Genesis 42 (HIL)

1Pagkahibalo ni Jacob nga may ginabaligya nga pagkaon sa Egypt, ginsilingan niya ang iya mga anak nga lalaki, “Ano pa ang ginahulat ninyo?When Jacob learned that there was grain in Egypt, he said to his sons, “Why are you staring at one another?”

2Nakabati ako nga may ginabaligya kuno nga pagkaon sa Egypt, gani magkadto kamo didto kag magbakal para indi kita mapatay sa gutom.”“Look,” he added, “I have heard that there is grain in Egypt. Go down there and buy some for us, so that we may live and not die.”

3Gani naglakat ang napulo ka utod ni Jose sa Egypt para magbakal sang pagkaon.So ten of Joseph’s brothers went down to buy grain from Egypt.

4Pero wala pagpaupda ni Jacob si Benjamin nga manghod ni Jose kay nahadlok siya nga basi may malain nga matabo sa iya.But Jacob did not send Joseph’s brother Benjamin with his brothers, for he said, “I am afraid that harm might befall him.”

5Gani nagkadto ang mga anak ni Jacob sa Egypt kaupod sang mga taga-iban nga lugar para magbakal sang pagkaon, kay naglapnag na ang gutom sa duta sang Canaan.So the sons of Israel were among those who came to buy grain, since the famine had also spread to the land of Canaan.

6Bilang gobernador sang Egypt, responsibilidad ni Jose ang pagbaligya sang pagkaon sa bilog nga duta. Gani pag-abot sang iya mga utod, nagluhod sila kay Jose bilang pagtahod sa iya.Now Joseph was the ruler of the land; he was the one who sold grain to all its people. So when his brothers arrived, they bowed down before him with their faces to the ground.

7Pagkakita ni Jose sa ila, nakilala niya dayon sila, pero sila ya wala makakilala sa iya. Wala lang siya nagpahalata nga siya si Jose. Nagpakig-estorya siya sa ila sing masakit. Nagpamangkot siya, “Taga-diin kamo?” Nagsabat sila, “Taga-Canaan kami, kag nagkadto kami diri para magbakal sang pagkaon.” Nadumduman dayon ni Jose ang iya damgo parte sa ila. Nagsiling siya, “Mga espiya kamo! Nagkadto kamo diri para tan-awon kon sa diin nga parte sang amon nasyon ang maluya sang depensa.”And when Joseph saw his brothers, he recognized them, but he treated them as strangers and spoke harshly to them. “Where have you come from?” he asked. “From the land of Canaan,” they replied. “We are here to buy food.”

10Nagsabat sila, “Indi, sir! Indi kami mga espiya. Nagkadto kami diri para magbakal sang pagkaon.“Not so, my lord,” they replied. “Your servants have come to buy food.

11Mag-ulutod kami tanan sa isa lang ka amay, kag nagasugid kami sing matuod. Indi kami mga espiya.”We are all sons of one man. Your servants are honest men, not spies.”

12Pero nagsiling si Jose, “Indi ako magpati! Nagkadto kamo diri para tan-awon kon sa diin nga parte sang amon nasyon ang maluya sang depensa.”“No,” he told them. “You have come to see if our land is vulnerable.”

13Nagsabat sila, “Sir, dose kami tanan ka mag-ulutod, kag isa lang ang amon amay nga ara subong sa Canaan. Ang amon kamanghuran didto nabilin sa iya. Ang isa namon ka utod wala na.”But they answered, “Your servants are twelve brothers, the sons of one man in the land of Canaan. The youngest is now with our father, and one is no more.”

14Nagsiling si Jose, “Pareho sa akon ginsiling, mga espiya gid kamo.Then Joseph declared, “Just as I said, you are spies!

15Pero testingan ko kamo kon matuod gid inang inyo ginasiling. Ginasumpa ko sa ngalan sang hari sang Egypt nga indi kamo makahalin diri hasta indi ninyo madala diri ang inyo kamanghuran.And this is how you will be tested: As surely as Pharaoh lives, you shall not leave this place unless your youngest brother comes here.

