1 UDB Sau đó, Chúa Giê-xu gọi mười hai sứ đồ đến và ban cho họ quyền và năng lực để đuổi các thứ quỷ và để chữa lành những bệnh tật. BSB BSB: Then Jesus called the Twelve together and gave them power and authority over all demons, and power to cure diseases.
2 UDB Ngài sai họ ra đi để chữa lành cho mọi người và dạy họ về việc Đức Chúa Trời sẽ bày tỏ chính Ngài như một vị vua. BSB BSB: And He sent them out to proclaim the kingdom of God and to heal the sick.
3 UDB Trước khi họ đi, Ngài nói với họ: “Đừng đem gì theo khi đi đường. Đừng đem gậy, túi xách, thức ăn hay tiền bạc. Thậm chí, cũng đừng đem thêm áo. BSB BSB: “Take nothing for the journey,” He told them, “no staff, no bag, no bread, no money, no second tunic.
4 UDB Bất cứ nhà nào anh em vào, hãy ở lại đó cho đến khi anh em rời khỏi khu vực đó. BSB BSB: Whatever house you enter, stay there until you leave that area.
5 UDB Thành nào người ta không tiếp đón anh em, thì anh em đừng nên tiếp tục ở lại đó. Khi ra khỏi thành hãy phủi bụi khỏi chân. Hãy làm điều đó như một lời cảnh cáo đối với họ vì đã hắt hủi anh em.” BSB BSB: If anyone does not welcome you, shake the dust off your feet when you leave that town, as a testimony against them.”
6 UDB Vậy, các sứ đồ của Chúa Giê-xu rời đi, họ băng qua rất nhiều làng mạc. Đi đến đâu họ cũng đều nói với mọi người về tin tức tốt lành đến từ Đức Chúa Trời và chữa lành những người bệnh. BSB BSB: So they set out and went from village to village, preaching the gospel and healing people everywhere.
7 UDB Hê-rốt, người cai trị xứ Ga-li-lê, nghe nói về mọi việc đang xảy ra. Ông rất hoang mang vì một số người nói rằng Giăng Báp-tít đã sống lại. BSB BSB: When Herod the tetrarch heard about all that was happening, he was perplexed. For some were saying that John had risen from the dead,
8 UDB Những người khác thì nói rằng tiên tri Ê-li đã hiện ra, còn một số người khác nữa thì nói rằng một trong các tiên tri thuở xưa đã sống lại. BSB BSB: others that Elijah had appeared, and still others that a prophet of old had arisen.
9 UDB Nhưng Hê-rốt nói: “Không thể là Giăng được vì trẫm đã chặt đầu hắn rồi. Vậy thì người mà trẫm nghe nói đã làm những việc này là ai?” Và vua luôn tìm cách để gặp Chúa Giê-xu. BSB BSB: “I beheaded John,” Herod said, “but who is this man I hear such things about?” And he kept trying to see Jesus.
10 UDB Khi các sứ đồ trở về sau chuyến hành trình của mình, họ kể lại cho Chúa Giê-xu mọi việc họ đã làm. Ngài đem họ riêng ra để đi với Ngài đến thành Bết-sai-đa. BSB BSB: Then the apostles returned and reported to Jesus all that they had done. Taking them away privately, He withdrew to a town called Bethsaida.
11 UDB Nhưng khi những đám đông biết được nơi Ngài đã đi đến, họ đi theo Ngài đến đó. Ngài chào đón họ và nói với họ về việc Đức Chúa Trời sẽ sớm bày tỏ chính Ngài như một vị vua và Ngài chữa lành cho những ai cần được chữa lành. BSB BSB: But the crowds found out and followed Him. He welcomed them and spoke to them about the kingdom of God, and He healed those who needed healing.
12 UDB Khi thì giờ đã trễ, mười hai sứ đồ đến với Chúa và thưa rằng: “Xin hãy để cho dân chúng đi để họ đi vào các làng mạc và nông trại quanh đây mà mua thức ăn và tìm chỗ để nghỉ lại, vì chỗ này hoang vắng quá.” BSB BSB: As the day neared its end, the Twelve came to Jesus and said, “Dismiss the crowd so they can go to the surrounding villages and countryside for lodging and provisions. For we are in a desolate place here.”
13 UDB Nhưng Ngài nói với họ rằng: “Anh em phải cho họ gì đó để ăn!” Họ thưa: “Tất cả những gì chúng ta có chỉ là năm ổ bánh mì và hai con cá nhỏ. Chúng ta không thể đi mua đủ thức ăn cho tất cả những người này được!” BSB BSB: But Jesus told them, “You give them something to eat.” “We have only five loaves of bread and two fish,” they answered, “unless we go and buy food for all these people.”
