Opened
By The Kingdom Tribe (TKT).
Built by Paruto.
v2.0.3
Skip to content
Opened
en
Today
Ask
Read
Journey
More
Gen
Genesis
44
MSY2020
BSB
A
a
Genesis 44
44
Genesis
Joseph
Aruamu Bible
Joseph
, person
Judah
, person
Benjamin
, person
Canaan
, place
Pharaoh
, person
Aruamu Bible
Berean Standard Bible
1
MSY2020
Egha me amegha gɨvazɨma Josep uan dɨpenimɨn garir gumazim mɨgɨa ghaze, “Nɨ gumazir kabar mɨtariba dagheba dar aghutɨ da mangɨ bar izefegh. Egh men dagɨaba men mɨtariba vaghvagh dar akabar aven dar aghuigh.
BSB
BSB:
Then Joseph instructed his steward: “Fill the men’s sacks with as much food as they can carry, and put each one’s silver in the mouth of his sack.
2
MSY2020
Egh nan silvan kap isɨ, gumazir bar igiar munamɨn mɨtarim darugh, egh dagɨar a witbagh ivezasa inigha izeziba sara an mɨtarim darugh.” Ezɨ ingangarir gumazim Josep mɨkemezɨ moghɨrama ami.
BSB
BSB:
Put my cup, the silver one, in the mouth of the youngest one’s sack, along with the silver for his grain.” So the steward did as Joseph had instructed.
3
MSY2020
Ezɨ bar mɨzaraghara Josepɨn ingangarir gumazim, aveghbuaba uan donkiba ko me amadazɨ, me zui.
BSB
BSB:
At daybreak, the men were sent on their way with their donkeys.
4
MSY2020
Ezɨ aveghbuaba nguibar ekiam ategha, tɨghar saghon mangam, ezɨ Josep uan ingangarir gumazir an dɨpenimɨn garim mɨgɨa ghaze, “Nɨ dɨkavigh gumazir kabar gɨn mangɨ, me batogh, kamaghɨn men azaragh, ‘E arazir aghuimɨn ia gami. Ezɨ manmaghɨn amizɨ ia arazir kuramɨn e gami?
BSB
BSB:
They had not gone far from the city when Joseph told his steward, “Pursue the men at once, and when you overtake them, ask, ‘Why have you repaid good with evil?
5
MSY2020
Kavɨn ia inizir kam, kar nan gumazir ekiam dɨpaba apir kap. Egha uaghan, a bizir mogomeba bagha asebar azangsɨgha, kavɨn kamra a kukunir gumazibar mɨn, bizir mogomebagh fofosi. Ia bar arazir kuram gami.’ ”
BSB
BSB:
Is this not the cup my master drinks from and uses for divination? What you have done is wicked!’”
6
MSY2020
Ezɨ Josepɨn ingangarir gumazim aveghbuabar gɨn ghua, me batogha Josepɨn akabar gun me mɨgei.
BSB
BSB:
When the steward overtook them, he relayed these words to them.
7
MSY2020
Ezɨ me an akam ikaragha ghaze, “Gumazir ekiam, nɨ manmaghsuavɨra akar kamaghɨn amizimɨn e mɨgei? E nɨ mɨgeir arazir matam bar a damighan kogham.
BSB
BSB:
“Why does my lord say these things?” they asked. “Your servants could not possibly do such a thing.
8
MSY2020
Nɨ fo, e faragha Kenanɨn nguazim ategha izegha datɨrɨghɨn uamategha iza ian gari. E dagɨar en mɨtarir akabar itiba ua da inigha ize. Ezɨ manmaghsua nɨ ghaze, e nɨn gumazir ekiamɨn dɨpenimɨn an silva ko golba okɨmam?
BSB
BSB:
We even brought back to you from the land of Canaan the silver we found in the mouths of our sacks. Why would we steal silver or gold from your master’s house?
9
MSY2020
Gumazir ekiam, nɨ gan en tav kavɨn kamɨn suiraghtɨ, nɨ a mɨsueghtɨ an aremegh. Eghtɨ e pura nɨn ingangarir gumazir kɨnibar ikiam.”
BSB
BSB:
If any of your servants is found to have it, he must die, and the rest will become slaves of my lord.”
10
MSY2020
Ezɨ ingangarir gumazim me ikaragha ghaze, “Ian akam, a guizbangɨra. Eghtɨ kɨ gumazir kavɨn suirazir kamɨn apightɨ, anarɨra nan ingangarir gumazir kɨnimɨn ikiam. Eghtɨ ia tarazi mangam.”
BSB
BSB:
“As you say,” replied the steward. “But only the one who is found with the cup will be my slave, and the rest of you shall be free of blame.”
11
MSY2020
Ezɨ me vaghvagha zuamɨra uan mɨtariba isa nguazim dafegha da kui.
BSB
BSB:
So each one quickly lowered his sack to the ground and opened it.
12
MSY2020
Ezɨ Josepɨn ingangarir gumazim men mɨtaribar averiabar gari, egha men avebamɨn mɨtarim faragha an gara, ghua bar men dozimɨn tu. Egha Benjaminɨn mɨtarimɨn kavɨn kamɨn api.
