1 UDB Khi Chúa Giê-xu và các môn đồ Ngài đến gần thành Giê-ru-sa-lem, họ đến làng Bết-pha-giê, gần núi Ô-li-ve. Chúa Giê-xu nói với hai môn đồ của Ngài: “Hãy đi đến làng phía trước hai anh. Ngay khi vào đó, các anh sẽ nhìn thấy một con lừa cái và con lừa con của nó bị buộc. Hãy cởi dây buộc cho cả hai và đem chúng đến đây cho thầy. BSB BSB: As they approached Jerusalem and came to Bethphage on the Mount of Olives, Jesus sent out two disciples,
3 UDB Nếu có ai đó nói bất cứ điều gì với anh em về việc anh em đang làm, hãy nói với người đó rằng: ‘Chúa cần chúng.’ Thì người đó sẽ để cho anh em dẫn chúng đi.” BSB BSB: If anyone questions you, tell him that the Lord needs them, and he will send them right away.”
4 UDB Khi tất cả những điều này xảy ra, điều mà một trong các tiên tri đã viết trở thành sự thật. Tiên tri đó đã viết rằng: “Hãy nói với người dân sống tại Giê-ru-sa-lem: ‘Nhìn kìa! Vua các ngươi đang đến cùng ngươi! Ngài sẽ đến một cách khiêm nhường. Ngài sẽ tỏ ra rằng Ngài khiêm nhường bởi vì Ngài sẽ cỡi trên một con lừa con, là con của lừa cái.’” BSB BSB: This took place to fulfill what was spoken through the prophet:
6 UDB Thế là hai môn đồ đó đi và làm điều Chúa Giê-xu đã bảo họ làm. BSB BSB: So the disciples went and did as Jesus had directed them.
7 UDB Họ đem con lừa cái và con của nó đến với Chúa Giê-xu. Họ trải áo khoác của mình lên lưng chúng để làm chỗ cho Ngài ngồi. Sau đó, Chúa Giê-xu leo lên lưng lừa và ngồi lên những chiếc áo khoác đó. BSB BSB: They brought the donkey and the colt and laid their cloaks on them, and Jesus sat on them.
8 UDB Lúc đó, đám đông trải những áo ngoài của mình ra trên đường và những người khác thì chặt những nhánh cây cọ rồi trải chúng trên đường. Họ đã làm những điều đó để tôn kính Chúa Giê-xu. BSB BSB: A massive crowd spread their cloaks on the road, while others cut branches from the trees and spread them on the road.
9 UDB Đám đông đi trước mặt Ngài và những người đi đằng sau Ngài la lên những câu đại loại như là: “Hãy ngợi khen Chúa Cứu Thế, là con cháu của Vua Đa-vít!” “Nguyện Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúc phước cho Đấng đã đến trong vai trò là người đại diện của Đức Chúa Trời và với thẩm quyền của Ngài.” “Hãy ngợi khen Đức Chúa Trời, là Đấng ở trên thiên đàng rất cao!” BSB BSB: The crowds that went ahead of Him and those that followed were shouting: “Hosanna to the Son of David!” “Blessed is He who comes in the name of the Lord!” “Hosanna in the highest!”
10 UDB Khi Chúa Giê-xu vào thành Giê-ru-sa-lem, nhiều người trong thành trở nên phấn khích và nói rằng: “Sao họ lại tôn kính người này như thế?” BSB BSB: When Jesus had entered Jerusalem, the whole city was stirred and asked, “Who is this?”
11 UDB Đám đông đi theo Ngài đáp rằng: “Đây là Giê-xu, tiên tri đến từ Na-xa-rét ở Ga-li-lê!” BSB BSB: The crowds replied, “This is Jesus, the prophet from Nazareth in Galilee.”
12 UDB Sau đó, Chúa Giê-xu đi vào sân đền thờ và đuổi hết thảy những người đang mua bán ở đó ra ngoài. Ngài cũng lật đổ bàn của những người đổi tiền từ đồng tiền La-mã sang đồng tiền nộp thuế của đền thờ và Ngài cũng lật đổ ghế của những người đang bán bồ câu để làm của lễ. BSB BSB: Then Jesus entered the temple courts and drove out all who were buying and selling there. He overturned the tables of the money changers and the seats of those selling doves.
