1 GLT Khi đã vào bên trong, Ngài đi băng qua thành Giê- ri- cô. BSB BSB: Then Jesus entered Jericho and was passing through.
2 GLT Và hãy nhìn xem một người, được gọi tên là Xa- chê, ông là trưởng giới thu thuế, và ông ta giàu có. BSB BSB: And there was a man named Zacchaeus, a chief tax collector, who was very wealthy.
3 GLT Ông tìm cách nhìn xem Chúa Giê- xu là ai, mà ông không thể làm được từ trong đám đông, vì ông có vóc người thấp bé. BSB BSB: He was trying to see who Jesus was, but could not see over the crowd because he was small in stature.
4 GLT Rồi khi đã chạy tới phía trước, ông trèo lên một cây sung để ông có thể trông thấy Ngài vì Ngài sắp đi ngang qua con đường đó. BSB BSB: So he ran on ahead and climbed a sycamore tree to see Him, since Jesus was about to pass that way.
5 GLT Khi Ngài đi đến chỗ ấy, ngước nhìn lên, Chúa Giê- xu nói với ông:“Xa- chê, hãy xuống mau, vì hôm nay tôi cần phải ở tại nhà của anh.” BSB BSB: When Jesus came to that place, He looked up and said, “Zacchaeus, hurry down, for I must stay at your house today.”
6 GLT Thế là ông vội vàng leo xuống và vui mừng đón tiếp Ngài. BSB BSB: So Zacchaeus hurried down and welcomed Him joyfully.
7 GLT Khi thấy vậy, dân chúng đều lầm bầm, nói rằng:“Ông ta vào ở trọ chung với một kẻ có tội.” BSB BSB: And all who saw this began to grumble, saying, “He has gone to be the guest of a sinful man!”
8 GLT Nhưng khi Xa- chê đứng ra, ông thưa với Chúa:“Lạy Chúa, xin xem này, tôi chia một nửa tài sản của mình cho người nghèo, và nếu tôi đã lừa lọc ai thứ gì, tôi đền lại gấp bốn lần.” BSB BSB: But Zacchaeus stood up and said to the Lord, “Look, Lord, half of my possessions I give to the poor, and if I have cheated anyone, I will repay it fourfold.”
9 GLT Bấy giờ, Chúa Giê- xu nói với ông rằng:“Hôm nay sự cứu rỗi đã đến với nhà này, vì anh này cũng là con cháu Áp- ra- ham. BSB BSB: Jesus said to him, “Today salvation has come to this house, because this man too is a son of Abraham.
10 GLT Vì Con Người đã đến để tìm và cứu người hư mất.” BSB BSB: For the Son of Man came to seek and to save the lost.”
11 GLT Đang khi họ lắng nghe các lời ấy, Ngài khởi sự kể một ẩn dụ, vì Ngài đang ở gần thành Giê- ru- sa- lem, mà họ tưởng rằng vương quốc của Thiên Chúa sắp xuất hiện đến nơi rồi. BSB BSB: While the people were listening to this, Jesus proceeded to tell them a parable, because He was near Jerusalem and they thought the kingdom of God would appear imminently.
12 GLT Bởi vậy, Ngài kể:“Một nhà quý tộc kia đi đến xứ xa để chính mình tiếp nhận vương quyền rồi trở về. BSB BSB: So He said, “A man of noble birth went to a distant country to lay claim to his kingship and then return.
13 GLT Sau khi gọi mười đầy tớ của mình đến, ông giao cho họ mười mi- na và nói với họ:‘Hãy kinh doanh trong lúc tôi đi xa.’ BSB BSB: Beforehand, he called ten of his servants and gave them ten minas. ‘Conduct business with this until I return,’ he said.
14 GLT Nhưng thần dân của ông ghét ông và cử một đoàn đại diện theo sau ông nói:‘Chúng tôi không muốn người này cai trị trên chúng tôi.’ BSB BSB: But his subjects hated him and sent a delegation after him to say, ‘We do not want this man to rule over us.’
15 GLT Việc xảy ra lúc ông trở về sau khi nhận lấy vương quyền, ông truyền lệnh gọi đến gặp mình những người đầy tớ mà ông đã giao bạc, để ông có thể biết họ đã làm lợi được gì từ việc kinh doanh. BSB BSB: When he returned from procuring his kingship, he summoned the servants to whom he had given the money, to find out what each one had earned.
16 GLT Thế rồi, người thứ nhất đến, nói:‘Thưa chủ, mi- na của ông đã làm lợi thêm mười mi- na.’ BSB BSB: The first servant came forward and said, ‘Master, your mina has produced ten more minas.’