BSB
BSB:
The steward searched, beginning with the oldest and ending with the youngest—and the cup was found in Benjamin’s sack.
13
MSY2020
Ezɨ aveghbuaba gari, kavɨn kam Benjaminɨn mɨtarimɨn itima, me atiatighava uan osɨmtɨzim akakagha uan korotiaba abɨsi. Egha uan mɨtariba donkibagh afegha uamategha nguibar ekiamɨn zui.
BSB
BSB:
Then they all tore their clothes, loaded their donkeys, and returned to the city.
14
MSY2020
Ezɨ Juda uan aveghbuaba ko ua Josepɨn dɨpenimɨn otogha an gari, a ikiavɨra iti. Ezɨ me bar atiatigha pura Josepɨn damazimɨn nguazim gire.
BSB
BSB:
When Judah and his brothers arrived at Joseph’s house, he was still there, and they fell to the ground before him.
15
MSY2020
Ezɨ Josep kamaghɨn me mɨgei, “Ia arazir manmaghɨrama amizim gami? Ia ti kamaghɨn fozir puvatɨ, kɨ aseba ko ingara bizir mogomebagh fofozir fofozim iti?”
BSB
BSB:
“What is this deed you have done?” Joseph declared. “Do you not know that a man like me can surely divine the truth?”
16
MSY2020
Ezɨ Juda kamaghɨn mɨgei, “Gumazir ekiam, e nɨ mɨkɨmamin mɨgɨrɨgɨaba puvatɨ. E kamaghɨn mɨkɨman kogham, e bizitam pazava a gamizir puvatɨ. God en arazir kuram akagha gɨfa. Ezɨ gumazir ekiam, gumazir nɨn kap inizir kam, a uabɨra nɨn ingangarir gumazir kɨnimɨn ikian kogham. Bar puvatɨ. E bar moghɨra.”
BSB
BSB:
“What can we say to my lord?” Judah replied. “How can we plead? How can we justify ourselves? God has exposed the iniquity of your servants. We are now my lord’s slaves—both we and the one who was found with the cup.”
17
MSY2020
Ezɨ Josep kamaghɨn mɨgei, “Bar puvatɨ. Kɨ ia ateghtɨ ia mamaghɨn damuan kogham. Gumazir nan kap okemezir kamra, a uabɨra nan ingangarir gumazir kɨnimɨn ikiam. Ia igharaziba navir amɨrizim inigh egh uamategh afeziam bagh mangɨ. Kɨ mɨgɨrɨgɨaba ian puvatɨ.”
BSB
BSB:
But Joseph replied, “Far be it from me to do this. The man who was found with the cup will be my slave. The rest of you may return to your father in peace.”
18
MSY2020
Ezɨ Juda Josepɨn boroghɨn ghua kamaghɨn mɨgei, “Gumazir ekiam, nɨ uan ingangarir gumazimɨn akam barakigh. Kɨ gumazir kɨnim, ezɨ nɨ gumazir bar ekiam, egha Isipɨn atrivimɨn mɨn iti. Egh nɨ nan apangkuvigh nan ataran markɨ.
BSB
BSB:
Then Judah approached Joseph and said, “Sir, please let your servant speak personally to my lord. Do not be angry with your servant, for you are equal to Pharaoh himself.
19
MSY2020
Gumazir ekiam, nɨ faragha kamaghɨn en azara, ‘Ia afeziam ko dozitam iti, o puvatɨ?’
BSB
BSB:
My lord asked his servants, ‘Do you have a father or a brother?’
20
MSY2020
Ezɨ e ghaze, ‘Are, gumazir ekiam, e afeziam iti, a bar ghuri. Ezɨ en dozir bar vamɨra uaghan iti. En afeziam ghurigha gɨvazɨma, an amebam a bate. Amebar kam otarir pumuningrama ote, ezɨ guizɨn otarir kamɨn avebam areme. Ezɨ a bar uabɨra iti, kamaghɨn en afeziam bar a gifonge.’
BSB
BSB:
And we answered, ‘We have an elderly father and a younger brother, the child of his old age. The boy’s brother is dead. He is the only one of his mother’s sons left, and his father loves him.’
21
MSY2020
Ezɨ gumazir ekiam, nɨ kamaghɨn e mɨkeme, ‘Ian dozim Benjamin izɨtɨ, kɨ an ganika.’
BSB
BSB:
Then you told your servants, ‘Bring him down to me so that I can see him for myself.’
22
MSY2020
Ezɨ gumazir ekiam, e kamaghɨn nɨn akam ikaragha ghaze, ‘Borir kam afeziam ateghan kogham. An afeziam ateghtɨ, afeziam aremegham.’
BSB
BSB:
So we said to my lord, ‘The boy cannot leave his father. If he were to leave, his father would die.’
23
MSY2020
Egha nɨ gɨn uaghan kamaghɨn uan ingangarir gumazibav gei, ‘Ian aveghbuar dozim ian gɨn izeghan koghtɨma, ia ua nan damazim izan markɨ.’