13 UDB Sau đó, Ngài nói với họ: “Một tiên tri đã viết trong Kinh Thánh rằng Đức Chúa Trời có phán: “Ta muốn nhà của ta phải là nơi người ta cầu nguyện với ta, nhưng các ngươi đã biến nó trở thành nơi tụ tập của lũ trộm cướp!” BSB BSB: And He declared to them, “It is written: ‘My house will be called a house of prayer.’ But you are making it ‘a den of robbers.’”
14 UDB Sau đó, nhiều người mù và người què đã đến với Chúa Giê-xu trong đền thờ để Ngài chữa lành cho họ và Ngài đã làm như vậy. BSB BSB: The blind and the lame came to Him at the temple, and He healed them.
15 UDB Các thầy tế lễ thượng phẩm và những thầy dạy luật Do Thái cho dân chúng nhìn thấy những công việc lạ lùng mà Chúa Giê-xu làm. Họ cũng nhìn thấy trẻ con la lên trong đền thờ rằng: “Chúng tôi ngợi khen Chúa Cứu Thế, con cháu Vua Đa-vít!” Họ phẫn nộ bởi vì họ không tin rằng Chúa Giê-xu là Chúa Cứu Thế. BSB BSB: But the chief priests and scribes were indignant when they saw the wonders He performed and the children shouting in the temple courts, “Hosanna to the Son of David!”
16 UDB Họ cho rằng Chúa Giê-xu không nên để cho con trẻ nói như thế, vì vậy, họ hỏi Ngài: “Làm thế nào thầy lại dung túng chuyện này? Thầy có nghe thấy điều mấy đứa trẻ này đang la lên không?” Lúc đó, Chúa Giê-xu đáp lời họ: “Có, tôi có nghe, nhưng nếu các ông nhớ điều các ông đã đọc trong Kinh Thánh về việc con trẻ ngợi khen tôi, thì các ông chắc hẳn biết rằng Đức Chúa Trời vui lòng về chúng. Tác giả Thi Thiên đã viết khi ông thưa với Đức Chúa Trời rằng: ‘Ngài đã dạy con trẻ đang bú và những trẻ nhỏ khác hết lòng ngợi khen Ngài.’” BSB BSB: “Do You hear what these children are saying?” they asked. “Yes,” Jesus answered. “Have you never read: ‘From the mouths of children and infants You have ordained praise’?”
17 UDB Bấy giờ, Chúa Giê-xu rời khỏi thành. Các môn đồ đi với Ngài đến làng Bê-tha-ni và họ ở đêm tại đó. BSB BSB: Then He left them and went out of the city to Bethany, where He spent the night.
19 UDB Ngài nhìn thấy một cây vả gần bên đường, vì thế Ngài đi đến gần nó để hái ít trái vả đặng ăn. Nhưng khi đến gần, Ngài thấy không có trái nào trên cây mà chỉ toàn là lá. Vì thế, Ngài nói với cây vả: “Nguyện ngươi sẽ chẳng bao giờ ra trái nữa!” Kết quả là cây vả đó lập tức bắt đầu khô héo. BSB BSB: Seeing a fig tree by the road, He went up to it but found nothing on it except leaves. “May you never bear fruit again!” He said. And immediately the tree withered.
20 UDB Ngày hôm sau, khi các môn đồ nhìn thấy cây vả đã chết hoàn toàn. Họ kinh ngạc và thưa với Chúa Giê-xu: “Chúng tôi lấy làm ngạc nhiên về việc cây vả đó lại chết khô nhanh như vậy!” BSB BSB: When the disciples saw this, they marveled and asked, “How did the fig tree wither so quickly?”
