1 UDB Sau đó, Chúa Giê-xu đã chỉ định bảy mươi người khác để đi rao giảng. Ngài chuẩn bị sai từng đôi đi trước Ngài đến các thành và làng mạc nơi Ngài dự định sẽ đến. BSB BSB: After this, the Lord appointed seventy-two others and sent them two by two ahead of Him to every town and place He was about to visit.
2 UDB Ngài nói với họ: “Vụ mùa thì chắc chắn là bội thu, nhưng thợ gặt thì ít. Thế nên, hãy cầu nguyện với Chúa của vụ mùa và xin Ngài sai thêm thợ gặt đến để thu hoạch vụ mùa của Ngài. BSB BSB: And He told them, “The harvest is plentiful, but the workers are few. Ask the Lord of the harvest, therefore, to send out workers into His harvest.
3 UDB Bây giờ anh em hãy đi đi, nhưng phải nhớ rằng Thầy sai anh em đi để truyền đạt thông điệp của Thầy cho những người luôn tìm cách diệt trừ anh em. Anh em sẽ giống như những con chiên ở giữa bầy sói. BSB BSB: Go! I am sending you out like lambs among wolves.
4 UDB Đừng đem theo tiền. Đừng đem theo túi xách. Đừng đem thêm giày dép. Đừng dừng lại để chào hỏi bất cứ ai trên đường đi. BSB BSB: Carry no purse or bag or sandals. Do not greet anyone along the road.
5 UDB Hễ vào nhà nào, trước hết hãy nói với họ, ‘Nguyện Đức Chúa Trời ban bình an mọi người ở trong nhà này!’ BSB BSB: Whatever house you enter, begin by saying, ‘Peace to this house.’
7 UDB Hãy ở lại nhà đó cho đến khi anh em rời khỏi nơi đó đi qua làng khác. Đừng ở hết nhà này sang nhà khác. Hãy ăn và uống bất cứ thứ gì họ tiếp đãi anh em, vì người làm công đáng được nhận tiền lương cho công việc mình làm. BSB BSB: Stay at the same house, eating and drinking whatever you are offered. For the worker is worthy of his wages. Do not move around from house to house.
8 UDB Khi anh em vào thành mà người dân ở đó đón tiếp anh em, hãy ăn đồ họ dọn cho anh em. BSB BSB: If you enter a town and they welcome you, eat whatever is set before you.
9 UDB Hãy chữa lành những người bệnh. Hãy nói với họ: ‘Đức Chúa Trời sẽ sớm làm Vua cai trị khắp nơi.’ BSB BSB: Heal the sick who are there and tell them, ‘The kingdom of God is near you.’
10 UDB Nhưng nếu anh em vào một thành mà người ta không tiếp rước anh em, thì hãy đi ra ngoài đường cái mà nói rằng: BSB BSB: But if you enter a town and they do not welcome you, go into the streets and declare,
11 UDB ‘Đây là lời cảnh báo chống lại các người, chúng tôi sẽ phủi bụi dính dưới chân và rời khỏi thành của các người. Nhưng các người nên biết điều này; Đức Chúa Trời sẽ sớm làm Vua cai trị trên muôn vật.’ BSB BSB: ‘Even the dust of your town that clings to our feet, we wipe off as a testimony against you. Yet be sure of this: The kingdom of God is near.’
12 UDB Thầy bảo với anh em rằng, đến ngày cuối cùng khi Đức Chúa Trời phán xét mọi người, thì những người trong thành ấy sẽ phải chịu hình phạt nặng hơn những kẻ gian ác sống trong thành Sô-đôm khi xưa! BSB BSB: I tell you, it will be more bearable on that day for Sodom than for that town.
13 UDB Khốn cho các người là dân sống trong thành Cô-ra-xin và Bết-sai-đa, vì các người không chịu ăn năn! Nếu các phép lạ tôi đã làm trước mặt các người được thực hiện tại các thành Ty-rơ và Si-đôn ngày xưa thì những người gian ác sống tại đó trước đây đã tỏ ra ân hận về những tội lỗi của mình bằng cách ngồi dưới đất, mặc áo vải thô và đội tro lên đầu. BSB BSB: Woe to you, Chorazin! Woe to you, Bethsaida! For if the miracles that were performed in you had been performed in Tyre and Sidon, they would have repented long ago, sitting in sackcloth and ashes.
