2 GLT Đến ngày Sa- bát, Ngài bắt đầu giảng dạy trong nhà hội. Nhiều người nghe bị kinh ngạc, nói rằng:“Những lời giảng dạy này lấy ra từ đâu? Sự khôn ngoan đã được ban cho ông này cùng mấy phép lạ như thế kia diễn ra do tay ông ta là sao? BSB BSB: When the Sabbath came, He began to teach in the synagogue, and many who heard Him were astonished. “Where did this man get these ideas?” they asked. “What is this wisdom He has been given? And how can He perform such miracles?
4 GLT Chúa Giê- xu nói với họ rằng:“Nhà tiên tri thì không thiếu sự tôn trọng, ngoại trừ tại quê nhà mình, giữa vòng bà con mình và nơi người nhà mình.” BSB BSB: Then Jesus said to them, “Only in his hometown, among his relatives, and in his own household is a prophet without honor.”
5 GLT Ngài không thể làm bất kỳ việc quyền năng nào ở đó, ngoại trừ Ngài đã chữa bệnh khi đặt tay trên rất ít người đau ốm. BSB BSB: So He could not perform any miracles there, except to lay His hands on a few of the sick and heal them.
6 GLT Ngài thấy lạ vì cớ lòng vô tín của họ, rồi Ngài đi giảng dạy quanh các làng quê. BSB BSB: And He was amazed at their unbelief. And He went around from village to village, teaching the people.
7 GLT Ngài gọi mười hai sứ đồ và bắt đầu sai phái họ ra đi, từng đôi một, Ngài cũng ban cho họ thẩm quyền trên các tà linh, BSB BSB: Then Jesus called the Twelve to Him and began to send them out two by two, giving them authority over unclean spirits.
8 GLT và truyền dặn họ rằng đừng đem gì theo cho chuyến đi, ngoại trừ một cây gậy duy nhất— không bánh, không túi, cũng không tiền bạc trong thắt lưng— BSB BSB: He instructed them to take nothing but a staff for the journey—no bread, no bag, no money in their belts—
9 GLT mà có mang giày dép, và“Anh em đừng mặc hai áo.” BSB BSB: and to wear sandals, but not a second tunic.
10 GLT Và Ngài truyền cho họ:“Hễ khi anh em vào trong nhà nào, hãy cứ ở tại đó cho đến khi nào anh em rời đi khỏi nhà ấy. BSB BSB: And He told them, “When you enter a house, stay there until you leave that area.
11 GLT Bất luận nơi nào không đón nhận anh em, hoặc không chịu nghe anh em, thì khi rời khỏi đó, hãy phủi bụi dưới chân mình như bằng chứng chống nghịch họ.” BSB BSB: If anyone will not welcome you or listen to you, shake the dust off your feet when you leave that place, as a testimony against them.”
12 GLT Vậy là, sau khi lên đường, họ rao giảng rằng mọi người cần phải ăn năn. BSB BSB: So they set out and preached that the people should repent.
13 GLT Họ đuổi nhiều quỷ, đồng thời xức dầu cho nhiều người bệnh và chữa lành họ. BSB BSB: They also drove out many demons and healed many of the sick, anointing them with oil.
14 GLT Thế rồi, vua Hê- rốt đã nghe biết tin tức này, vì danh tiếng Ngài đã trở nên vang lừng, và người ta nói rằng:“Giăng Báp- tít đã được làm cho sống lại từ cõi chết, bởi đó các phép lạ quyền năng đang thực hiện nơi người này.” BSB BSB: Now King Herod heard about this, for Jesus’ name had become well known, and people were saying, “John the Baptist has risen from the dead! That is why miraculous powers are at work in him.”
15 GLT Còn những kẻ khác nói rằng:“Ông ta là Ê- li.” Mà số khác nữa nói đó là:“Một nhà tiên tri, giống như một trong các đấng tiên tri.” BSB BSB: Others were saying, “He is Elijah,” and still others, “He is a prophet, like one of the prophets of old.”