14 UDB Họ nói vậy bởi vì tại đó có khoảng năm ngàn người nam. Chúa Giê-xu nói với các môn đồ rằng: “Hãy bảo dân chúng ngồi thành từng nhóm, mỗi nhóm khoảng năm mươi người.” BSB BSB: (There were about five thousand men.) He told His disciples, “Have them sit down in groups of about fifty each.”
15 UDB Họ làm theo và bảo mọi người ngồi xuống. BSB BSB: They did so, and everyone was seated.
16 UDB Ngài cầm lấy năm cái bánh và hai con cá. Ngài ngước mắt lên trời và tạ ơn Đức Chúa Trời về chúng. Sau đó, Ngài bẻ chúng ra thành từng mảnh và đưa cho các môn đồ để phân phát cho dân chúng. BSB BSB: Taking the five loaves and the two fish and looking up to heaven, Jesus spoke a blessing and broke them. Then He gave them to the disciples to set before the people.
17 UDB Mọi người đều ăn và mọi người đều có đủ thức ăn. Sau đó, các môn đồ thu lại những mẫu thức ăn còn thừa được mười hai giỏ đầy! BSB BSB: They all ate and were satisfied, and the disciples picked up twelve basketfuls of broken pieces that were left over.
18 UDB Ngày nọ, khi Chúa Giê-xu đang cầu nguyện riêng, các môn đồ đến với Ngài và Ngài hỏi họ rằng: “Dân chúng nói Thầy là ai?” BSB BSB: One day as Jesus was praying in private and the disciples were with Him, He questioned them: “Who do the crowds say I am?”
19 UDB Họ thưa: “Người thì nói Thầy là Giăng Báp-tít, nhưng số khác thì nói Thầy là tiên tri Ê-li và còn những người khác nữa thì cho rằng Thầy là một trong số các tiên tri thuở xưa đã sống lại.” BSB BSB: They replied, “Some say John the Baptist; others say Elijah; and still others, that a prophet of old has arisen.”
20 UDB Ngài hỏi họ: “Còn anh em thì sao? Anh em nói Thầy là ai?” Phi-e-rơ thưa: “Thầy là Đấng Mê-si-a đến từ Đức Chúa Trời.” BSB BSB: “But what about you?” Jesus asked. “Who do you say I am?” Peter answered, “The Christ of God.”
21 UDB Chúa Giê-xu nghiêm cấm họ không được nói điều đó với bất cứ ai. BSB BSB: Jesus strictly warned them not to tell this to anyone.
22 UDB Ngài nói: “Thầy, là Con Người, phải chịu nhiều đau khổ: Thầy phải bị các trưởng lão, các thầy tế lễ cả và các thầy dạy luật người Do Thái loại trừ và Thầy sẽ bị giết. Rồi đến ngày thứ ba sau việc đó, Thầy sẽ sống lại.” BSB BSB: “The Son of Man must suffer many things,” He said. “He must be rejected by the elders, chief priests, and scribes, and He must be killed and on the third day be raised to life.”
23 UDB Rồi Ngài lại nói mọi người, “Nếu ai muốn theo tôi để làm môn đồ tôi, thì anh em không được chỉ làm điều mình muốn. Mà mỗi ngày anh em phải sẵn sàng chịu khổ, thậm chí đến mức phải bỏ mạng sống mình. BSB BSB: Then Jesus said to all of them, “If anyone wants to come after Me, he must deny himself and take up his cross daily and follow Me.
24 UDB Anh em phải làm như vậy, vì ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất nó đời đời, còn ai chịu mất mạng sống mình vì là môn đồ tôi thì sẽ cứu được mạng sống của mình đời đời. BSB BSB: For whoever wants to save his life will lose it, but whoever loses his life for My sake will save it.
25 UDB Nếu anh em có được mọi thứ trong thế giới này nhưng cuối cùng phải mất đi, hay thậm chí là bỏ đi chính mình thì điều đó có ích lợi gì? BSB BSB: What does it profit a man to gain the whole world, yet lose or forfeit his very self?
26 UDB Người nào khước từ sứ điệp của tôi và chối rằng họ không thuộc về tôi thì tôi, Con Người, cũng sẽ không xác nhận rằng người ấy thuộc về mình khi tôi trở lại trong vinh quang của mình và trong vinh quang của Cha và của các thiên sứ thánh. BSB BSB: If anyone is ashamed of Me and My words, the Son of Man will be ashamed of him when He comes in His glory and in the glory of the Father and of the holy angels.