16Magpuli ang isa sa inyo para kuhaon ang inyo utod. Ang mabilin sa inyo prisohon hasta mapamatud-an ninyo ang inyo ginasiling, kay kon indi gani, matuod gid nga mga espiya kamo.”Send one of your number to get your brother; the rest of you will be confined so that the truth of your words may be tested. If they are untrue, then as surely as Pharaoh lives, you are spies!”

17Ginpapriso niya sila sa sulod sang tatlo ka adlaw.So Joseph imprisoned them for three days,

18Sa ikatlo nga adlaw, nagsiling si Jose sa ila, “Nagatahod ako sa Dios, gani hatagan ko pa kamo sang kahigayunan nga mabuhi kon tumanon lang ninyo ang akon isugo sa inyo.and on the third day he said to them, “I fear God. So do this and you will live:

19Kon nagasugid kamo sing matuod, magpabilin diri ang isa sa inyo kag magpuli kamo kag magdala sang pagkaon para sa ginagutom ninyo nga mga pamilya.If you are honest, leave one of your brothers in custody while the rest of you go and take back grain to relieve the hunger of your households.

20Pagkatapos dal-on ninyo diri sa akon ang inyo kamanghuran para mapamatud-an ko nga wala kamo nagabutig kag para indi ko kamo pag-ipapatay.” Kag ginhimo nila ini.Then bring your youngest brother to me so that your words can be verified, that you may not die.” And to this they consented.

21Nagsiling sila sa isa kag isa, “Ginasilutan na kita sa ginhimo ta sa aton utod. Nakita ta ang iya kasakit sang nagpakitluoy siya sa aton, pero wala gid naton siya ginkaluoyan. Amo ina ang kabangdanan kon ngaa nag-abot ini nga kalisod sa aton.”Then they said to one another, “Surely we are being punished because of our brother. We saw his anguish when he pleaded with us, but we would not listen. That is why this distress has come upon us.”

22Nagsiling si Reuben, “Indi bala nga ginsilingan ko kamo sadto nga indi ninyo pag-anha ang bata? Pero wala gid kamo nagpamati sa akon. Gani ginasukot na kita subong sang iya kamatayon.”And Reuben responded, “Didn’t I tell you not to sin against the boy? But you would not listen. Now we must account for his blood!”

23Wala sila nakahibalo nga maintiendihan ni Jose ang ila ginahambal tungod kay kon magpakighambal siya sa ila may interpreter siya.They did not realize that Joseph understood them, since there was an interpreter between them.

24Naghalin anay si Jose sa ila kag naghibi. Pero sang ulihi nagbalik siya kag nagpakig-estorya sa ila. Ginpain niya si Simeon sa ila kag ginpagapos sa ila atubangan.And he turned away from them and wept. When he turned back and spoke to them, he took Simeon from them and had him bound before their eyes.

25Dayon nagsugo si Jose nga pun-on sang pagkaon ang mga sako sang iya mga utod kag ibalik sa ila mga sako ang ila bayad, kag pabalunan sila sang ila mga kinahanglanon sa ila pagpanglakaton. Natuman ang tanan nga ginsugo ni Jose.Then Joseph gave orders to fill their bags with grain, to return each man’s silver to his sack, and to give them provisions for their journey. This order was carried out,

26Ginkarga dayon sang mga utod ni Jose ang ila mga sako sa ila mga donkey kag naglakat.and they loaded the grain on their donkeys and departed.

27Sang nagpalipas sila sang kagab-ihon sa isa ka lugar, may isa sa ila nga nagbukas sang iya sako para pakan-on ang iya donkey. Pagbukas niya, nakita niya didto ang kuwarta nga iya ginbayad.At the place where they lodged for the night, one of them opened his sack to get feed for his donkey, and he saw his silver in the mouth of the sack.

