1 GLT Trong lúc ấy, khi đám đông hàng vạn người tụ tập lại đến nỗi giẫm đạp lên nhau, thì trước tiên, Ngài bắt đầu nói với các môn đồ mình:“Hãy thận trọng canh giữ bản thân khỏi men của người Pha- ri- si, tức là thói đạo đức giả. BSB BSB: In the meantime, a crowd of many thousands had gathered, so that they were trampling one another. Jesus began to speak first to His disciples: “Beware of the leaven of the Pharisees, which is hypocrisy.
2 GLT Nhưng chẳng có điều gì bị ém nhẹm mà sẽ không được tiết lộ, hoặc kín giấu mà sẽ không bị người ta biết. BSB BSB: There is nothing concealed that will not be disclosed, and nothing hidden that will not be made known.
3 GLT Vậy nên, hễ những gì mà anh em nói trong bóng tối sẽ được nghe ở nơi sáng, và những gì anh em thì thầm nơi tai trong phòng kín sẽ được công bố trên mái nhà. BSB BSB: What you have spoken in the dark will be heard in the daylight, and what you have whispered in the inner rooms will be proclaimed from the housetops.
4 GLT Tuy vậy, thầy nói với anh em là những người bạn của thầy, đừng bị khiếp sợ bởi kẻ giết chết thân thể, rồi sau đó không còn gì để làm hơn được nữa. BSB BSB: I tell you, My friends, do not be afraid of those who kill the body and after that can do no more.
5 GLT Nhưng thầy sẽ bày tỏ cho anh em biết phải sợ ai. Hãy sợ Đấng, sau khi đã giết chết thân thể, có quyền ném người ta vào hỏa ngục. Phải, thầy nói với anh em, hãy kính sợ Đấng ấy. BSB BSB: But I will show you whom you should fear: Fear the One who, after you have been killed, has authority to throw you into hell. Yes, I tell you, fear Him!
6 GLT Chẳng phải năm con chim sẻ bán được hai đồng tiền sao? Mà chẳng một con nào trong số chúng là bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. BSB BSB: Are not five sparrows sold for two pennies? Yet not one of them is forgotten by God.
7 GLT Ấy thế mà tóc trên đầu anh em thậm chí đã được đếm hết. Đừng sợ: anh em đáng giá hơn so với nhiều con chim sẻ. BSB BSB: And even the very hairs of your head are all numbered. So do not be afraid; you are worth more than many sparrows.
8 GLT Thầy nói với anh em hễ ai xưng nhận thầy trước mặt người ta, thì Con Người cũng sẽ xưng nhận người đó trước các thiên sứ của Thiên Chúa, BSB BSB: I tell you, everyone who confesses Me before men, the Son of Man will also confess him before the angels of God.
9 GLT còn ai chối bỏ thầy trước mặt người ta thì sẽ bị chối bỏ trước các thiên sứ của Thiên Chúa. BSB BSB: But whoever denies Me before men will be denied before the angels of God.
10 GLT Và bất cứ người nào nói lời nghịch cùng Con Người sẽ được tha, nhưng với người xúc phạm đến Chúa Thánh Linh sẽ không được tha đâu. BSB BSB: And everyone who speaks a word against the Son of Man will be forgiven, but whoever blasphemes against the Holy Spirit will not be forgiven.
11 GLT Nhưng khi người ta giải anh em đến các nhà hội, giới lãnh đạo và nhà cầm quyền, đừng lo mình phải biện hộ thế nào hoặc điều gì, hay mình phải phát biểu chi, BSB BSB: When you are brought before synagogues, rulers, and authorities, do not worry about how to defend yourselves or what to say.
12 GLT vì trong chính giờ ấy, Chúa Thánh Linh sẽ dạy anh em những điều cần nói.” BSB BSB: For at that time the Holy Spirit will teach you what you should say.”
13 GLT Sau đó, một người trong đám đông nói với Ngài:“Thưa thầy, xin bảo anh tôi chia gia tài với tôi.” BSB BSB: Someone in the crowd said to Him, “Teacher, tell my brother to divide the inheritance with me.”
14 GLT Nhưng Ngài đáp với người đó:“Này anh, ai lập tôi làm quan tòa hay người trung gian chia của cho các anh?” BSB BSB: But Jesus replied, “Man, who appointed Me judge or executor between you?”