14 UDB Thế nên đến ngày phán xét cuối cùng, Đức Chúa Trời sẽ hình phạt các người nặng nề hơn dân thành Ty-rơ và Si-đôn vì các người không chịu ăn năn và tin nơi tôi mặc dù các người đã thấy các phép lạ tôi làm! BSB BSB: But it will be more bearable for Tyre and Sidon at the judgment than for you.
15 UDB Tôi cũng có vài điều để nói với các người là dân sống trong thành Ca-bê-na-um. Các người tưởng mình sẽ được tôn vinh trên trời ư? Trái lại, các người sẽ bị kéo xuống nơi của người chết!” BSB BSB: And you, Capernaum, will you be lifted up to heaven? No, you will be brought down to Hades!
16 UDB Chúa Giê-xu cũng nói với các môn đồ, “Ai nghe sứ điệp của anh em, tức là nghe Thầy, và ai không tiếp nhận thông điệp của anh em, tức là không tiếp nhận Thầy. Và ai không tiếp nhận Thầy tức là không tiếp nhận Đức Chúa Trời, Đấng đã sai Thầy đến.” BSB BSB: Whoever listens to you listens to Me; whoever rejects you rejects Me; and whoever rejects Me rejects the One who sent Me.”
17 UDB Bảy mươi người được Chúa Giê-xu chỉ định ra đi và làm theo mọi điều Ngài dặn họ. Khi trở về, họ rất vui mừng. Họ thưa rằng: “Thưa Chúa, bởi thẩm quyền của Chúa, thậm chí các quỷ cũng phải vâng lời chúng tôi khi chúng tôi ra lệnh cho chúng ra khỏi những người bị chúng ám!” BSB BSB: The seventy-two returned with joy and said, “Lord, even the demons submit to us in Your name.”
18 UDB Ngài đáp: “Trong khi anh em ra đi để làm điều đó, Thầy đã thấy Sa-tan từ trời sa xuống đột ngột và nhanh chóng như sấm chớp vậy! BSB BSB: So He told them, “I saw Satan fall like lightning from heaven.
19 UDB Hãy nghe đây! Thầy đã ban cho anh em quyền để tấn công các tà linh. Chúng sẽ không làm hại anh em. Thầy đã ban cho anh em quyền mạnh hơn Sa-tan, là kẻ thù của chúng ta. Không gì có thể làm hại anh em. BSB BSB: Behold, I have given you authority to tread on snakes and scorpions, and over all the power of the enemy. Nothing will harm you.
20 UDB Nhưng nếu anh em vui vì những tà linh vâng lời mình thì anh em nên vui mừng hơn nữa vì tên của anh em đã được ghi trên trời.” BSB BSB: Nevertheless, do not rejoice that the spirits submit to you, but rejoice that your names are written in heaven.”
21 UDB Ngay lúc đó, Chúa Giê-xu tràn ngập niềm vui từ Đức Thánh Linh. Ngài nói: “Thưa Cha, Ngài là Chúa trên muôn vật cả trên trời và dưới đất. Một số người nghĩ rằng họ khôn ngoan bởi vì họ có học thức. Nhưng Con ca ngợi Cha vì Cha đã ngăn không cho họ biết những điều này. Thay vào đó, Ngài đã bày tỏ chúng cho những người sẵn lòng tiếp nhận chân lý của Ngài như trẻ con vậy. Vâng, thưa Cha, Ngài đã làm vậy vì điều đó khiến Ngài vui lòng.” BSB BSB: At that time Jesus rejoiced in the Holy Spirit and declared, “I praise You, Father, Lord of heaven and earth, because You have hidden these things from the wise and learned, and revealed them to little children. Yes, Father, for this was well-pleasing in Your sight.