27 UDB Nhưng tôi nói với anh em điều này: một vài người đang đứng đây sẽ không chết trước khi thấy Đức Chúa Trời bày tỏ chính Ngài ra như một vị vua!” BSB BSB: But I tell you truly, some who are standing here will not taste death before they see the kingdom of God.”
28 UDB Khoảng tám ngày sau khi Chúa Giê-xu nói những lời đó, Ngài đưa Phi-e-rơ, Giăng và Gia-cơ cùng đi lên một ngọn núi để cầu nguyện tại đó. BSB BSB: About eight days after Jesus had said these things, He took with Him Peter, John, and James, and went up on a mountain to pray.
29 UDB Trong khi Ngài đang cầu nguyện, vẻ mặt của Ngài trở nên rất khác và quần áo của Ngài trở nên trắng sáng, chói lóa như tia chớp. BSB BSB: And as He was praying, the appearance of His face changed, and His clothes became radiantly white.
30 UDB Bỗng nhiên, có hai tiên tri thuở xưa đang trò chuyện với Chúa Giê-xu; họ là Môi-se và Ê-li. BSB BSB: Suddenly two men, Moses and Elijah, began talking with Jesus.
31 UDB Họ hiện ra trong vinh quang và nói với Chúa Giê-xu về sự ra đi của Ngài, là việc sắp được xảy ra tại thành Giê-ru-sa-lem. BSB BSB: They appeared in glory and spoke about His departure, which He was about to accomplish at Jerusalem.
32 UDB Phi-e-rơ và các môn đồ ở cùng với Ngài đã quá buồn ngủ. Khi họ tỉnh dậy, họ thấy vinh quang của Chúa Giê-xu; họ cũng thấy hai người đang đứng với Ngài. BSB BSB: Meanwhile Peter and his companions were overcome by sleep, but when they awoke, they saw Jesus’ glory and the two men standing with Him.
33 UDB Khi Môi-se và Ê-li chuẩn bị rời khỏi Chúa Giê-xu, Phi-e-rơ thưa với Ngài rằng: “Thưa Thầy, ở đây tốt lắm! Chúng ta nên dựng ba cái lều, một cho Thầy, một cho Môi-se và một cho Ê-li!” Nhưng ông thực sự không biết mình đang nói gì. BSB BSB: As Moses and Elijah were leaving, Peter said to Jesus, “Master, it is good for us to be here. Let us put up three shelters—one for You, one for Moses, and one for Elijah.” (He did not know what he was saying.)
34 UDB Khi ông đang nói những điều này, thì một đám mây kéo đến bao phủ họ. BSB BSB: While Peter was speaking, a cloud appeared and enveloped them, and they were afraid as they entered the cloud.
35 UDB Từ trong đám mây có tiếng Đức Chúa Trời phán với họ rằng: “Đây là Con Trai Ta, Người mà Ta đã chọn; hãy nghe lời Người!” BSB BSB: And a voice came from the cloud, saying, “This is My Son, whom I have chosen. Listen to Him!”
36 UDB Khi tiếng ấy vừa dứt, ba môn đồ chỉ còn thấy một mình Chúa Giê-xu mà thôi. Họ giữ im lặng và suốt một thời gian dài họ không nói với bất kỳ ai về điều mình đã thấy. BSB BSB: After the voice had spoken, only Jesus was present with them. The disciples kept this to themselves, and in those days they did not tell anyone what they had seen.
37 UDB Hôm sau, khi họ đã xuống núi, có đoàn dân đông đến gặp Chúa Giê-xu. BSB BSB: The next day, when they came down from the mountain, Jesus was met by a large crowd.
38 UDB Bất ngờ, giữa đám đông có một người la lớn lên rằng: “Thưa Thầy, tôi van Thầy hãy làm điều gì đó để cứu con trai tôi! Nó là đứa con duy nhất của tôi. BSB BSB: Suddenly a man in the crowd cried out, “Teacher, I beg You to look at my son, for he is my only child.
39 UDB Một tà linh đột nhiên đã ám vào nó và khiến nó kêu la. Quỷ ấy vật dữ dội và làm cho nó sùi bọt mép. Quỷ hiếm khi ra khỏi đứa bé và mỗi lần như vậy nó lại khiến đứa nhỏ bị thương nghiêm trọng. BSB BSB: A spirit keeps seizing him, and he screams abruptly. It throws him into convulsions so that he foams at the mouth. It keeps mauling him and rarely departs from him.
