Mark 14 (ISL316)

1Tveimur dögum fyrir hátíð páskanna og gerlausu brauðanna ræddu æðstuprestarnir og lögmálskennararnir hvernig þeir gætu náð Jesú og látið taka hann af lífi.Now the Passover and the Feast of Unleavened Bread were two days away, and the chief priests and scribes were looking for a covert way to arrest Jesus and kill Him.

2„Við getum ekki gert það á hátíðinni sjálfri,“ sögðu þeir, „því þá gæti fólkið mótmælt.““But not during the feast,” they said, “or there may be a riot among the people.”

3Á meðan var Jesús í Betaníu, hjá Símoni holdsveika. Einu sinni þegar þeir voru að borða kom kona til Jesú með flösku með dýrum ilmefnum. Hún braut flöskuna og hellti ilmefnunum yfir hann.While Jesus was in Bethany reclining at the table in the home of Simon the Leper, a woman came with an alabaster jar of expensive perfume, made of pure nard. She broke open the jar and poured it on Jesus’ head.

4Sumir gestanna hneyksluðust á þessu. „Þetta er ofboðsleg sóun,“ sögðu þeir.Some of those present, however, expressed their indignation to one another: “Why this waste of perfume?

5„Það hefði verið hægt að selja þessi ilmefni fyrir mikla peninga, sem við hefðum síðan getað gefið fátækum.“It could have been sold for over three hundred denarii and the money given to the poor.” And they scolded her.

6Jesús sá hvernig þeir skömmuðu konuna. „Látið hana vera,“ sagði hann. „Þetta var mjög fallegt af henni.But Jesus said, “Leave her alone; why are you bothering her? She has done a beautiful deed to Me.

7Þið hafið alltaf fátækt fólk í kringum ykkur og getið hjálpað því hvenær sem ykkur sýnist en ég verð ekki alltaf hjá ykkur.The poor you will always have with you, and you can help them whenever you want. But you will not always have Me.

8Hún hefur gert það sem hún gat og smurt mig áður en ég verð grafinn.She has done what she could to anoint My body in advance of My burial.

9Ég segi ykkur það að hvar í heiminum sem fagnaðarerindið verður boðað verður hennar minnst fyrir það sem hún hefur gert.“And truly I tell you, wherever the gospel is preached in all the world, what she has done will also be told in memory of her.”

10Júdas Ískaríot, einn af lærisveinunum tólf, fór til æðstuprestanna til að bjóðast til að svíkja Jesú.Then Judas Iscariot, one of the Twelve, went to the chief priests to betray Jesus to them.

11Þetta voru góðar fréttir fyrir æðstuprestana, sem lofuðu að borga honum fyrir það. Júdas fór þá að leita að tækifæri til að svíkja Jesú.They were delighted to hear this, and they promised to give him money. So Judas began to look for an opportunity to betray Jesus.

12Á fyrsta degi hátíðar gerlausu brauðanna, þegar páskalambinu var slátrað, spurðu lærisveinarnir Jesú hvar hann vildi að þeir undirbyggju páskahátíðina fyrir hann.On the first day of the Feast of Unleavened Bread, when the Passover lamb was to be sacrificed, Jesus’ disciples asked Him, “Where do You want us to prepare for You to eat the Passover?”

13„Farið inn í borgina,“ sagði Jesús við tvo lærisveina. „Þar sjáið þið mann sem heldur á vatnskönnu – eltið hann.So He sent two of His disciples and told them, “Go into the city, and a man carrying a jug of water will meet you. Follow him,

14Þegar hann fer inn í hús skuluð þið fara og segja við eiganda hússins: „Kennarinn spyr hvar gestastofan ykkar sé, þar sem hann geti haldið páskahátíðina með lærisveinum sínum?“.and whichever house he enters, say to the owner, ‘The Teacher asks: Where is My guest room, where I may eat the Passover with My disciples?’

15Þá sýnir hann ykkur stóra stofu á efri hæðinni þar sem búið er að undirbúa veislu. Þar verðum við!“And he will show you a large upper room, furnished and ready. Make preparations for us there.”

16Lærisveinarnir lögðu af stað inn í borgina. Allt gerðist nákvæmlega eins og Jesús hafði lýst því og þeir undirbjuggu páskahátíðina.So the disciples left and went into the city, where they found everything as Jesus had described. And they prepared the Passover.