16 GLT Nhưng khi nghe vậy, Hê- rốt bảo rằng:“Giăng, người mà ta chém đầu, ông ấy đã được khiến cho sống lại.” BSB BSB: But when Herod heard this, he said, “John, whom I beheaded, has risen from the dead!”
17 GLT Vì chính Hê- rốt, đã cử người, bắt Giăng và trói ông trong tù về vụ Hê- rô- đia(vợ của Phi- líp, em trai vua) vì cớ vua đã cưới bà ta. BSB BSB: For Herod himself had ordered that John be arrested and bound and imprisoned, on account of his brother Philip’s wife Herodias, whom Herod had married.
18 GLT Bởi Giăng đã nói với Hê- rốt rằng:“Thật là trái luật khi vua cưới vợ của em trai mình.” BSB BSB: For John had been telling Herod, “It is not lawful for you to have your brother’s wife!”
19 GLT Nhưng Hê- rô- đia căm giận ông và muốn trừ khử ông, mà bà ta không thể, BSB BSB: So Herodias held a grudge against John and wanted to kill him. But she had been unable,
20 GLT do Hê- rốt e sợ Giăng, vì biết ông là người công chính và thánh thiện, nên vua giữ cho ông được an toàn, dù khi nghe ông nói, vua rất khó chịu, mà vua vẫn sẵn lòng lắng nghe ông. BSB BSB: because Herod feared John and protected him, knowing that he was a righteous and holy man. When he heard John’s words, he was greatly perplexed; yet he listened to him gladly.
21 GLT Rồi khi đến thời điểm thích hợp, là lúc Hê- rốt dọn tiệc sinh nhật mình đãi các quan chức của mình cùng những chỉ huy quân đội, và giới lãnh đạo vùng Ga- li- lê, BSB BSB: On Herod’s birthday, her opportunity arose. Herod held a banquet for his nobles and military commanders and the leading men of Galilee.
22 GLT thì lúc đó con gái Hê- rô- đia của vua đã bước vào, nhảy múa, và khiến Hê- rốt cùng các khách đồng bàn với vua rất hài lòng, nên vua đã nói với cô gái:“Hãy xin ta bất cứ điều gì con muốn và ta sẽ ban nó cho con.” BSB BSB: When the daughter of Herodias came and danced, she pleased Herod and his guests, and the king said to the girl, “Ask me for whatever you wish, and I will give it to you.”
23 GLT Ông thề với cô rằng:“Dù con xin ta, đến phân nửa vương quốc của ta, ta cũng sẽ cho con.” BSB BSB: And he swore to her, “Whatever you ask of me, I will give you, up to half my kingdom!”
24 GLT Thế là, sau khi đi ra ngoài, cô gái hỏi mẹ mình:“Con nên xin gì?” Rồi bà ta đáp:“Cái đầu của Giăng Báp- tít.” BSB BSB: Then she went out and asked her mother, “What should I request?” And her mother answered, “The head of John the Baptist.”
25 GLT Ngay lập tức, trong sự vội vàng lúc quay trở lại cùng vua, cô gái xin:“Con muốn là ngay bây giờ vua ban cho con cái đầu của Giăng Báp- tít đặt trên mâm.” BSB BSB: At once the girl hurried back to the king with her request: “I want you to give me the head of John the Baptist on a platter immediately.”
26 GLT Dù trở nên vô cùng rầu rĩ, nhưng vua không muốn từ chối cô bởi cớ lời thề của mình và các quan khách đang ngồi cùng bàn với mình, BSB BSB: The king was consumed with sorrow, but because of his oaths and his guests, he did not want to refuse her.
27 GLT nên vua lập tức, sai đao phủ, truyền đem đầu của Giăng đến, và sau khi ra ngoài, hắn đi chém đầu ông trong ngục. BSB BSB: So without delay, the king commanded that John’s head be brought in. He sent an executioner, who went and beheaded him in the prison.