17 GLT Chủ nói với anh ta:‘Đầy tớ ngay lành, được lắm. Vì anh đã trung tín trong việc rất nhỏ, nên anh hãy nắm quyền trên mười thành.’ BSB BSB: His master replied, ‘Well done, good servant! Because you have been faithful in a very small matter, you shall have authority over ten cities.’
18 GLT Và người thứ hai đến, nói:‘Thưa chủ, mi- na của ông đã làm ra năm mi- na.’ BSB BSB: The second servant came and said, ‘Master, your mina has made five minas.’
19 GLT Rồi chủ cũng nói với anh này:‘Anh hãy quản trị năm thành.’ BSB BSB: And to this one he said, ‘You shall have authority over five cities.’
20 GLT Một người khác đến, nói:‘Thưa chủ, xin hãy xem mi- na của ông mà tôi vốn giữ, được cất trong khăn, BSB BSB: Then another servant came and said, ‘Master, here is your mina, which I have laid away in a piece of cloth.
21 GLT bởi tôi sợ ông, vì ông là người nghiêm khắc. Ông lấy trong chỗ mình không đặt, và gặt trong chỗ mình không gieo.’ BSB BSB: For I was afraid of you, because you are a harsh man. You withdraw what you did not deposit and reap what you did not sow.’
22 GLT Chủ bảo anh ta:‘Dựa trên lời nói của anh, tôi sẽ xét xử anh, tên đầy tớ gian ác. Anh biết rằng tôi là người nghiêm khắc, lấy trong chỗ tôi không đặt, và gặt trong chỗ tôi không gieo. BSB BSB: His master replied, ‘You wicked servant, I will judge you by your own words. So you knew that I am a harsh man, withdrawing what I did not deposit and reaping what I did not sow?
23 GLT Thế thì vì sao anh không gửi bạc của tôi vào ngân hàng, để hễ khi trở về, tôi cũng thu lại bạc ấy cùng với lãi?’ BSB BSB: Why then did you not deposit my money in the bank, and upon my return I could have collected it with interest?’
24 GLT Rồi ông nói với những người đang đứng đó:‘Hãy lấy mi- na từ kẻ này mà đưa cho người có mười mi- na.’ BSB BSB: Then he told those standing by, ‘Take the mina from him and give it to the one who has ten minas.’
25 GLT Họ nói với ông:‘Thưa chủ, anh ấy đang có mười mi- na rồi.’ BSB BSB: ‘Master,’ they said, ‘he already has ten!’
26 GLT ‘Tôi nói cho các anh biết, người nào có sẽ được cho thêm, nhưng từ kẻ không có, sẽ bị lấy đi cả điều nó đang có. BSB BSB: He replied, ‘I tell you that everyone who has will be given more; but the one who does not have, even what he has will be taken away from him.
27 GLT Còn các kẻ thù của tôi kia, là những kẻ không muốn tôi cai trị trên chúng, hãy giải chúng đến đây và xử tử chúng trước mặt tôi.’” BSB BSB: And these enemies of mine who were unwilling for me to rule over them, bring them here and slay them in front of me.’”
28 GLT Sau khi nói những lời ấy, Ngài tiếp tục hành trình phía trước, tiến lên đến Giê- ru- sa- lem. BSB BSB: After Jesus had said this, He went on ahead, going up to Jerusalem.
29 GLT Việc xảy ra khi Ngài đi gần đến Bết- pha- giê và Bê- tha- ni, tới chỗ ngọn đồi được gọi là Ô- liu, Ngài sai phái hai môn đồ, BSB BSB: As He approached Bethphage and Bethany at the Mount of Olives, He sent out two of His disciples,
30 GLT bảo rằng:“Hãy tiến vào ngôi làng trước mặt, khi vào trong đó, anh em sẽ thấy một con lừa con bị cột, mà trên lừa đó chưa người nào từng cưỡi. Sau khi tháo dây cột nó, hãy đem về đây. BSB BSB: saying, “Go into the village ahead of you, and as you enter it, you will find a colt tied there, on which no one has ever sat. Untie it and bring it here.
31 GLT Nếu ai đó hỏi anh em:‘Vì sao các anh tháo dây cột nó?’ thì anh em sẽ nói rằng:‘Chúa có nhu cầu dùng nó.’” BSB BSB: If anyone asks, ‘Why are you untying it?’ tell him, ‘The Lord needs it.’”
32 GLT Thế là, khi hai người đã được sai phái ra đi, họ thấy sự việc y như Ngài đã nói với họ. BSB BSB: So those who were sent went out and found it just as Jesus had told them.