17Um kvöldið kom Jesús síðan þangað með lærisveinunum tólf.When evening came, Jesus arrived with the Twelve.

18Meðan þeir sátu og borðuðu sagði Jesús: „Einn ykkar sem sitjið hérna og borðar með mér á eftir að svíkja mig.“And while they were reclining and eating, Jesus said, “Truly I tell you, one of you who is eating with Me will betray Me.”

19Þetta þótti þeim hræðilegt að heyra. „Er það nokkuð ég?“ spurðu þeir hann allir.They began to be grieved and to ask Him one after another, “Surely not I?”

20„Það er lærisveinninn sem dýfði brauðinu í skálina með mér,“ svaraði Jesús.He answered, “It is one of the Twelve—the one who is dipping his hand into the bowl with Me.

21„Eins og stendur í ritningunni þarf Mannssonurinn vissulega að fara burt. En það fer illa fyrir þeim sem svíkur hann! Það væri betra fyrir þann mann að hafa aldrei fæðst.“The Son of Man will go just as it is written about Him, but woe to that man by whom He is betrayed! It would be better for him if he had not been born.”

22Meðan þeir borðuðu tók Jesús brauðið, blessaði það og reif það niður. „Borðið þetta,“ sagði hann um leið og hann gaf þeim brauðið. „Þetta er líkami minn.“While they were eating, Jesus took bread, spoke a blessing and broke it, and gave it to the disciples, saying, “Take it; this is My body.”

23Síðan tók hann bollann, þakkaði Guði fyrir, lét bollann ganga milli lærisveinanna og þeir drukku úr honum.Then He took the cup, gave thanks, and gave it to them, and they all drank from it.

24„Þetta er blóð nýja sáttmálans,“ sagði Jesús, „sem er hellt út fyrir alla.He said to them, “This is My blood of the covenant, which is poured out for many.

25Næst þegar ég drekk vín verður það nýja vínið sem ég drekk í konungsríki Guðs.“Truly I tell you, I will no longer drink of the fruit of the vine until that day when I drink it anew in the kingdom of God.”

26Að lokum sungu þeir sálm og fóru síðan út að Ólífufjallinu.And when they had sung a hymn, they went out to the Mount of Olives.

27„Í nótt munuð þið allir yfirgefa mig,“ sagði Jesús við þá. „Það stendur í ritningunni: „Ég slæ fjárhirðinn og kindurnar tvístrast“.Then Jesus said to them, “You will all fall away, for it is written: ‘I will strike the Shepherd, and the sheep will be scattered.’

28En eftir að ég rís upp fer ég á undan ykkur til Galíleu.“But after I have risen, I will go ahead of you into Galilee.”

29„Ég yfirgef þig ekki, sama hvað gerist!“ sagði Pétur.Peter declared, “Even if all fall away, I never will.”

30„Veistu það, Pétur,“ svaraði Jesús, „að strax núna í nótt, áður en haninn hefur galað tvisvar, átt þú eftir að afneita mér þrisvar.““Truly I tell you,” Jesus replied, “this very night, before the rooster crows twice, you will deny Me three times.”

31„Ég mun aldrei afneita þér,“ sagði Pétur æstur, „jafnvel þó ég þurfi að deyja með þér!“ Þetta sögðu allir lærisveinarnir.But Peter kept insisting, “Even if I have to die with You, I will never deny You.” And all the others said the same thing.

32Þeir komu að lokum á stað sem hét Getsemane. „Bíðiði hérna,“ sagði Jesús, „meðan ég fer og bið.“Then they came to a place called Gethsemane, and Jesus told His disciples, “Sit here while I pray.”

33Hann tók Pétur, Jakob og Jóhannes með sér. Fljótlega sáu þeir hvað hann var í miklu uppnámi og ofboðslega niðurdreginn.He took with Him Peter, James, and John, and began to be deeply troubled and distressed.

34„Ég gæti sprungið af sorg,“ sagði hann við þá. „Veriði hérna hjá mér.“Then He said to them, “My soul is consumed with sorrow to the point of death. Stay here and keep watch.”

35Hann fór nokkur skref frá þeim, féll á jörðina og bað Guð um að hlífa sér við þessu ef það væri nokkur möguleiki á því.Going a little farther, He fell to the ground and prayed that, if it were possible, the hour would pass from Him.

