1 UDB Phao-lô và Si-la đến thành Đẹt-bơ và Lít-trơ viếng thăm các tín hữu tại đó. Có một tín hữu tên là Ti-mô-thê sống tại Lít-trơ. Mẹ của anh là một tín hữu người Do Thái, nhưng cha anh là người Hy Lạp. BSB BSB: Paul came to Derbe and then to Lystra, where he found a disciple named Timothy, the son of a believing Jewish woman and a Greek father.
2 UDB Các tín hữu Tại Lít-trơ và Y-cô-ni đều nói tốt về Ti-mô-thê, BSB BSB: The brothers in Lystra and Iconium spoke well of him.
3 UDB và Phao-lô muốn đem Ti-mô-thê đi cùng mình đến những nơi khác, nên ông làm cắt bì cho Ti-mô-thê. Ông làm vậy để những người Do Thái sống tại những nơi đó chấp nhận Ti-mô-thê, vì họ biết rằng cha của anh chưa làm cắt bì cho anh. BSB BSB: Paul wanted Timothy to accompany him, so he took him and circumcised him on account of the Jews in that area, for they all knew that his father was a Greek.
4 UDB v 4 Vậy, Ti-mô-thê cùng đi với Phao-lô và Si-la đến nhiều thị trấn khác. Tại mỗi thị trấn, họ cho các tín hữu biết những quy định đã được các sứ đồ và trưởng lão tại Giê-ru-sa-lem thông qua. BSB BSB: As they went from town to town, they delivered the decisions handed down by the apostles and elders in Jerusalem for the people to obey.
5 UDB Họ giúp tín hữu tại các thị trấn này thêm lòng tin cậy Chúa Giê-xu, và mỗi ngày đều có thêm người tin Chúa. BSB BSB: So the churches were strengthened in the faith and grew daily in numbers.
6 UDB Đức Thánh Linh ngăn Phao-lô và các bạn đồng hành giảng đạo ở Châu Á, nên họ đi ngang qua xứ Phi-ri-gi và Ga-la-ti. BSB BSB: After the Holy Spirit had prevented them from speaking the word in the province of Asia, they traveled through the region of Phrygia and Galatia.
7 UDB Họ đến ranh giới của xứ My-si-a và muốn đi lên phía bắc mà vào Bi-thi-ni, nhưng một lần nữa Thánh Linh của Chúa Giê-xu ngăn không cho họ đến đó. BSB BSB: And when they came to the border of Mysia, they tried to enter Bithynia, but the Spirit of Jesus would not permit them.
8 UDB Vì vậy, họ băng qua xứ My-si-a và đến Trô-ách, một thành phố ven biển. BSB BSB: So they passed by Mysia and went down to Troas.
9 UDB Đêm đó, Đức Chúa Trời ban cho Phao-lô một khải tượng, ông thấy một người đến từ tỉnh Ma-xê-đoan kêu mình, rằng: “Hãy đến Ma-xê-đoan cứu giúp chúng tôi!” BSB BSB: During the night, Paul had a vision of a man of Macedonia standing and pleading with him, “Come over to Macedonia and help us.”
11 UDB Chúng tôi xuống tàu ở Trô-ách để đi Sa-mô-tra-xơ, và ngày hôm sau thì đến thành phố Nê-a-pô-li. BSB BSB: We sailed from Troas straight to Samothrace, and the following day on to Neapolis.
12 UDB Rồi chúng tôi rời Nê-a-pô-li đi đến Phi-líp. Đây là thành phố rất quan trọng tại Ma-xê-đoan, nơi có nhiều công dân La Mã sinh sống. Chúng tôi lưu lại Phi-líp nhiều ngày. BSB BSB: From there we went to the Roman colony of Philippi, the leading city of that district of Macedonia. And we stayed there several days.
13 UDB Vào ngày Sa-bát, chúng tôi ra ngoài thành, đến mé sông. Chúng tôi nghe nói có người Do Thái nhóm lại cầu nguyện tại đó. Đến nơi, chúng tôi thấy có một số phụ nữ đã nhóm lại cầu nguyện, vậy, chúng tôi ngồi xuống và bắt đầu nói cho họ nghe về Chúa Giê-xu. BSB BSB: On the Sabbath we went outside the city gate along the river, where it was customary to find a place of prayer. After sitting down, we spoke to the women who had gathered there.
14 UDB Trong số các phụ nữ đang nghe Phao-lô giảng, có một phụ nữ tên là Ly-đi. Chị đến từ thành Thi-a-ti-rơ, bán vải tía, và kính thờ Đức Chúa Trời. Chúa là Đức Chúa Trời khiến chị chăm chú nghe sứ điệp mà Phao-lô nói ra, và chị bằng lòng tin. BSB BSB: Among those listening was a woman named Lydia, a dealer in purple cloth from the city of Thyatira, who was a worshiper of God. The Lord opened her heart to respond to Paul’s message.