21 UDB Chúa Giê-xu nói với họ: “Hãy suy gẫm về điều này: Nếu anh em tin rằng Đức Chúa Trời có quyền làm điều mà anh em cầu xin Ngài và anh em không nghi ngờ điều đó, thì anh em có thể làm những điều giống như thầy đã làm với cây vả này. Anh em thậm chí có thể làm những việc lạ lùng như là bảo với ngọn đồi đàng kia rằng ‘Hãy nhấc mình lên và tự quăng mình xuống biển,’ thì điều đó sẽ xảy ra! BSB BSB: “Truly I tell you,” Jesus replied, “if you have faith and do not doubt, not only will you do what was done to the fig tree, but even if you say to this mountain, ‘Be lifted up and thrown into the sea,’ it will happen.
22 UDB Thêm vào đó, khi cầu nguyện, hễ anh em cầu xin Đức Chúa Trời bất cứ điều gì và nếu anh em tin rằng Ngài sẽ ban cho anh em, thì anh em sẽ nhận lãnh nó từ Ngài.” BSB BSB: If you believe, you will receive whatever you ask for in prayer.”
23 UDB Sau đó, Chúa Giê-xu đi vào sân đền thờ. Trong khi Ngài đang dạy dỗ dân chúng, thì các thầy tế lễ cả và các trưởng lão trong dân chúng đến gần Ngài. Họ hỏi rằng: “Bởi thẩm quyền nào mà thầy làm những điều này? Ai cho phép thầy làm điều mà thầy đã làm tại đây ngày hôm qua?” BSB BSB: When Jesus returned to the temple courts and began to teach, the chief priests and elders of the people came up to Him. “By what authority are You doing these things?” they asked. “And who gave You this authority?”
24 UDB Chúa Giê-xu nói với họ: “Tôi cũng sẽ hỏi các ông một câu, nếu các ông trả lời được, thì tôi sẽ cho các ông biết ai đã cho tôi thẩm quyền làm những việc này. BSB BSB: “I will also ask you one question,” Jesus replied, “and if you answer Me, I will tell you by what authority I am doing these things.
25 UDB Giăng Báp-tít nhận thẩm quyền của mình từ đâu để làm báp-têm cho những người đến với ông? Ông nhận nó từ Đức Chúa Trời hay từ con người?’” Các thầy tế lễ cả và các trưởng lão bàn luận cùng nhau về câu trả lời. Họ nói với nhau: “Nếu chúng ta nói: ‘Chính từ Đức Chúa Trời,’ thì hắn ta sẽ nói với chúng ta: ‘Vậy thì các ông nên tin nơi sứ điệp của người!’ BSB BSB: What was the source of John’s baptism? Was it from heaven or from men?” They deliberated among themselves and said, “If we say, ‘From heaven,’ He will ask, ‘Why then did you not believe him?’
26 UDB Nhưng nếu chúng ta nói:‘Đó là từ con người,’ thì đám đông có thể phản ứng kịch liệt chống lại chúng ta, bởi vì tất cả dân chúng đều tin rằng Giăng là một tiên tri mà Đức Chúa Trời sai đến.” BSB BSB: But if we say, ‘From men,’ we are afraid of the people, for they all regard John as a prophet.”
27 UDB Vì thế, họ trả lời Chúa Giê-xu: “Chúng tôi không biết Giăng nhận thẩm quyền của mình từ đâu.” Lúc đó, Chúa Giê-xu nói với họ: “Bởi vì các ông không trả lời câu hỏi của tôi, nên tôi sẽ không nói cho các ông biết ai đã cho phép tôi làm những điều tôi đã làm tại đây ngày hôm qua.” BSB BSB: So they answered, “We do not know.” And Jesus replied, “Neither will I tell you by what authority I am doing these things.
28 UDB Sau đó, Chúa Giê-xu nói với các thầy tế lễ cả và các trưởng lão rằng: “Hãy cho tôi biết các ông nghĩ gì về điều tôi sắp sửa nói với các ông. Có một người đàn ông nọ có hai người con trai. Ông đến với đứa con trai lớn và bảo: ‘Con trai, hôm nay hãy đi và làm việc trong vườn nho của cha!’ BSB BSB: But what do you think? There was a man who had two sons. He went to the first one and said, ‘Son, go and work today in the vineyard.’