15 GLT Rồi Ngài nói với họ:“Hãy cẩn thận và giữ mình khỏi mọi thói tham lam, vì sự sống của một người chẳng ở tại sự dư dật nơi của cải mình.” BSB BSB: And He said to them, “Watch out! Guard yourselves against every form of greed, for one’s life does not consist in the abundance of his possessions.”
16 GLT Kế đến, Ngài kể cho họ một ẩn dụ rằng:“Mảnh đất của một người giàu kia trúng mùa, BSB BSB: Then He told them a parable: “The ground of a certain rich man produced an abundance.
17 GLT và anh tự nhủ rằng:‘Ta sẽ làm gì đây, vì ta không còn chỗ để chứa hoa lợi của mình?’ BSB BSB: So he thought to himself, ‘What shall I do, since I have nowhere to store my crops?’
18 GLT Anh nói:‘Ta sẽ làm thế này:“Ta sẽ phá bỏ các kho vựa mình, xây những cái lớn hơn, và chứa vào đó toàn bộ thóc lúa cùng với những vật tốt của ta.” BSB BSB: Then he said, ‘This is what I will do: I will tear down my barns and will build bigger ones, and there I will store up all my grain and my goods.
19 GLT Rồi ta sẽ nói với linh hồn mình:“Linh hồn ơi, ngươi đã có lắm của cải để dành cho nhiều năm. Hãy thoải mái, ăn, uống và vui vẻ.”’ BSB BSB: Then I will say to myself, “You have plenty of good things laid up for many years. Take it easy. Eat, drink, and be merry!”’
20 GLT Nhưng Thiên Chúa phán với anh ta:‘Kẻ ngu dại kia, chính đêm nay linh hồn ngươi bị đòi lại, rồi những thứ mà ngươi đã sắm sửa sẽ thuộc về ai?’ BSB BSB: But God said to him, ‘You fool! This very night your life will be required of you. Then who will own what you have accumulated?’
21 GLT Kẻ tích trữ của cải cho mình mà không giàu có trong Thiên Chúa cũng như vậy.” BSB BSB: This is how it will be for anyone who stores up treasure for himself but is not rich toward God.”
22 GLT Rồi Ngài nói với các môn đồ mình:“Bởi cớ đó, thầy nói với anh em, đừng lo lắng về sự sống mình, sẽ ăn gì— cũng chớ lo về thân thể mình, sẽ mặc gì. BSB BSB: Then Jesus said to His disciples, “Therefore I tell you, do not worry about your life, what you will eat, or about your body, what you will wear.
23 GLT Vì sự sống là quý hơn đồ ăn, và thân thể quý hơn quần áo. BSB BSB: For life is more than food, and the body more than clothes.
24 GLT Hãy xem loài quạ, đó là chúng không gieo cũng chẳng gặt, chẳng có kho chứa hay vựa lẫm dành cho chúng, mà Thiên Chúa nuôi chúng. Anh em quý giá hơn loài chim biết bao! BSB BSB: Consider the ravens: They do not sow or reap, they have no storehouse or barn; yet God feeds them. How much more valuable you are than the birds!
25 GLT Mặt khác, ai trong anh em, nhờ lo lắng, có thể kéo dài thêm cho ngày tháng đời mình một khoảnh khắc không? BSB BSB: Who of you by worrying can add a single hour to his life?
26 GLT Vậy, nếu anh em còn không làm được chỉ một việc rất nhỏ ấy, thì sao anh em lại lo lắng về những việc khác? BSB BSB: So if you cannot do such a small thing, why do you worry about the rest?
27 GLT Hãy xem loài hoa huệ— cách chúng lớn lên ra sao. Chúng không lao nhọc, cũng không kéo chỉ. Nhưng thầy nói cùng anh em, ngay cả vua Sa- lô- môn, với tất cả vinh quang của vua ấy, cũng chẳng được mặc trang phục như một hoa nào trong số chúng. BSB BSB: Consider how the lilies grow: They do not labor or spin. Yet I tell you, not even Solomon in all his glory was adorned like one of these.
28 GLT Hỡi kẻ ít đức tin, nếu Thiên Chúa còn mặc như vậy cho hoa cỏ ngoài đồng là giống nay còn mai bị ném vào lò, thì anh em còn bội phần hơn dường nào. BSB BSB: If that is how God clothes the grass of the field, which is here today and tomorrow is thrown into the furnace, how much more will He clothe you, O you of little faith!
