qai tapaputaisodia tana.All the people who heard this, even the tax collectors, acknowledged God’s justice. For they had received the baptism of John.

30Goto ira na Parese beto ira qai vaivagigalainia na Vavanau sa qaike tavaraguania sa isa vei sa nyoroguania na Tamasa ko bai roitinia, ko qai daidia tapaputaiso ti Jone.But the Pharisees and experts in the law rejected God’s purpose for themselves, because they had not been baptized by John.

31Ko sa paranga si Jisu, <<Ego, ko na sa mana vapopodekeniria ara sira na sasae tinoni pa rane pa ngeni api? Ai tinoni veveidi sira?“To what, then, can I compare the men of this generation? What are they like?

32Ira na sasae tinoni pa rane pa ngeni api sa qai vaitoto vei tugu ira na koburu qai kole toqo leleodia pa ia mamaketina. Ko qai kole vavaikuku karovo, pira qarigu, <Qe mikeniria agei sira na kera vaialava, ba agou quke peka tu. Qe keraniria agei sira na kera mate, ba quke lukana roroma tu sagou!> qarigu.They are like children sitting in the marketplace and calling out to one another: ‘We played the flute for you, and you did not dance; we sang a dirge, and you did not weep.’

33Pira sa vei na ginuana sa na vavapada isa. Totonai sa lame si Jone Paputaiso sa sa madi ko sake teteku beto ko sake buku vaini sisa, poni pira qugu sagou, <Sa kolea na tomate ikikerena sina!> qugunia.For John the Baptist came neither eating bread nor drinking wine, and you say, ‘He has a demon!’

34Ego totonai sa lame mule sa na Tuna na Tinoni ko sa teteku beto sa buku sisa, poni sa pira mule qugunia, <Doro! Na ngoja mota beto na tinoni bubukuna sina, beto na baere tadira na tinoni teteku takisi beto ira na tinoni seladi sina!> qugu mutugu.The Son of Man came eating and drinking, and you say, ‘Look at this glutton and drunkard, a friend of tax collectors and sinners!’

35Ba na tavagigala tana Tamasa sa sa ulule gu pa roiti uana tadira na tinoni qai tutia,>> sau si Jisu.But wisdom is vindicated by all her children.”

36Ego sa beto gu sa vei inara beto sa sa sorua kai Parese si Jisu ko mi lao teteku tavitia pa nona ruma sau. Ko sa lao tugu pa ruma tana si Jisu, ko sa kole teteku tavitia sisa.Then one of the Pharisees invited Jesus to eat with him, and He entered the Pharisee’s house and reclined at the table.

37Ego ko na suverena tugu pa gugusu isa sa kai rereko sa toania na toa selana. Tonai sa nongoronia isa si Jisu sa korapa teteku pa ruma tana Parese sa sa pogosia isa sa kai jagi alabasita sa pugelia na lumu umumanga jonga.When a sinful woman from that town learned that Jesus was dining there, she brought an alabaster jar of perfume.

38Sa pogoso lao turu lulukanania pa liguna i Jisu tata pa nenena, beto sa vaoni tariniria na kolo matana isa sa karu nenena i Jisu, beto sa puqa vapidiliniria na vurunguna. Beto sa aoria sa na nenena i Jisu, beto sa sa vuva tariniria na nenena i Jisu sa na lumu umumanga jonga.As she stood behind Him at His feet weeping, she began to wet His feet with her tears and wipe them with her hair. Then she kissed His feet and anointed them with the perfume.

39Totonai sa batia na Parese sa vei isa inara, sa pira sau golomo mekana, <<Bi vei kai tinoni kokorotai sosoto sa na bangara api, sa bi tei gigilaiona tu ai rereko veveina sa sa korapa ulia isa ina ura na rereko selana sa ina!>> sau.When the Pharisee who had invited Jesus saw this, he said to himself, “If this man were a prophet, He would know who this is and what kind of woman is touching Him—for she is a sinner!”

