Opened
By The Kingdom Tribe (TKT).
Built by Paruto.
v2.0.2
Skip to content
Opened
en
Today
Ask
Read
Journey
More
Gen
Genesis
43
MSY2020
BSB
A
a
Genesis 43
43
Genesis
Joseph
Aruamu Bible
Joseph
, person
Benjamin
, person
Israel
, person
Judah
, person
Egypt
, place
Simeon
, person
Aruamu Bible
Berean Standard Bible
1
MSY2020
Dughiar kamɨn Kenanɨn nguazimɨn aven mɨtiriar aghazir kam ghua bar ekefe.
BSB
BSB:
Now the famine was still severe in the land.
2
MSY2020
Ezɨ Jekopɨn adarasi, an ziar mam Israel, me dagher faragha Isipɨn iniziba da gɨfa, ezɨ Israel kamaghɨn uan boribav gei, “Ia uamategh Isipɨn mangɨ e uari bagh daghebagh ives.”
BSB
BSB:
So when Jacob’s sons had eaten all the grain they had brought from Egypt, their father said to them, “Go back and buy us a little more food.”
3
MSY2020
Ezɨ Juda kamaghɨn afeziam mɨgei, “Afeziam, e nɨ mɨkemegha gɨfa. Isipɨn gavmanɨn garir gumazim, akar gavgavim e ganɨngi. A kamaghɨn e mɨkemegha gɨfa, en dozim e ko mangan koghtɨ, a uam en ganan aghuagham.
BSB
BSB:
But Judah replied, “The man solemnly warned us, ‘You will not see my face again unless your brother is with you.’
4
MSY2020
Egh nɨ en dozimɨn amamangatɨghtɨ, an e ko mangɨtɨ, e mangɨ nɨ bagh daghebagh ivezam.
BSB
BSB:
If you will send our brother with us, we will go down and buy food for you.
5
MSY2020
Isipɨn gavmanɨn garir gumazir ekiam mɨkemegha gɨfa, en dozim uaghan e ko mangɨghan koghtɨ, a uam en ganan aghuagham. Eghtɨ nɨ en gɨn anemangan aghuaghtɨ e mangan kogham.”
BSB
BSB:
But if you will not send him, we will not go; for the man told us, ‘You will not see my face again unless your brother is with you.’”
6
MSY2020
Ezɨ afeziam Israel kamaghɨn mɨgei, “Ia manmaghsuavɨra Isipɨn gavmanɨn garir gumazim mɨgɨa ghaze, ia dozir mam iti? Ia bar osɨmtɨzir ekiam na ganɨdi.”
BSB
BSB:
“Why did you bring this trouble upon me?” Israel asked. “Why did you tell the man you had another brother?”
7
MSY2020
Ezɨ me a ikaragha ghaze, “Gumazim uaghan azangsɨzir avɨribar e gami. An en adarazi bagha en azangsɨsi. Egha ghaze, ‘Ian afeziam ikiavɨra iti, o an areme? Ia aveghbuatam ua iti, o puvatɨ?’ A kamaghɨn azangsɨzima e a mɨkeme. Egha e kamaghɨn fozir pu, an en dozim e a inigh mangasa an en azangsɨsi.”
BSB
BSB:
They replied, “The man questioned us in detail about ourselves and our family: ‘Is your father still alive? Do you have another brother?’ And we answered him accordingly. How could we possibly know that he would say, ‘Bring your brother here’?”
8
MSY2020
Ezɨ Juda uan afeziam Israel kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Benjamin ateghtɨ, a na ko izɨ, e mangam. Eghtɨ nɨ ko en boriba uaghara, e bar moghɨra daghem bagh ovengan kogham.
BSB
BSB:
And Judah said to his father Israel, “Send the boy with me, and we will go at once, so that we may live and not die—neither we, nor you, nor our children.
9
MSY2020
Kɨ uabɨ, kɨ a geghuva an ganam. Egh kɨ uamategh nɨ bagh a inigh izeghan koghtɨ, osɨmtɨzir ekiar kam nan ikɨtɨ, nan arazir kurar kam na ko ikɨ mamaghɨra ikiam.