29 GLT Anh em đừng tìm kiếm mình ăn gì và uống gì, cũng đừng lo lắng. BSB BSB: And do not be concerned about what you will eat or drink. Do not worry about it.
30 GLT Vì mọi dân tộc trên thế giới thường tìm kiếm những điều này, nhưng Cha của anh em đã biết rằng anh em cần những điều đó. BSB BSB: For the Gentiles of the world strive after all these things, and your Father knows that you need them.
31 GLT Tuy nhiên, hãy tìm kiếm vương quốc của Ngài, thì những điều ấy sẽ được gia thêm cho anh em. BSB BSB: But seek His kingdom, and these things will be added unto you.
32 GLT Bầy nhỏ ơi, đừng sợ, vì Cha của anh em vui lòng ban vương quốc cho anh em. BSB BSB: Do not be afraid, little flock, for your Father is pleased to give you the kingdom.
33 GLT Hãy bán tài sản của mình và ban phát cho người nghèo. Hãy sắm cho mình ví không bị mòn rách— tức là của báu không bị hư hao ở trên trời, là nơi kẻ trộm không đến gần, sâu mọt cũng không phá hại. BSB BSB: Sell your possessions and give to the poor. Provide yourselves with purses that will not wear out, an inexhaustible treasure in heaven, where no thief approaches and no moth destroys.
34 GLT Vì của cải anh em ở đâu thì lòng anh em cũng sẽ ở đó. BSB BSB: For where your treasure is, there your heart will be also.
35 GLT Lưng của anh em phải được thắt lại, cùng với đèn phải được giữ cháy sáng, BSB BSB: Be dressed for service and keep your lamps burning.
36 GLT và anh em giống như những người đang chờ đợi chủ của mình lúc ông trở về từ tiệc cưới, để sau khi đến và gõ cửa, họ lập tức có thể mở cho chủ. BSB BSB: Then you will be like servants waiting for their master to return from the wedding banquet, so that when he comes and knocks, they can open the door for him at once.
37 GLT Phước cho những đầy tớ đó là những người mà sau khi về đến, chủ sẽ thấy các đầy tớ đang thức canh. Quả thật, thầy nói với anh em rằng chủ sẽ thắt lưng mình, và mời họ ngồi vào bàn ăn, rồi chủ phục vụ họ khi đi qua từng người. BSB BSB: Blessed are those servants whom the master finds on watch when he returns. Truly I tell you, he will dress himself to serve and will have them recline at the table, and he himself will come and wait on them.
38 GLT Ngay cả khi chủ đến vào canh hai, hay thậm chí vào canh ba, và chủ có thể thấy như vậy, thì phước cho các đầy tớ đó. BSB BSB: Even if he comes in the second or third watch of the night and finds them alert, those servants will be blessed.
39 GLT Nhưng phải hiểu thế này, đó là nếu chủ nhà đã biết giờ nào kẻ trộm đến, thì ông chắc hẳn không để nhà mình bị đột nhập vào. BSB BSB: But understand this: If the homeowner had known at what hour the thief was coming, he would not have let his house be broken into.
40 GLT Anh em cũng phải sẵn sàng, vì vào thời điểm mà anh em không ngờ tới, thì Con Người sẽ đến.” BSB BSB: You also must be ready, because the Son of Man will come at an hour you do not expect.”
41 GLT Rồi Phi- e- rơ thưa:“Lạy Chúa, Ngài đang kể ẩn dụ này cho chúng tôi, hay cũng cho mọi người?” BSB BSB: “Lord,” said Peter, “are You addressing this parable to us, or to everyone else as well?”
42 GLT Và Chúa đáp:“Thế thì, ai là người quản gia trung tín, khôn ngoan, là người mà chủ sẽ cắt đặt ở trên các đầy tớ của mình, để cấp phát phần thức ăn cho họ vào đúng giờ? BSB BSB: And the Lord answered, “Who then is the faithful and wise manager, whom the master puts in charge of his servants to give them their portion at the proper time?
43 GLT Phước cho đầy tớ đó, là người mà chủ mình, khi đến xem, sẽ thấy đang làm đúng như vậy. BSB BSB: Blessed is that servant whose master finds him doing so when he returns.