29 UDB Nhưng đứa con trai đó nói với cha mình rằng: ‘Con sẽ không đi đâu!’ Nhưng rồi sau đó, cậu ta đổi ý và đi đến vườn nho làm việc. BSB BSB: ‘I will not,’ he replied. But later he changed his mind and went.
30 UDB Sau đó, người cha lại đến với cậu con trai nhỏ và nói điều mình đã nói với cậu con trai lớn. Đứa con trai đó đáp:“Thưa cha, hôm nay con sẽ đi và làm việc trong vườn nho.’ Nhưng cậu ta lại không đi đến đó. BSB BSB: Then the man went to the second son and told him the same thing. ‘I will, sir,’ he said. But he did not go.
31 UDB Như vậy, người nào trong hai người con trai đó làm điều mà cha mình mong muốn?” Họ đáp lời: “Là người con trai lớn.” Lúc đó, Chúa Giê-xu nói với họ: “Vậy hãy suy gẫm về điều này: Những người khác, bao gồm cả những người thu thuế và gái mại dâm, là những người mà các ông nói rằng họ rất là tội lỗi– có vẻ như Ngài sẽ bằng lòng cai trị họ hơn là cai trị các ông. BSB BSB: Which of the two did the will of his father?” “The first,” they answered. Jesus said to them, “Truly I tell you, the tax collectors and prostitutes are entering the kingdom of God before you.
32 UDB Tôi nói điều này với các ông bởi vì dầu Giăng Báp-tít đã giải thích cho các ông làm thế nào để sống một cách đúng đắn, nhưng các ông lại không tin nơi sứ điệp của Giăng. Nhưng người thu thuế và những gái mại dâm lại tin nơi sứ điệp của Giăng, và họ đã xoay bỏ hành vi tội lỗi của mình. Ngược lại, dầu các ông nhìn thấy rằng họ đã thay đổi, nhưng các ông lại vẫn tiếp tục phạm tội và các ông không tin nơi sứ điệp của Giăng.” BSB BSB: For John came to you in the way of righteousness, and you did not believe him, but the tax collectors and prostitutes did. And even after you saw this, you did not repent and believe him.
33 UDB “Hãy lắng nghe một câu chuyện ngụ ngôn khác mà tôi sẽ kể cho các ông. Có một người chủ đất nọ trồng một vườn nho. Ông xây dựng một hàng rào bao chung quanh nó. Ông làm một nơi để chứa nước nho được ép ra từ những trái nho. Ông cũng xây dựng một cái tháp mà trong đó người ta sẽ ngồi để canh vườn nho. Ông đem vườn nho cho một số người coi sóc vườn thuê và đổi lại, họ sẽ giao cho ông những trái nho. Sau đó, ông đi sang một xứ khác. BSB BSB: Listen to another parable: There was a landowner who planted a vineyard. He put a wall around it, dug a winepress in it, and built a tower. Then he rented it out to some tenants and went away on a journey.
34 UDB Khi đến mùa thu hoạch nho, người chủ đất sai một số đầy tớ đến với những người đang coi sóc vườn nho để lấy phần trái nho của mình. BSB BSB: When the harvest time drew near, he sent his servants to the tenants to collect his share of the fruit.
35 UDB Nhưng những người thuê vườn nho đã bắt lấy những người đầy tớ đó. Họ đánh một người trong số các đầy tớ, giết một người khác và giết người thứ ba bằng cách ném đá anh ta. BSB BSB: But the tenants seized his servants. They beat one, killed another, and stoned a third.
36 UDB Thế là người chủ đất sai thêm nhiều đầy tớ hơn lần trước đến. Những người thuê vườn nho cũng đối xử với những người đầy tớ này y như cách họ đã đối xử với những người đầy tớ kia. BSB BSB: Again, he sent other servants, more than the first group. But the tenants did the same to them.