BSB
BSB:
I will guarantee his safety. You may hold me personally responsible. If I do not bring him back and set him before you, then may I bear the guilt before you all my life.
10
MSY2020
Guizbangɨra, nɨ en anogoroghezir puvatɨzɨ, e ti dughiar pumuningɨn ghuegha izeghai.”
BSB
BSB:
If we had not delayed, we could have come and gone twice by now.”
11
MSY2020
Ezɨ Israel kamaghɨn me mɨgei, “Tuaviba ua puvatɨghtɨ, ia kamaghɨn damu. Ia nguazir kamɨn bizir aghuiba inigh uan akɨrabar aghuighɨva, da inigh mangɨ Isipɨn gavmanɨn garir gumazir dapanim bizir aghuibar mɨn a danɨngigh. Bizir aghuir kaba ia da ini, hani, mɨkarzibagh azuir bizir guar avɨriba, mughuriar aghuim zuir boreba, temebar eboriba, ko temer iamorir ovɨzibar mɨn gari, me pistasio ko amonɨn dar bori.
BSB
BSB:
Then their father Israel said to them, “If it must be so, then do this: Put some of the best products of the land in your packs and carry them down as a gift for the man—a little balm and a little honey, spices and myrrh, pistachios and almonds.
12
MSY2020
Ia ua dagɨar me isa ian mɨtaribagh aghuiziba inigh mangɨ. Egh ia dagɨar ia faragha inigha ghueziba, ia dagh isɨn dagɨataba ua dar arɨkigh. Me ti okɨnɨghnigha da aghui.
BSB
BSB:
Take double the silver with you so that you may return the silver that was put back into the mouths of your sacks. Perhaps it was a mistake.
13
MSY2020
Egh ia uan dozim inigh dɨkavigh egh zuamɨra gumazir kam bagh mangɨ.
BSB
BSB:
Take your brother as well, and return to the man at once.
14
MSY2020
Kɨ God ko mɨkɨmamin mɨgɨrɨgɨam kara, Gavgaviba Bar Itir God, gumazir kamɨn nɨghnɨzimɨn akuraghtɨ a ian apangkufigh. Egh a ian aveghbuar igharazim ko Benjamin amadaghtɨ aning na bagh izɨ. God ifongeghtɨ nan boriba bar ovengeghtɨ, a dera kɨ pura ikiam.”
BSB
BSB:
May God Almighty grant you mercy before the man, that he may release your other brother along with Benjamin. As for me, if I am bereaved, I am bereaved.”
15
MSY2020
Ezɨ aveghbuaba bizir aghuiba inigha, dagɨar igharaziba inigha, me faragha inigha ghueziba isafuragha bar moghɨra da inigha zui. Egha me uaghan Benjamin inigha zui. Me ghua Isipɨn otogha ghua Josepɨn gari.
BSB
BSB:
So the men took these gifts, along with double the amount of silver, and Benjamin as well. Then they hurried down to Egypt and stood before Joseph.
16
MSY2020
Ezɨ Josep gari, Benjamin uaghan me ko izima, a uan dɨpenimɨn garir gumazim mɨgɨa ghaze, “Nɨ gumazir kaba inigh nan dɨpenimɨn mangɨ. Egh bulmakaun tam mɨsuegh a isam. Gumazir kaba aruer arɨzimɨn na ko damam.”
BSB
BSB:
When Joseph saw Benjamin with his brothers, he said to the steward of his house, “Take these men to my house. Slaughter an animal and prepare it, for they shall dine with me at noon.”
17
MSY2020
Ezɨ ingangarir gumazim Josep mɨkemezɨ moghɨn amigha, me inigha Josepɨn dɨpenimɨn ghu.
BSB
BSB:
The man did as Joseph had commanded and took the brothers to Joseph’s house.