22 UDB Chúa Giê-xu cũng nói với các môn đồ: “Cha Thầy là Đức Chúa Trời đã ban mọi sự cho Thầy. Chỉ một mình Cha biết rõ Thầy, là Con Ngài. Hơn thế nữa, cũng chỉ một mình thầy, Đức Chúa Con, biết rõ Cha là ai, nghĩa là, chỉ một mình Thầy và những người Thầy chọn để tỏ bày về Cha là biết rõ Ngài.” BSB BSB: All things have been entrusted to Me by My Father. No one knows who the Son is except the Father, and no one knows who the Father is except the Son and those to whom the Son chooses to reveal Him.”
23 UDB Khi còn lại một mình với các môn đồ, Ngài quay về phía họ và nói: “Đức Chúa Trời đã ban cho anh em một món quà lớn lắm qua việc cho anh em nhìn thấy những việc Thầy đã làm! BSB BSB: Then Jesus turned to the disciples and said privately, “Blessed are the eyes that see what you see.
24 UDB Thầy muốn anh em biết rằng rất nhiều tiên tri và các vị vua sống cách đây rất lâu đã ao ước được thấy những điều anh em đang thấy Thầy làm, nhưng họ không thể, bởi vì những việc đó đã không xảy ra vào lúc bấy giờ. Họ mong mỏi được nghe những điều mà anh em đã nghe Thầy nói, nhưng Thầy vẫn chưa bày tỏ những điều này ra vào lúc bấy giờ.” BSB BSB: For I tell you that many prophets and kings desired to see what you see but did not see it, and to hear what you hear but did not hear it.”
25 UDB Một ngày kia, khi Chúa Giê-xu đang dạy dỗ dân chúng, một thầy dạy luật của người Do Thái có mặt ở đó. Ông muốn thử Chúa Giê-xu nên đặt ra cho Ngài một câu hỏi khó. Thế nên, ông đứng dậy và hỏi: “Thưa thầy, tôi phải làm gì để được sống với Đức Chúa Trời mãi mãi?” BSB BSB: One day an expert in the law stood up to test Him. “Teacher,” he asked, “what must I do to inherit eternal life?”
26 UDB Chúa Giê-xu nói với ông: “Ông đã đọc những điều Môi-se viết trong luật pháp mà Đức Chúa Trời ban cho. Thế luật pháp nói gì về điều này?” BSB BSB: “What is written in the Law?” Jesus replied. “How do you read it?”
27 UDB Người ấy thưa: “Hãy yêu Chúa, là Đức Chúa Trời của anh em bằng tất cả tấm lòng, cả linh hồn, cả sức lực và cả tinh thần. Và hãy yêu thương người hàng xóm của anh em nhiều như anh em yêu chính mình vậy.” BSB BSB: He answered, “‘Love the Lord your God with all your heart and with all your soul and with all your strength and with all your mind’ and ‘Love your neighbor as yourself.’”
28 UDB Chúa Giê-xu đáp: “Ông đã trả lời rất đúng. Nếu làm được hết những điều đó, ông sẽ được sống với Đức Chúa Trời mãi mãi.” BSB BSB: “You have answered correctly,” Jesus said. “Do this and you will live.”
29 UDB Nhưng người này muốn tìm cách để biện minh cho cách mình đối xử với người khác. Thế nên ông nói với Chúa Giê-xu: “Ai là những người hàng xóm mà tôi phải yêu thương?” BSB BSB: But wanting to justify himself, he asked Jesus, “And who is my neighbor?”
30 UDB Chúa Giê-xu đáp: “Ngày nọ, có một người Do Thái đang đi từ Giê-ru-sa-lem đến Giê-ri-cô. Trong khi đi đường, một số tên cướp đã tấn công ông. Chúng lột hết quần áo và mọi thứ ông mang theo và chúng đánh ông đến nỗi gần chết. Rồi họ bỏ đi. BSB BSB: Jesus took up this question and said, “A man was going down from Jerusalem to Jericho when he fell into the hands of robbers. They stripped him, beat him, and went away, leaving him half dead.