44 GLT Quả thật, thầy nói với anh em rằng chủ sẽ cắt đặt đầy tớ ấy quản lý toàn bộ tài sản của mình. BSB BSB: Truly I tell you, he will put him in charge of all his possessions.
45 GLT Nhưng nếu đầy tớ đó nói trong lòng mình, rằng:‘Chủ ta còn lâu mới về,’ nên bắt đầu đánh đập các tôi trai và tớ gái, vừa ăn vừa uống, rồi bị say xỉn, BSB BSB: But suppose that servant says in his heart, ‘My master will be a long time in coming,’ and he begins to beat the menservants and maidservants, and to eat and drink and get drunk.
46 GLT thì chủ của đầy tớ ấy sẽ về đến trong ngày mà hắn không ngờ, phải, vào giờ mà hắn không biết, và chủ sẽ phanh thây hắn, rồi định chỗ hắn chung với những kẻ bất trung. BSB BSB: The master of that servant will come on a day he does not expect and at an hour he does not anticipate. Then he will cut him to pieces and assign him a place with the unbelievers.
48 GLT Còn đầy tớ không biết mà làm việc đáng phạt sẽ bị đòn ít. Mặt khác, ai, là kẻ đã được ban cho nhiều, thì lắm điều sẽ bị yêu cầu nơi kẻ ấy, và đối với ai đã được tín thác nhiều, những gì sẽ bị đòi hỏi nơi người ấy lại càng nhiều hơn. BSB BSB: But the one who unknowingly does things worthy of punishment will be beaten with few blows. From everyone who has been given much, much will be required; and from him who has been entrusted with much, even more will be demanded.
50 GLT Nhưng thầy còn phải chịu một phép báp- têm, và thầy đau buồn biết bao cho đến khi nó được hoàn tất! BSB BSB: But I have a baptism to undergo, and how distressed I am until it is accomplished!
52 GLT Vì từ nay, sẽ có năm người trong một nhà bị chia phe ra— ba chống lại hai và hai chống lại ba. BSB BSB: From now on, five in one household will be divided, three against two and two against three.
53 GLT Họ sẽ bị chia rẽ, cha chống lại con trai và con trai chống nghịch cha, mẹ chống lại con gái và con gái chống nghịch mẹ, mẹ chồng chống lại con dâu mình và con dâu nghịch với mẹ chồng.” BSB BSB: They will be divided, father against son and son against father, mother against daughter and daughter against mother, mother-in-law against daughter-in-law and daughter-in-law against mother-in-law.”
54 GLT Rồi Ngài cũng nói với đoàn dân:“Khi anh chị em thấy một đám mây xuất hiện ở phương tây, anh chị em liền bảo rằng:‘Một trận mưa đang đến,’ và việc xảy ra đúng như vậy. BSB BSB: Then Jesus said to the crowds, “As soon as you see a cloud rising in the west, you say, ‘A shower is coming,’ and that is what happens.
55 GLT Còn khi gió nam thổi, anh chị em nói rằng:‘Sẽ có nắng cháy,’ thì việc xảy ra thế. BSB BSB: And when the south wind blows, you say, ‘It will be hot,’ and it is.
56 GLT Hạng đạo đức giả! Anh chị em biết giải thích các hiện tượng của trời và của đất, nhưng sao anh chị em không hiểu biết để giải thích thời kỳ hiện nay? BSB BSB: You hypocrites! You know how to interpret the appearance of the earth and sky. Why don’t you know how to interpret the present time?
57 GLT Sao anh chị em thậm chí không tự mình suy xét điều gì là đúng? BSB BSB: And why don’t you judge for yourselves what is right?
58 GLT Vì ngay lúc anh chị em đang đi cùng với kẻ kiện cáo mình đến nhà cầm quyền, hãy làm hết sức để dàn xếp vụ việc với người đó trên đường đi, để ít ra người ta không lôi anh chị em đến quan tòa, rồi quan tòa giao anh chị em cho cảnh binh, và cảnh binh tống anh chị em vào tù. BSB BSB: Make every effort to reconcile with your adversary while you are on your way to the magistrate. Otherwise, he may drag you off to the judge, and the judge may hand you over to the officer, and the officer may throw you into prison.
59 GLT Tôi nói với anh chị em, chắc chắn anh chị em sẽ không ra khỏi tù cho đến khi anh chị em trả nốt đồng xu cuối cùng.” BSB BSB: I tell you, you will not get out until you have paid the very last penny.”