28Nagsinggit siya sa iya mga utod, “Gin-uli ang akon ginbayad! Ari diri sa akon sako.” Nagpalangluya sila tanan kag kinulbaan. Nagpinamangkutanay sila, “Ano bala ining ginhimo sang Dios sa aton?”“My silver has been returned!” he said to his brothers. “It is here in my sack.” Their hearts sank, and trembling, they turned to one another and said, “What is this that God has done to us?”

29Pag-abot nila sa Canaan, ginsugid nila sa ila amay nga si Jacob ang tanan nga natabo sa ila.When they reached their father Jacob in the land of Canaan, they described to him all that had happened to them:

30Siling nila kay Jacob, “Ginhambalan kami sing masakit sang gobernador sang Egypt kag ginpasibangdan nga mga espiya kuno kami.“The man who is lord of the land spoke harshly to us and accused us of spying on the country.

31Pero ginsabat namon siya nga indi kami mga espiya kag nagasugid kami sing matuod.But we told him, ‘We are honest men, not spies.

32Nagsiling man kami nga dose kami ka mag-ulutod kag isa lang ang amon amay. Ang isa namon ka utod patay na kag ang amon nga kamanghuran ari diri sa imo sa Canaan.We are twelve brothers, sons of one father. One is no more, and the youngest is now with our father in the land of Canaan.’

33Pero amo ini ang iya ginsiling sa amon, ‘Testingan ko kamo kon matuod ang inyo ginasiling. Magpabilin diri ang isa sa inyo kag magpuli kamo nga may dala nga pagkaon para sa inyo mga pamilya nga ginagutom.Then the man who is lord of the land said to us, ‘This is how I will know whether you are honest: Leave one brother with me, take food to relieve the hunger of your households, and go.

34Pero dal-on ninyo diri sa akon ang inyo kamanghuran para mahibaluan ko nga nagasugid kamo sing matuod kag indi kamo mga espiya. Pagkatapos ibalik ko sa inyo ang inyo utod, kag tugutan ko kamo nga magpakadto-pakari diri sa Egypt.’ ”But bring your youngest brother back to me so I will know that you are not spies but honest men. Then I will give your brother back to you, and you can trade in the land.’”

35Sang ginbubo na nila ang unod sang ila mga sako, nakita nila didto sa ila mga sako ang kuwarta nga ila ginbayad. Pagkakita nila sini kag sang ila amay, kinulbaan sila tanan.As they began emptying their sacks, there in each man’s sack was his bag of silver! And when they and their father saw the bags of silver, they were dismayed.

36Nagsiling si Jacob sa ila, “Gusto bala ninyo nga madulaan ako sang mga kabataan? Wala na si Jose, wala na si Simeon kag karon gusto naman ninyo nga kuhaon si Benjamin. Ako ya ang nagaantos.”Their father Jacob said to them, “You have deprived me of my sons. Joseph is gone and Simeon is no more. Now you want to take Benjamin. Everything is going against me!”

37Nagsiling si Reuben, “Tay, ako ang bahala kay Benjamin. Patya ang duha ko ka anak nga lalaki kon indi ko siya mabalik sa imo.”Then Reuben said to his father, “You may kill my two sons if I fail to bring him back to you. Put him in my care, and I will return him.”

38Pero nagsabat si Jacob, “Indi ko pagpaupdon sa inyo ang akon anak. Patay na ang iya utod kag siya na lang isa ang nabilin. Basi malain pa ang matabo sa iya sa dalan, kag sa katigulangon ko nga ini mapatay na lang ako nga nagapangasubo.”But Jacob replied, “My son will not go down there with you, for his brother is dead, and he alone is left. If any harm comes to him on your journey, you will bring my gray hair down to Sheol in sorrow.”

Genesis 42

You’ve read Genesis 42

Go deeper

Genesis 42

You’ve read Genesis 42

Go deeper