18
MSY2020
Ezɨ aveghbuaba dɨpenimɨn ghuava, atiatigha ghaze, “Me dagɨar faragha en mɨtaribagh aghuizɨ e inigha izeziba, me ti dagh nɨghnɨghama. Egha bizir mɨngarir kam bagha e inigha dɨpenimɨn zui. Me ti en suigh e damightɨ e pura men ingangarir gumazibar otivigham. Egh me uaghan en donkiba inigham.”
BSB
BSB:
But the brothers were frightened that they had been taken to Joseph’s house. “We have been brought here because of the silver that was returned in our bags the first time,” they said. “They intend to overpower us and take us as slaves, along with our donkeys.”
19
MSY2020
Egha me Josepɨn dɨpenimɨn ingarir gumazimɨn gari, a dɨpenimɨn tiar akamɨn tughav itima, me ghua kamaghɨn a mɨgei,
BSB
BSB:
So they approached Joseph’s steward and spoke to him at the entrance to the house.
20
MSY2020
“Gumazir ekiam, nɨ orakigh. Dughiar faragha ghuzim, e kagh izegha daghebagh ivese.
BSB
BSB:
“Please, sir,” they said, “we really did come down here the first time to buy food.
21
MSY2020
Egha e ia ategha ghua tuavimɨn danganir mam akɨrigha dɨmagarimɨn dakuasava an iti. Egha bar moghɨra uan mɨtariba kuigha dar gari, daghebagh ivezezɨ dagɨaba, uam en mɨtarir akabar iti. Ezɨ e datɨrɨghɨn ua dagɨar kabar akua izi.
BSB
BSB:
But when we came to the place we lodged for the night, we opened our sacks and, behold, each of us found his silver in the mouth of his sack! It was the full amount of our silver, and we have brought it back with us.
22
MSY2020
Egha e dagɨar igharazir maba daghebagh ivezasa uaghan da inigha izi. E fozir pu, tinara dagɨar kaba en mɨtaribagh aghui.”
BSB
BSB:
We have brought additional silver with us to buy food. We do not know who put our silver in our sacks.”
23
MSY2020
Ezɨ ingangarir gumazim men akam baregha kamaghɨn me mɨgei, “Ia atiating nɨghnɨzir avɨribar amuan markɨ. Ian God, a uaghan ian afeziamɨn God, a uabɨ ian dagɨaba isa ian mɨtaribagh aghui. Ezɨ kɨ uabɨ, dagɨar ia daghebagh ivezeziba, kɨ da inigha gɨfa.” Egha a ghua Simeon inigha iza me ganɨngi.
BSB
BSB:
“It is fine,” said the steward. “Do not be afraid. Your God, the God of your father, gave you the treasure that was in your sacks. I received your silver.” Then he brought Simeon out to them.
24
MSY2020
Egha gɨn ingangarir gumazim me inigha Josepɨn dɨpenimɨn aven ghu. Egha dɨpar me uan dagariba ruamim, me ganigha, dagheba isa men donkibagh anɨdi.
BSB
BSB:
And the steward took the men into Joseph’s house, gave them water to wash their feet, and provided food for their donkeys.
25
MSY2020
Egha aveghbuaba orazi, Josep izɨ me ko dughiar arɨzimɨn damam, ezɨ me uan bizir aghuir a danɨngamba akɨrmɨsi.
BSB
BSB:
Since the brothers had been told that they were going to eat a meal there, they prepared their gift for Joseph’s arrival at noon.
26
MSY2020
Ezɨ Josep dɨpenimɨn izezɨ, me bizir aghuir kaba inigha ghuava a ganɨdi. Egha teviba apɨrigha Josepɨn guamɨn avigha guaba isa nguazimɨn bɨri.
BSB
BSB:
When Joseph came home, they presented him with the gifts they had brought, and they bowed to the ground before him.
27
MSY2020
Ezɨ Josep dughiam me ganɨga ghaze, “Dughiar aghuim, ia deravɨra iti?” Egha gɨn kamagh men azara, “Ian afeziar ghurir ia faragha na mɨkemezim, a manmaghɨram amua iti? A deraghavɨra iti o?”
BSB
BSB:
He asked if they were well, and then he asked, “How is your elderly father you told me about? Is he still alive?”