36„Pabbi – faðir,“ kallaði hann, „þú getur allt. Taktu þetta frá mér! En samt... verði ekki minn vilji, heldur þinn vilji.““Abba, Father,” He said, “all things are possible for You. Take this cup from Me. Yet not what I will, but what You will.”

37Þegar hann sneri sér aftur að lærisveinunum sá hann að þeir voru sofnaðir. „Símon,“ sagði hann við Pétur, „ertu sofandi? Gastu ekki einu sinni vakað í eina klukkustund?Then Jesus returned and found them sleeping. “Simon, are you asleep?” He asked. “Were you not able to keep watch for one hour?

38Haldið ykkur vakandi og ekki falla fyrir freistingunni. Andinn vill þetta kannski, en holdið er veikt.“Watch and pray so that you will not enter into temptation. For the spirit is willing, but the body is weak.”

39Síðan hélt hann áfram að biðja sömu bænar.Again He went away and prayed, saying the same thing.

40Þegar hann kom aftur sá hann að þeir voru aftur sofnaðir, vegna þess að þeir voru svo þreyttir. Þeir vissu ekkert hvað þeir áttu að segja við hann.And again Jesus returned and found them sleeping, for their eyes were heavy. And they did not know what to answer Him.

41Í þriðja skiptið sagði hann við þá: „Sofiði bara áfram. Það er komið að þessu – nú verður Mannssonurinn svikinn í hendur syndaranna.When Jesus returned the third time, He said, “Are you still sleeping and resting? That is enough! The hour has come. Look, the Son of Man is betrayed into the hands of sinners.

42Förum af stað, því nú kemur sá sem ætlar að svíkja mig.“Rise, let us go. See, My betrayer is approaching!”

43Áður en hann var búinn að segja þessi orð birtist Júdas, einn af lærisveinunum tólf. Með honum var stór hópur manna með sverð og kylfur, sem æðstuprestarnir og lögmálskennararnir og öldungarnir höfðu sent.While Jesus was still speaking, Judas, one of the Twelve, arrived, accompanied by a crowd armed with swords and clubs, sent from the chief priests, scribes, and elders.

44Þeir Júdas höfðu ákveðið að hann myndi gefa þeim merki til að segja þeim hvern þeir ættu að handtaka. „Það verður sá sem ég kyssi,“ hafði hann sagt. „Takið hann og leiðið hann burt.“Now the betrayer had arranged a signal with them: “The One I kiss is the man; arrest Him and lead Him away securely.”

45Um leið og hann sá þá fór hann því til Jesú. „Meistari,“ sagði hann og kyssti hann.Going directly to Jesus, he said, “Rabbi!” and kissed Him.

46Þá gripu mennirnir Jesú og héldu honum föstum.Then the men seized Jesus and arrested Him.

47Einn af lærisveinunum dró sverðið sitt og skar eyrað af þjóni æðstaprestsins.And one of the bystanders drew his sword and struck the servant of the high priest, cutting off his ear.

48„Komið þið hérna eins og til að handsama þjóf,“ sagði Jesús, „með sverð og kylfur til að handtaka mig?Jesus asked the crowd, “Have you come out with swords and clubs to arrest Me as you would an outlaw?

49Ég kenndi í musterinu hjá ykkur á hverjum degi – ekki handtókuð þið mig þá. En ritningin þarf að rætast.“Every day I was with you, teaching in the temple courts, and you did not arrest Me. But this has happened that the Scriptures would be fulfilled.”

50Lærisveinarnir flúðu allir og yfirgáfu hannThen everyone deserted Him and fled.

51en einn ungur maður, með klút bundinn um mittið á sér en annars nakinn, hljóp á eftir honum. Mennirnir gripu í hannOne young man who had been following Jesus was wearing a linen cloth around his body. They caught hold of him,

52en náðu bara taki á klútnum og hann flúði nakinn frá þeim.but he pulled free of the linen cloth and ran away naked.

53Síðan var Jesús leiddur af stað til æðstuprestanna, öldunganna og lögmálskennaranna.They led Jesus away to the high priest, and all the chief priests, elders, and scribes assembled.

54Pétur fylgdi honum úr fjarlægð alla leið til hallar æðstaprestsins. Þar settist hann með þjónunum og hlýjaði sér við eldinn.Peter followed Him at a distance, right into the courtyard of the high priest. And he sat with the officers and warmed himself by the fire.