28 GLT Hắn đem đầu của ông để trên mâm và trao nó cho cô gái, rồi cô gái trao nó lại cho mẹ mình. BSB BSB: The man brought John’s head on a platter and presented it to the girl, who gave it to her mother.
29 GLT Khi đã nghe biết chuyện, các môn đồ của Giăng đến, lấy xác ông, và đem nó đi an táng trong mộ. BSB BSB: When John’s disciples heard about this, they came and took his body and placed it in a tomb.
30 GLT Các sứ đồ nhóm lại cùng Chúa Giê- xu, kể cho Ngài mọi việc họ đã làm và những điều họ đã dạy. BSB BSB: Meanwhile, the apostles gathered around Jesus and brought Him news of all they had done and taught.
31 GLT Ngài bảo họ:“Chính anh em hãy tự đi đến nơi nào đó riêng tư vắng vẻ, và hãy nghỉ ngơi một lát.” Vì có rất nhiều kẻ đi qua người đi lại, và họ thậm chí không có thì giờ để ăn. BSB BSB: And He said to them, “Come with Me privately to a solitary place, and let us rest for a while.” For many people were coming and going, and they did not even have time to eat.
32 GLT Họ cùng nhau đi lên thuyền đến một nơi hoang vắng. BSB BSB: So they went away in a boat by themselves to a solitary place.
33 GLT Nhiều người đã thấy họ rời đi và nhận ra họ, nên từ khắp các thị trấn, người ta đã cùng nhau chạy bộ đến đó và tới nơi trước họ. BSB BSB: But many people saw them leaving and recognized them. They ran together on foot from all the towns and arrived before them.
34 GLT Khi đã bước ra khỏi thuyền, Ngài thấy một đoàn dân rất đông, và Ngài động lòng thương xót họ vì họ giống như chiên không có người chăn, rồi Ngài bắt đầu dạy họ nhiều điều. BSB BSB: When Jesus stepped ashore and saw a large crowd, He had compassion on them, because they were like sheep without a shepherd. And He began to teach them many things.
35 GLT Lúc đó đã muộn rồi, nên khi đến cùng Ngài, các môn đồ của Ngài thưa rằng:“Chỗ này là nơi hoang vắng và giờ này chiều tối lắm rồi. BSB BSB: By now the hour was already late. So the disciples came to Jesus and said, “This is a desolate place, and the hour is already late.
36 GLT Xin cho dân chúng ra về, để sau khi đi vào các thôn làng xung quanh đây, thì họ có thể tự mua gì đó để ăn.” BSB BSB: Dismiss the crowd so they can go to the surrounding countryside and villages and buy themselves something to eat.”
37 GLT Nhưng khi trả lời họ, Ngài bảo:“Anh em hãy cho họ ăn.” Họ thưa với Ngài:“Khi đi rồi, liệu chúng tôi có thể mua được hai trăm đơ- ni- ê bánh mà đưa cho dân chúng ăn sao?” BSB BSB: But Jesus told them, “You give them something to eat.” They asked Him, “Should we go out and spend two hundred denarii to give all of them bread to eat?”
38 GLT Thế rồi, Ngài nói với họ:“Hãy đi. Tìm xem. Anh em có bao nhiêu ổ bánh?” Sau khi tìm hiểu, họ thưa:“Năm ổ bánh và hai con cá.” BSB BSB: “Go and see how many loaves you have,” He told them. And after checking, they said, “Five—and two fish.”
39 GLT Ngài truyền cho hết thảy dân chúng ngồi xuống thành từng nhóm trên cỏ xanh. BSB BSB: Then Jesus directed them to have the people sit in groups on the green grass.
40 GLT Họ ngồi chia ra các nhóm phân thành một trăm người và thành năm mươi người. BSB BSB: So they sat down in groups of hundreds and fifties.