15 UDB Sau khi Phao-lô và Si-la làm báp-têm cho Ly-đi cùng những người khác sống cùng nhà với chị, thì chị nói với họ: “Nếu hai ông tin rằng tôi trung tín với Chúa thì xin hãy đến ở tại nhà tôi.” Nghe chị nói vậy, chúng tôi đến trú ngụ tại nhà chị. BSB BSB: And when she and her household had been baptized, she urged us, “If you consider me a believer in the Lord, come and stay at my house.” And she persuaded us.
16 UDB Một ngày kia, trên đường đi đến nơi nhóm họp cầu nguyện thì chúng tôi gặp một thiếu nữ nô lệ. Một tà linh đã cho cô khả năng đoán trước tương lai của người khác. Người ta trả tiền cho những người chủ của cô để cô cho họ biết chuyện gì sẽ xảy đến với họ. BSB BSB: One day as we were going to the place of prayer, we were met by a slave girl with a spirit of divination, who earned a large income for her masters by fortune-telling.
17 UDB Thiếu nữ này đi theo Phao-lô và chúng tôi mà la lên: “Những người này phục vụ Đức Chúa Trời, là Đấng cao cả nhất trong tất cả các vị thần! Họ sẽ nói cho các người biết phương cách Đức Chúa Trời cứu rỗi các người." BSB BSB: This girl followed Paul and the rest of us, shouting, “These men are servants of the Most High God, who are proclaiming to you the way of salvation!”
18 UDB Cô cứ làm như vậy trong nhiều ngày. Cuối cùng, Phao-lô nổi giận, quay sang cô và nói với tà linh đang ở trong cô: “Nhân danh Chúa Cứu Thế Giê-xu, hãy ra khỏi cô ấy!” Tức thì tà linh lìa khỏi cô. BSB BSB: She continued this for many days. Eventually Paul grew so aggravated that he turned and said to the spirit, “In the name of Jesus Christ I command you to come out of her!” And the spirit left her at that very moment.
19 UDB Những người chủ nhận thấy cô không còn kiếm được tiền cho họ nữa vì cô không thể tiên đoán việc sẽ xảy đến cho người ta, nên họ rất tức giận. Họ lôi Phao-lô và Si-la đến quãng trường nơi có trụ sở lãnh đạo thành phố. BSB BSB: When the girl’s owners saw that their hope of making money was gone, they seized Paul and Silas and dragged them before the authorities in the marketplace.
20 UDB Các chủ nhân của người thiếu nữ đem hai người trình diện các vị lãnh đạo thành phố và thưa rằng: “Mấy người này là dân Do Thái, đang gây nhiều phiền toái cho dân chúng trong thành phố chúng ta. BSB BSB: They brought them to the magistrates and said, “These men are Jews and are throwing our city into turmoil
21 UDB Họ dạy rằng chúng ta phải theo những luật lệ mà luật pháp không cho phép người La Mã chúng ta vâng giữ!” BSB BSB: by promoting customs that are unlawful for us Romans to adopt or practice.”
22 UDB Nhiều người trong đám đông hùa theo những kẻ đang tố cáo Phao-lô và Si-la, và họ bắt đầu đánh đập hai ông. Kế đó các vị lãnh đạo người La Mã sai lính lột áo của Phao-lô và Si-la, dùng roi đánh đòn họ. BSB BSB: The crowd joined in the attack against Paul and Silas, and the magistrates ordered that they be stripped and beaten with rods.
23 UDB Vậy là quân lính dùng roi đánh đập họ dã man. Sau đó, họ giam hai ông vào ngục và căn dặn viên cai ngục phải bảo đảm họ không thể trốn thoát. BSB BSB: And after striking them with many blows, they threw them into prison and ordered the jailer to guard them securely.
24 UDB Vì các quan chức đã ra lệnh như vậy, nên viên cai ngục đem Phao-lô và Si-la giam vào tận buồng giam trong cùng. Ông ta để hai người ngồi dưới nền dạng chân họ ra. Rồi ông khóa chặt cổ chân họ vào giữa hai mảnh gỗ lớn có khoét lỗ, để Phao-lô và Si-la không thể cử động chân. BSB BSB: On receiving this order, he placed them in the inner cell and fastened their feet in the stocks.
25 UDB Khoảng nửa đêm, khi Phao-lô và Si-la đang cầu nguyện và hát ca ngợi Đức Chúa Trời. Các tù nhân khác đều lắng nghe họ. BSB BSB: About midnight Paul and Silas were praying and singing hymns to God, and the other prisoners were listening to them.
26 UDB Đột nhiên, có một trận động đất cường độ cực mạnh làm rung chuyển nhà lao. Trận động đất khiến tất cả các cánh cửa trong nhà lao bật mở và mọi dây xích trói buộc tù nhân bung ra. BSB BSB: Suddenly a strong earthquake shook the foundations of the prison. At once all the doors flew open and everyone’s chains came loose.