55Æðstuprestarnir og æðstaráðið leituðu að einhverju sem þeir gætu ásakað Jesú um svo þeir gætu látið taka hann af lífi en fundu ekkert.Now the chief priests and the whole Sanhedrin were seeking testimony against Jesus to put Him to death, but they did not find any.

56Margir báru vissulega vitni gegn honum, en allt sem þeir sögðu voru samhengislausar lygar.For many bore false witness against Jesus, but their testimony was inconsistent.

57Fólk bar ljúgvitni gegn honum.Then some men stood up and testified falsely against Him:

58„Við heyrðum hann segja að hann ætlaði að eyða musterinu,“ sagði það, „að það væri byggt af mönnum en að innan þriggja daga ætlaði hann að reisa annað musteri sem væri ekki byggt af mönnum.““We heard Him say, ‘I will destroy this man-made temple, and in three days I will build another that is made without hands.’”

59En sögur vitnanna stönguðust á.But even their testimony was inconsistent.

60Loks stóð æðstipresturinn upp. „Ætlarðu ekkert að svara því?“ spurði hann Jesú. „Þessu fólki sem ber vitni gegn þér?“So the high priest stood up before them and questioned Jesus, “Have You no answer? What are these men testifying against You?”

61En Jesús þagði og sagði ekkert. „Ert þú Kristur,“ spurði æðstipresturinn hann þá aftur, „sonur Guðs?“But Jesus remained silent and made no reply. Again the high priest questioned Him, “Are You the Christ, the Son of the Blessed One?”

62„Ég er það,“ svaraði Jesús, „og dag einn munuð þið sjá Mannssoninn sitja við hægri hönd þess sem hefur völdin og koma í skýjunum.““I am,” said Jesus, “and you will see the Son of Man sitting at the right hand of Power and coming with the clouds of heaven.”

63Æðstipresturinn varð bálreiður þegar hann heyrði þetta. „Það þarf þá ekki fleiri vitni!“ sagði hann.At this, the high priest tore his clothes and declared, “Why do we need any more witnesses?

64„Þið heyrðuð þetta guðlast. Hvað finnst ykkur?“ Og þeir dæmdu hann allir til dauða.You have heard the blasphemy. What is your verdict?” And they all condemned Him as deserving of death.

65Sumir fóru að hrækja á hann, hylja andlit hans og berja hann. „Spáðu nú!“ sögðu þeir, og þjónarnir slógu hann.Then some of them began to spit on Him. They blindfolded Him, struck Him with their fists, and said to Him, “Prophesy!” And the officers received Him with slaps in His face.

66Ein af þjónustustúlkum æðstaprestsins sá Pétur þar sem hann sat í hallargarðinum og hlýjaði sér.While Peter was in the courtyard below, one of the servant girls of the high priest came down

67Hún horfði vandlega á hann. „Varst þú ekki með Jesú frá Nasaret?“ spurði hún.and saw him warming himself there. She looked at Peter and said, “You also were with Jesus the Nazarene.”

68„Alls ekki,“ svaraði Pétur. „Ég veit ekkert hvað þú ert að tala um.“ Hann fór fram í forgarðinn um leið og haninn galaði.But he denied it. “I do not know or even understand what you are talking about,” he said. Then he went out to the gateway, and the rooster crowed.

69Þjónustustúlkan hélt áfram að horfa á hann. „Hann er víst einn af þeim,“ sagði hún við fólkið í kringum þau.There the servant girl saw him and again said to those standing nearby, “This man is one of them.”

70Pétur neitaði því aftur. Fólkið hélt áfram að stara á hann. „Jú, þú hlýtur að vera einn af þeim,“ sagði einhver að lokum. „Þú ert Galíleumaður, þú ert með hreim.“But he denied it again. After a little while, those standing nearby said once more to Peter, “Surely you are one of them, for you too are a Galilean.”

71Pétur bölvaði. „Ég þekki þennan mann ekki neitt!“ sagði hann.But he began to curse and swear, “I do not know this man of whom you speak!”

72Þá galaði haninn aftur. Pétur mundi það sem Jesús hafði sagt við hann: „Áður en haninn hefur galað tvisvar átt þú eftir að afneita mér þrisvar“. Og hann grét.And immediately the rooster crowed a second time. Then Peter remembered the word that Jesus had spoken to him: “Before the rooster crows twice, you will deny Me three times.” And he broke down and wept.

Mark 14

You’ve read Mark 14

Go deeper

Mark 14

You’ve read Mark 14

Go deeper