40Poni sa paranga lao si Jisu tana, <<Saimone! Ara qa nyogua pojanigo kai sava,>> saunia. <<Ego tu ao Tinoni vaivagigalai, mu pojai tu,>> sau si Saimone.But Jesus answered him, “Simon, I have something to tell you.” “Tell me, Teacher,” he said.

41Poni sa parangia i Jisu sisa, pira saunia, <<Koledia sa karu tinoni poredia lilipu tana kai tinoni poreona poata. Kame ira karu sa ka lima gogoto poata siliva, goto kame sa ka limangavuluputa.“Two men were debtors to a certain moneylender. One owed him five hundred denarii, and the other fifty.

42Ba ira karu doru sa qaike boka vamatea na dia lilipu ko sa taleosoniria gu na tinoni poreona poata sira karu beto sa anyu paleria gu sa na dia lilipu. Ego ko ai ira karu pira sa qu roroqua ao sa kode mina roroqu vivitigia sa na tinoni poreona poata?>> sau si Jisu.When they were unable to repay him, he forgave both of them. Which one, then, will love him more?”

43Poni sa oe lao si Saimone, pira sau, <<Pana rorove taqu sa isa sa lavata jola na ona lilipu ba sa taleosonia na tinoni poreona poata,>> sau. <<Qu sotomua tugu sao,>> sau si Jisu.“I suppose the one who was forgiven more,” Simon replied. “You have judged correctly,” Jesus said.

44Beto sa sa balinga mule sa tana rereko, ko sa paranga laoa si Saimone, <<Qu batiamua sa na rereko api? Qu sorusiu ara sao, ba totonai qa tome lame pa mua ruma sara, sa quke vanisiu na pie ao ko ba loqaria na nenequ. Goto na rereko api sa sa vatubulunia na kolo matana sa karu nenequ beto sa puqa vapidiliniria na vurunguna.And turning toward the woman, He said to Simon, “Do you see this woman? When I entered your house, you did not give Me water for My feet, but she wet My feet with her tears and wiped them with her hair.

45Ao sa quke ao vakamusiu sara, goto na rereko api sa totonai vei qa kamu ara lani sa sa oqoro beto aoria na nenequ.You did not greet Me with a kiss, but she has not stopped kissing My feet since I arrived.

46Ao sa quke lumunia na oela olive na batuqu tonai qu vakamusiu, goto isa sa vuva tatariniria na lumu umanga jonga pore vaina sa na nenequ.You did not anoint My head with oil, but she has anointed My feet with perfume.

47Ko ara pira ma poja veinigo sao Saimone: ira na sela tana qai kubo jola sa qai tei taleoso beto tu, ko na ona roroqu sa roiti votunia isa taqu sa ulenia sa sa tei taleoso tu sisa. Ba isa sake kubo ona sela sa taleoso sa nake lavatana tugu sa nona roroqu sa roiti votunia,>> sau si Jisu.Therefore I tell you, her many sins have been forgiven, for she has loved much. But he who has been forgiven little loves little.”

48Beto sa pira saunia i Jisu sa na rereko, <<Qai tei taleoso tu sira na mua sela,>> saunia.Then Jesus said to her, “Your sins are forgiven.”

49Totonai qai nongoria ira na tinoni qai somana teteku pa tevolo sa paranga vei inara isa sa qai kole ququmi gogolomo, pira qarigu, <<Ai na tinoni veveina sapi ko na sela ba sa taleosoniria?>> qarigu.But those at the table began to say to themselves, “Who is this who even forgives sins?”

50Beto pira saunia i Jisu sa na rereko, <<Na mua rarange sa sa tei alogo tu. Mu lao pa bule,>> saunia.And Jesus told the woman, “Your faith has saved you; go in peace.”

Luke 7

You’ve read Luke 7

Go deeper

Luke 7

You’ve read Luke 7

Go deeper