27 UDB Viên cai ngục thức giấc thấy cửa nhà giam mở toang vì trận động đất. Ông nghĩ rằng tù nhân đã thoát ra ngoài, nên rút gươm ra định tự vẫn, vì ông biết giới lãnh đạo thành phố sẽ xử tử ông nếu tù nhân trốn thoát. BSB BSB: When the jailer woke up and saw the prison doors open, he drew his sword and was about to kill himself, presuming that the prisoners had escaped.
28 UDB Phao-lô nhìn thấy viên cai ngục và la lên: “Xin đừng tự hại mình! Tù nhân chúng tôi còn cả đây!” BSB BSB: But Paul called out in a loud voice, “Do not harm yourself! We are all here!”
29 UDB Viên cai ngục lớn tiếng gọi người đem đuốc đến để ông kiểm tra xem những ai còn lại trong ngục. Sợ run người, ông quỳ xuống trước mặt Phao-lô và Si-la. BSB BSB: Calling for lights, the jailer rushed in and fell trembling before Paul and Silas.
30 UDB Rồi ông đưa Phao-lô và Si-la ra khỏi phòng giam và hỏi: “Thưa các ông, tôi phải làm gì để được cứu?” BSB BSB: Then he brought them out and asked, “Sirs, what must I do to be saved?”
31 UDB Hai ông đáp: “Hãy tin cậy Chúa Giê-xu, thì ông và cả nhà ông sẽ được cứu.” BSB BSB: They replied, “Believe in the Lord Jesus and you will be saved, you and your household.”
32 UDB Rồi Phao-lô và Si-la nói về Chúa Giê-xu cho ông và tất cả mọi người trong nhà. BSB BSB: Then Paul and Silas spoke the word of the Lord to him and to everyone in his house.
33 UDB Sau đó viên cai ngục lau rửa vết thương cho hai ông, ngay giữa đêm khuya. Rồi Phao-lô và Si-la làm báp-têm cho ông cùng mọi người trong nhà. BSB BSB: At that hour of the night, the jailer took them and washed their wounds. And without delay, he and all his household were baptized.
34 UDB Viên cai ngục đem Phao-lô và Si-la về nhà, cho họ ăn uống. Ông và cả nhà rất vui mừng vì mình đã tin Đức Chúa Trời. BSB BSB: Then he brought them into his home and set a meal before them. So he and all his household rejoiced that they had come to believe in God.
35 UDB Sáng hôm sau, những người lãnh đạo thành phố sai mấy người lính đến nhà giam nói với viên cai ngục: “Hãy thả hai tù nhân kia ra!” BSB BSB: When daylight came, the magistrates sent their officers with the order: “Release those men.”
36 UDB Viên cai ngục nghe xong liền đến nói với Phao-lô: “Các vị lãnh đạo thành phố truyền cho tôi phóng thích các ông. Vậy bây giờ hai ông có thể ra khỏi tù và đi bình an!” BSB BSB: The jailer informed Paul: “The magistrates have sent orders to release you. Now you may go on your way in peace.”
37 UDB Nhưng Phao-lô nói với viên cai ngục: “Những người lãnh đạo thành phố đã cho người đánh đập chúng tôi trước mặt mọi người, bất chấp chúng tôi là công dân La Mã, rồi tống chúng tôi vào ngục. Giờ họ lại âm thầm thả chúng tôi ra! Chúng tôi không chấp nhận như vậy! Chính những người lãnh đạo đó phải đến đây thả chúng tôi ra.” BSB BSB: But Paul said to the officers, “They beat us publicly without a trial and threw us into prison, even though we are Roman citizens. And now do they want to send us away secretly? Absolutely not! Let them come themselves and escort us out!”
38 UDB Vậy, những người lính đi báo lại cho những người lãnh đạo thành phố điều Phao-lô đã nói. Khi các vị lãnh đạo này biết được Phao-lô và Si-la là công dân La Mã, thì họ rất lo sợ vì đã làm một việc sai trái. BSB BSB: So the officers relayed this message to the magistrates, who were alarmed to hear that Paul and Silas were Roman citizens.
39 UDB Thế là họ đến với Phao-lô và Si-la, xin lỗi hai ông về những gì họ đã gây ra cho hai ông. Các vị lãnh đạo thành phố đưa họ ra khỏi ngục và yêu cầu họ rời khỏi thành phố. BSB BSB: They came to appease them and led them out, requesting that they leave the city.
40 UDB Sau khi Phao-lô và Si-la ra khỏi ngục, đến nhà Ly-đi. Ở đó, họ gặp Ly-đi và các tín hữu khác. Hai sứ đồ khích lệ các tín hữu tiếp tục tin cậy Chúa Giê-xu, rồi họ rời khỏi thành Phi-líp. BSB BSB: After Paul and Silas came out of the prison, they went to Lydia’s house to see the brothers and encourage them. Then they left the city.
Select verses for actions: Enter goes to them and Escape comes back.