BSB
BSB:
But you said to your servants, ‘Unless your younger brother comes down with you, you will not see my face again.’
24
MSY2020
“Ezɨ gumazir ekiam, e uamategha afeziam bagha ghugha, nɨn akar kamɨn gun a mɨkeme.
BSB
BSB:
Now when we returned to your servant my father, we relayed your words to him.
25
MSY2020
Ezɨ gɨn afeziam ghaze, ‘Ia uamategh mangɨ, e uari bagh daghebagh ivesegh.’
BSB
BSB:
Then our father said, ‘Go back and buy us some food.’
26
MSY2020
Ezɨ e ghaze, ‘E mangɨghan kogham. Aveghbuar dozim e ko mangɨghan koghtɨma, gumazir ekiar kam guizbangɨra bar uam en ganan aghuagham. Eghtɨ en dozim e ko izɨtɨ, e mangam.’
BSB
BSB:
But we answered, ‘We cannot go down there unless our younger brother goes with us. So if our younger brother is not with us, we cannot see the man.’
27
MSY2020
Ezɨ en afeziam kamaghɨn e mɨkeme, ‘Ia fo, nan amuir kam otarir pumuning bate.
BSB
BSB:
And your servant my father said to us, ‘You know that my wife bore me two sons.
28
MSY2020
Ezɨ mam ovengezɨ kɨ uam an garir puvatɨ. Kɨ ghaze, asɨzir laionɨn tam ti a mɨsuegha aneghoraghsuezɨ, an areme.
BSB
BSB:
When one of them was gone, I said: “Surely he has been torn to pieces.” And I have not seen him since.
29
MSY2020
Kɨ ghurigha gɨfa, ezɨ ia datɨrɨghɨn uaghan otarir kam inigh nan saghon mangasa. Kamaghɨn osɨmtɨzitam tuavimɨn a batoghtɨ, ia osɨmtɨzir dafam na danightɨ, kɨ aremegh Gumazamizir Oveaghuezibar Nguibamɨn magɨram.’
BSB
BSB:
Now if you also take this one from me and harm comes to him, you will bring my gray hair down to Sheol in sorrow.’
30
MSY2020
“Gumazir ekiam, en afeziam nɨn ingangarir gumazim, kamaghɨn e ua uan afeziam bagh mangɨtɨ, afeziam gantɨ otarir kam e ko mangan koghtɨ, an nɨghnɨziba ikuvightɨ an aremegh Gumazamizir Oveaghuezibar Nguibamɨn magɨram. Guizbangɨra, otarir kam bar afeziamɨn dɨghorim. Ezɨ en afeziam a bar ghuri. Ezɨ otarir kam e ko uamategh mangɨghan koghtɨ, kamaghɨn e osɨmtɨzir ekiam afeziam danightɨ, an aremegham.
BSB
BSB:
So if the boy is not with us when I return to your servant, and if my father, whose life is wrapped up in the boy’s life,
32
MSY2020
Egha uaghan, kɨ akar dɨkɨrɨzir gavgavim afeziam kamaghɨn a ganɨga ghaze, kɨ otarir kamɨn aku uam a bagh mangan koghɨva, kamaghɨn kɨ arazir kuram damigham, eghtɨ osɨmtɨzir kam an damazimɨn nan ikɨ kamaghɨra ikɨ mangɨ, kɨ aremeghamin dughiam otogham.
BSB
BSB:
Indeed, your servant guaranteed the boy’s safety to my father, saying, ‘If I do not return him to you, I will bear the guilt before you, my father, all my life.’
33
MSY2020
Kamaghɨn, gumazir ekiam, ga uaning, nɨ nan amamangatɨghtɨ, kɨ otarir kamɨn danganim inigh kagh ikɨ, egh pura nɨn ingangarir gumazir kɨnimɨn ikiam. Ga uaning, nɨ aneteghtɨ, a uan aveghbuaba ko mangɨ.
BSB
BSB:
Now please let your servant stay here as my lord’s slave in place of the boy. Let him return with his brothers.
34
MSY2020
Guizbangɨra, otarir kam na ko mangɨghan koghtɨ, kɨ uamategh afeziam bagh mangɨghan kogham. Eghtɨ osɨmtɨzir nan afeziam bativamin kam, kɨ an ganan bar aghua.”
BSB
BSB:
For how can I go back to my father without the boy? I could not bear to see the misery that would overwhelm him.”
Chapter complete
You’ve read Genesis 44
Chapter 44 of 50 in Genesis
Up next
Genesis 45
Read Genesis 45
Back to Genesis 43
Go deeper
Commentary
What the commentators say on Genesis 44
Ask Study Help
Ask anything about Genesis 44
MSY2020
Aruamu Bible. Copyright © 2020 Pioneer Bible Translators. Licensed under CC BY-SA 4.0 (creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Text from eBible.org; verses renumbered to the KJV scheme where they differ, otherwise unchanged.
BSB
The Holy Bible, Berean Standard Bible, BSB. Dedicated to the public domain. BereanBible.com
Genesis 43
Genesis 44
Genesis 45