33 GLT Lúc họ đang tháo dây cột lừa con, các chủ lừa nói với họ:“Sao các anh tháo dây cột lừa con ra?” BSB BSB: As they were untying the colt, its owners asked, “Why are you untying the colt?”
34 GLT Họ đáp rằng:“Chúa có nhu cầu dùng nó.” BSB BSB: “The Lord needs it,” they answered.
35 GLT Rồi họ dắt nó về cho Chúa Giê- xu và sau khi trải áo choàng mình lên lừa con, họ đỡ Chúa Giê- xu ngồi lên nó. BSB BSB: Then they led the colt to Jesus, threw their cloaks over it, and put Jesus on it.
36 GLT Khi Ngài đi qua, người ta trải áo choàng của họ trên đường. BSB BSB: As He rode along, the people spread their cloaks on the road.
37 GLT Lúc Ngài tiến gần đến dốc núi Ô- liu rồi, cả đoàn môn đệ đông đảo bắt đầu reo mừng, đồng thanh lớn tiếng ngợi khen Thiên Chúa về tất cả những việc quyền năng mà họ đã thấy, BSB BSB: And as He approached the descent from the Mount of Olives, the whole multitude of disciples began to praise God joyfully in a loud voice for all the miracles they had seen:
38 GLT rằng:“Phước thay là vị vua đến trong danh của Chúa! Bình an trên trời, và vinh quang trên nơi chí cao!” BSB BSB: “Blessed is the King who comes in the name of the Lord!” “Peace in heaven and glory in the highest!”
39 GLT Một số người Pha- ri- si từ trong đoàn dân đông nói với Ngài:“Thưa thầy, xin quở trách các môn đồ của thầy.” BSB BSB: But some of the Pharisees in the crowd said to Him, “Teacher, rebuke Your disciples!”
40 GLT Đáp lại họ, Ngài nói:“Tôi bảo các ông, rằng nếu họ im lặng thì những hòn đá này sẽ la lớn lên.” BSB BSB: “I tell you,” He answered, “if they remain silent, the very stones will cry out.”
41 GLT Khi Ngài đã đến gần, lúc nhìn thấy thành phố, Ngài khóc về nó, BSB BSB: As Jesus approached Jerusalem and saw the city, He wept over it
42 GLT nói rằng:“Phải chi ngươi đã nhận biết trong ngày nay, thật chính ngươi phải biết, những gì mang đến bình an! Tuy nhiên, chúng hiện đã bị che khuất khỏi mắt ngươi. BSB BSB: and said, “If only you had known on this day what would bring you peace! But now it is hidden from your eyes.
43 GLT Vì sẽ có ngày xảy đến trên ngươi, các kẻ thù của ngươi sẽ đắp lũy chung quanh ngươi, chúng sẽ bao vây ngươi, và công hãm ngươi từ mọi phía. BSB BSB: For the days will come upon you when your enemies will barricade you and surround you and hem you in on every side.
44 GLT Chúng sẽ đánh hạ ngươi cùng con cái ngươi ở giữa ngươi. Rồi chúng sẽ chẳng chừa lại một hòn đá nào còn chồng trên một hòn đá khác ở nơi ngươi, bởi vì ngươi đã không nhận biết thời điểm mình được thăm viếng.” BSB BSB: They will level you to the ground—you and the children within your walls. They will not leave one stone on another, because you did not recognize the time of your visitation from God.”
45 GLT Rồi khi vào trong đền thờ, Ngài bắt đầu đuổi hết những kẻ buôn bán ở đó, BSB BSB: Then Jesus entered the temple courts and began to drive out those who were selling there.
46 GLT nói cùng họ:“Có lời chép:‘Nhà Ta là nhà cầu nguyện,’ nhưng các người đã biến nó thành‘hang ổ của bọn trộm cướp.’” BSB BSB: He declared to them, “It is written: ‘My house will be a house of prayer.’ But you have made it ‘a den of robbers.’”
47 GLT Hằng ngày Ngài cứ giảng dạy trong đền thờ. Còn các thầy tế lễ cả, các thầy dạy luật và giới lãnh đạo dân chúng vốn đang tìm cách giết Ngài, BSB BSB: Jesus was teaching at the temple every day, but the chief priests, scribes, and leaders of the people were intent on killing Him.
48 GLT và họ vẫn chưa tìm được cách nào mà họ có thể thực hiện, vì toàn thể dân chúng đều chăm chú lắng nghe Ngài. BSB BSB: Yet they could not find a way to do so, because all the people hung on His words.