37 UDB Sau khi nghe về việc này, người chủ vườn liền sai con ruột của mình đến với những người thuê vườn nho để lấy phần của mình. Khi sai con đi, ông tự nhủ: ‘Chúng chắc chắn sẽ tôn trọng con ta và trao cho nó phần trái nho của ta.’ BSB BSB: Finally, he sent his son to them. ‘They will respect my son,’ he said.
38 UDB Nhưng khi những người thuê vườn nho nhìn thấy người con trai đang đi đến, họ bàn với nhau: “Đây là đứa sẽ thừa hưởng vườn nho này! Chúng ta hãy cùng nhau giết nó rồi chia nhau tài sản này.’ BSB BSB: But when the tenants saw the son, they said to one another, ‘This is the heir. Come, let us kill him and take his inheritance.’
39 UDB Thế là chúng bắt lấy người con trai, kéo anh ta ra khỏi vườn nho và giết đi. BSB BSB: So they seized him and threw him out of the vineyard and killed him.
40 UDB Bây giờ, tôi hỏi các ông, khi người chủ vườn trở lại vườn nho của mình, các ông nghĩ ông ấy sẽ làm gì với những kẻ thuê vườn nho đó?” BSB BSB: Therefore, when the owner of the vineyard returns, what will he do to those tenants?”
41 UDB Dân chúng đáp: “Ông ấy sẽ tiêu diệt tất cả những kẻ gian ác đó! Sau đó, ông sẽ cho những người khác thuê vườn nho. Họ sẽ giao cho ông ấy phần trái nho của mình khi nho chín.” BSB BSB: “He will bring those wretches to a wretched end,” they replied, “and will rent out the vineyard to other tenants who will give him his share of the fruit at harvest time.”
42 UDB Chúa Giê-xu nói với họ: “Đúng thế, vì vậy, các ông hãy suy gẫm cách cẩn thận về những lời mà các ông đã đọc trong Kinh Thánh: ‘Những người đang xây một tòa nhà lớn đã loại ra một hòn đá. Tuy nhiên những người khác lại đặt chính hòn đá đó vào đúng chỗ của nó và nó đã trở thành hòn đá quan trọng nhất của cả tòa nhà. Đức Chúa Trời đã làm điều này và chúng ta kinh ngạc khi nhìn thấy nó.’ BSB BSB: Jesus said to them, “Have you never read in the Scriptures: ‘The stone the builders rejected has become the cornerstone. This is from the Lord, and it is marvelous in our eyes’?
43 UDB Vậy thì, bởi vì các ông đã khước từ tôi, nên tôi sẽ cho các ông biết điều này: Đức Chúa Trời sẽ không còn để các ông, là dân Do Thái, làm dân mà Ngài cai trị. Thay vào đó, Ngài sẽ bằng lòng cai trị những người không phải dân Do Thái và họ sẽ làm điều Ngài bảo họ làm. BSB BSB: Therefore I tell you that the kingdom of God will be taken away from you and given to a people who will produce its fruit.
44 UDB Bất kỳ ai vấp phải hòn đá này sẽ bị vỡ thành nhiều mảnh và hòn đá đó sẽ đập nát bất kỳ ai mà nó rơi trúng.” BSB BSB: He who falls on this stone will be broken to pieces, but he on whom it falls will be crushed.”
45 UDB Khi những thầy tế lễ cả và những trưởng lão thuộc phe Pha-ri-si nghe câu chuyện ngụ ngôn này, họ nhận ra rằng Ngài đang kết án họ bởi vì họ đã không tin Ngài là Chúa Cứu Thế. BSB BSB: When the chief priests and Pharisees heard His parables, they knew that Jesus was speaking about them.
46 UDB Họ muốn bắt giữ Ngài, nhưng họ không làm như vậy bởi vì họ sợ những gì đám đông sẽ làm nếu như họ làm như thế, bởi vì những đám dân đông đó coi Chúa Giê-xu như một tiên tri. BSB BSB: Although they wanted to arrest Him, they were afraid of the crowds, because the people regarded Him as a prophet.