28
MSY2020
Ezɨ me a ikaragha ghaze, “Gumazir ekiam, en afeziam nɨn ingangarir gumazim, a deraghvɨra iti.” Egha me uam an ziam fasa an guamɨn dapaniba avingi.
BSB
BSB:
“Your servant our father is well,” they answered. “He is still alive.” And they bowed down to honor him.
29
MSY2020
Ezɨ Josep garima, an dozimra, Benjamin itima, a kamaghɨn mɨgei, “Ia faragha uan dozir bar abuananamɨn gun na mɨkeme, ezɨ gumazir kam kar ian dozimra, o?” Egha a kamagh Benjamin mɨgei, “Nan gumazir igiam, God deravɨra nɨ damu nɨn apangkufigh.”
BSB
BSB:
When Joseph looked up and saw his brother Benjamin, his own mother’s son, he asked, “Is this your youngest brother, the one you told me about?” Then he declared, “May God be gracious to you, my son.”
30
MSY2020
Egha Josep uan dozim bar an apangkuvigha, bar aziasava ami. Egha zuamɨra dɨkavigha akuir danganimɨn aven ghughava, azi.
BSB
BSB:
Joseph hurried out because he was moved to tears for his brother, and he went to a private room to weep.
31
MSY2020
Egha gɨn a uan guam rue. Egha a gavgavim inigha uamategha me bagha iza ingangarir gumazim mɨgɨa ghaze, nɨ mangɨ dagheba tuigh dagher dakozim dafegh.
BSB
BSB:
Then he washed his face and came back out. Regaining his composure, he said, “Serve the meal.”
32
MSY2020
Egha me Josep baghavɨra dagheba dagher dakozir igharazim dafegha, an aveghbuaba bagha igharazim dafe. Isipia Hibrun adarazi koma apir puvatɨ. Arazir kam men damazibar bar derazir puvatɨ, kamaghɨn, Isipian Josep ko itiba, me dagher dakozir igharazim gapera.
BSB
BSB:
They separately served Joseph, his brothers, and the Egyptians. They ate separately because the Egyptians would not eat with the Hebrews, since that was detestable to them.
33
MSY2020
Ezɨ Josep uan ingangarir gumazibav gɨa ghaze, aveghbuaba vaghvagh, dabirabibar dapighirɨ. An ifongiam, aveghbuaba uan otɨrmɨrimɨn azenibar gɨn mangɨ dapighiram, otarir ivariamɨn ikegh mangɨ bar dozimɨn tugh. Ezɨ aveghbuaba iza uan dabirabir kabar apiagha gara, dɨgavir kuram gamigha pura uarir gari.
BSB
BSB:
They were seated before Joseph in order by age, from the firstborn to the youngest, and the men looked at one another in astonishment.
34
MSY2020
Ezɨ ingangarir gumaziba aveghbuaba bagha Josepɨn dagher dakozimɨn dagheba tuigha me ganɨngi. Egha Benjamin bagha bar dagher ekiam tui, mati 5plan gumaziba damamin dagheba isa a ganɨngi. Ezɨ me Josep ko amegha wainɨn dɨpar onganiba apa egha bar akuegha egha ongani.
BSB
BSB:
When the portions were served to them from Joseph’s table, Benjamin’s portion was five times larger than any of the others. So they feasted and drank freely with Joseph.
Chapter complete
You’ve read Genesis 43
Chapter 43 of 50 in Genesis
Up next
Genesis 44
Read Genesis 44
Back to Genesis 42
Go deeper
Commentary
What the commentators say on Genesis 43
Ask Study Help
Ask anything about Genesis 43
MSY2020
Aruamu Bible. Copyright © 2020 Pioneer Bible Translators. Licensed under CC BY-SA 4.0 (creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Text from eBible.org; verses renumbered to the KJV scheme where they differ, otherwise unchanged.
BSB
The Holy Bible, Berean Standard Bible, BSB. Dedicated to the public domain. BereanBible.com
Genesis 42
Genesis 43
Genesis 44