31 UDB Có một thầy tế lễ người Do Thái ngẫu nhiên cũng đi trên con đường đó. Khi ông nhìn thấy người bị nạn, thay vì giúp đỡ người đó thì ông ấy lại tránh sang bên kia đường mà đi. BSB BSB: Now by chance a priest was going down the same road, but when he saw him, he passed by on the other side.
32 UDB Tương tự như thế, có một người Lê-vi, là người làm việc trong đền thờ của Đức Chúa Trời, đi đến chỗ đó và thấy người bị nạn. Nhưng ông cũng tránh sang bên kia đường. BSB BSB: So too, when a Levite came to that spot and saw him, he passed by on the other side.
33 UDB Sau đó, có một người đến từ vùng Sa-ma-ri đi ngang qua trên con đường nơi nạn nhân đang nằm. Khi thấy người bị nạn, ông thấy thương hại người đó. BSB BSB: But a Samaritan on a journey came upon him, and when he saw him, he had compassion.
34 UDB Ông đến gần người bị nạn, lấy dầu ô-liu và rượu xức vào các vết thương để chúng được lành. Ông dùng vải quấn những vết thương lại. Sau đó ông đặt nạn nhân lên lưng lừa và đưa người đến một quán trọ để chăm sóc. BSB BSB: He went to him and bandaged his wounds, pouring on oil and wine. Then he put him on his own animal, brought him to an inn, and took care of him.
35 UDB Sáng hôm sau, ông lấy hai đồng bạc đưa cho chủ nhà trọ và nói: ‘Hãy chăm sóc người này. Nếu ông dùng hơn số tiền này để chăm sóc cho anh ta, tôi sẽ trả lại cho ông khi trở lại.’” BSB BSB: The next day he took out two denarii and gave them to the innkeeper. ‘Take care of him,’ he said, ‘and on my return I will repay you for any additional expense.’
36 UDB Rồi Chúa Giê-xu nói: “Có ba người nhìn thấy nạn nhân bị cướp tấn công. Ai trong số họ cho thấy người đó thật sự là người hàng xóm của người bị nạn?” BSB BSB: Which of these three do you think was a neighbor to the man who fell into the hands of robbers?”
37 UDB Thầy dạy luật đáp: “Là người đã bày tỏ lòng thương xót đối với nạn nhân.” Chúa Giê-xu nói với ông: “Đúng vậy, thế nên, bây giờ ông hãy đi và làm như vậy đối với những người ông có thể giúp!” BSB BSB: “The one who showed him mercy,” replied the expert in the law. Then Jesus told him, “Go and do likewise.”
39 UDB Ma-ri, em gái Ma-thê, đến ngồi dưới chân Chúa Giê-xu. Cô lắng nghe những điều Ngài dạy dỗ. BSB BSB: She had a sister named Mary, who sat at the Lord’s feet listening to His message.
40 UDB Nhưng Ma-thê thì rất bận tâm đến việc chuẩn bị bữa ăn. Bà đến với Chúa Giê-xu và thưa: “Thưa Chúa, Ngài không thấy rằng em tôi đã để tôi chuẩn bị mọi thứ một mình sao? Xin bảo nó giúp tôi!” BSB BSB: But Martha was distracted by all the preparations to be made. She came to Jesus and said, “Lord, do You not care that my sister has left me to serve alone? Tell her to help me!”
41 UDB Nhưng Chúa trả lời: “Ma-thê ơi Ma-thê, bà lo lắng về nhiều việc quá. BSB BSB: “Martha, Martha,” the Lord replied, “you are worried and upset about many things.
42 UDB Nhưng chỉ có một việc thực sự cần thiết đó là lắng nghe những điều Thầy đang dạy. Ma-ri đã có quyết định đúng, phần phước mà em bà đang nhận lãnh từ việc cô ấy đang làm sẽ không thể bị cất đi mất.” BSB BSB: But only one thing is necessary. Mary has chosen the good portion, and it will not be taken away from her.”