41 GLT Sau khi cầm năm ổ bánh và hai con cá, ngước mặt lên trời, Ngài chúc tạ và bẻ bánh ra rồi đưa cho các môn đồ mình để họ đem phân phát cho dân chúng, Ngài cũng chia hai con cá ra cho mọi người. BSB BSB: Taking the five loaves and the two fish and looking up to heaven, Jesus spoke a blessing and broke the loaves. Then He gave them to His disciples to set before the people. And He divided the two fish among them all.
42 GLT Họ đều ăn và được no nê. BSB BSB: They all ate and were satisfied,
43 GLT Và họ thu gom được mười hai giỏ đầy các mẩu bánh vụn và cá. BSB BSB: and the disciples picked up twelve basketfuls of broken pieces of bread and fish.
44 GLT Những người đã ăn bánh gồm có năm ngàn người đàn ông. BSB BSB: And there were five thousand men who had eaten the loaves.
46 GLT Khi họ đã khởi hành, Ngài đi lên núi để cầu nguyện. BSB BSB: After bidding them farewell, He went up on the mountain to pray.
47 GLT Đến tối, thuyền đã ở giữa biển, và Ngài ở một mình trên đất liền. BSB BSB: When evening came, the boat was in the middle of the sea, and Jesus was alone on land.
48 GLT Thấy họ đang gắng sức chống chèo— vì gió đang ngược hướng với họ— thì khoảng canh tư đêm ấy, Ngài đi bộ trên mặt biển đến chỗ họ và Ngài muốn vượt qua họ. BSB BSB: He could see that the disciples were straining to row, because the wind was against them. About the fourth watch of the night, Jesus went out to them, walking on the sea. He intended to pass by them,
49 GLT Nhưng khi nhìn thấy Ngài bước đi trên mặt biển, họ tưởng rằng đó là ma, nên họ la toáng lên, BSB BSB: but when they saw Him walking on the sea, they cried out, thinking He was a ghost—
50 GLT vì họ đều trông thấy Ngài và bị thất kinh. Nhưng lập tức, Ngài nói với họ và truyền bảo họ:“Hãy vững lòng! Là thầy đây! Đừng sợ!” BSB BSB: for they all saw Him and were terrified. But Jesus spoke up at once: “Take courage! It is I. Do not be afraid.”
51 GLT Ngài bước vào trong thuyền với họ và gió dịu đi hẳn, các môn đồ có sự bàng hoàng tột độ ở giữa vòng họ. BSB BSB: Then He climbed into the boat with them, and the wind died down. And the disciples were utterly astounded,
52 GLT Vì họ đã không hiểu về phép lạ hóa bánh, thay vào đó, lòng họ vẫn còn cứng cỏi. BSB BSB: for they had not understood about the loaves, but their hearts had been hardened.
53 GLT Khi đã băng sang phía bờ kia, họ đi đến Ghê- nê- xa- rết và cập bờ ở đó. BSB BSB: When they had crossed over, they landed at Gennesaret and moored the boat.
54 GLT Khi họ ra khỏi thuyền, vì nhận ra Ngài ngay, BSB BSB: As soon as they got out of the boat, the people recognized Jesus
55 GLT nên người ta chạy đi khắp vùng ấy và bắt đầu khiêng những người bị bệnh trên giường đến nơi mà họ nghe rằng Ngài đang ở đó. BSB BSB: and ran through that whole region, carrying the sick on mats to wherever they heard He was.
56 GLT Hễ nơi đâu Ngài tiến vào, trong các làng mạc, hay trong thành thị hoặc trong thôn quê, dân chúng đều đem những người bệnh đặt tại nơi phố chợ và xin Ngài để ít nhất họ có thể chạm vào vạt áo của Ngài, và bất cứ người nào chạm vào Ngài đều được lành bệnh. BSB BSB: And wherever He went—villages and towns and countrysides—they laid the sick in the marketplaces and begged Him just to let them touch the fringe of His cloak. And all who touched Him were healed.