40 UDB Tôi đã xin các môn đồ của Thầy truyền lệnh cho quỷ ấy ra khỏi đứa bé nhưng họ không thể làm được!” BSB BSB: I begged Your disciples to drive it out, but they were unable.”
41 UDB Chúa Giê-xu đáp: “Thế hệ này không chịu tin thế nên tư tưởng của anh em đã hư hoại! Tôi còn phải ở với anh em bao lâu để anh em chịu tin đây?” Rồi Ngài nói với cha cậu bé: “Hãy đưa con trai ông đến đây cho tôi!” BSB BSB: “O unbelieving and perverse generation!” Jesus replied. “How long must I remain with you and put up with you? Bring your son here.”
42 UDB Trong khi họ đưa cậu bé đến, quỷ vật nó xuống đất và khiến nó vật vã dữ dội. Nhưng Chúa Giê-xu quở trách tà linh và chữa lành cho cậu bé. Rồi Ngài giao đứa bé lại cho cha nó. BSB BSB: Even while the boy was approaching, the demon slammed him to the ground in a convulsion. But Jesus rebuked the unclean spirit, healed the boy, and gave him back to his father.
43 UDB Mọi người đều kinh ngạc trước quyền năng lớn lao của Đức Chúa Trời. Trong lúc họ còn đang ngạc nhiên trước các phép lạ Chúa Giê-xu đã làm, Ngài nói với các môn đồ rằng BSB BSB: And they were all astonished at the greatness of God. While everyone was marveling at all that Jesus was doing, He said to His disciples,
44 UDB “Hãy lắng nghe cho kỹ những gì Thầy sắp nói đây: Thầy, tức Con Người, sắp bị nộp vào tay những kẻ thù của Thầy.” BSB BSB: “Let these words sink into your ears: The Son of Man is about to be delivered into the hands of men.”
45 UDB Nhưng các môn đồ không hiểu ý Ngài muốn nói là gì. Đức Chúa Trời đã ngăn không cho họ hiểu được điều đó, nên họ chưa thể hiểu được Chúa Giê-xu muốn nói gì và họ sợ không dám hỏi Ngài về điều Ngài vừa nói. BSB BSB: But they did not understand this statement. It was veiled from them so that they could not comprehend it, and they were afraid to ask Him about it.
46 UDB Sau đó ít lâu, các môn đồ bắt đầu tranh cãi với nhau về việc trong đám họ, ai sẽ là người quan trọng nhất. BSB BSB: Then an argument started among the disciples as to which of them would be the greatest.
47 UDB Nhưng Chúa Giê-xu biết họ đang nghĩ gì nên Ngài đem một đứa trẻ đến đứng cạnh mình. BSB BSB: But Jesus, knowing the thoughts of their hearts, had a little child stand beside Him.
48 UDB Ngài nói với họ: “Nếu người nào vì Ta mà đón tiếp một đứa trẻ như thế này, thì điều đó đồng nghĩa với việc tiếp đón Thầy. Và nếu ai tiếp đón Thầy tức là tiếp Đức Chúa Trời, Đấng đã sai Thầy đến. Hãy nhớ rằng những người nào dường như là kém quan trọng nhất trong anh em thì đó là những người được Đức Chúa Trời kể là quan trọng nhất.” BSB BSB: And He said to them, “Whoever welcomes this little child in My name welcomes Me, and whoever welcomes Me welcomes the One who sent Me. For whoever is the least among all of you, he is the greatest.”
49 UDB Giăng thưa cùng Chúa Giê-xu: “Thưa Thầy, chúng tôi thấy có một người nhân danh Thầy để truyền lệnh cho ma quỷ ra khỏi người ta. Thế nên chúng tôi đã cấm vì người đó làm như vậy vì người đó không đi theo Thầy như một phần của nhóm chúng ta.” BSB BSB: “Master,” said John, “we saw someone driving out demons in Your name, and we tried to stop him, because he does not accompany us.”
50 UDB Nhưng Chúa Giê-xu nói: “Đừng cấm người ấy làm điều đó! Người nào không làm gì gây hại cho anh em tức là họ đang giúp đỡ cho anh em!” BSB BSB: “Do not stop him,” Jesus replied, “for whoever is not against you is for you.”
52 UDB Ngài sai vài sứ giả đi trước Ngài, họ vào một làng thuộc khu vực Sa-ma-ri và chuẩn bị cho Ngài đến đó. BSB BSB: He sent messengers on ahead, who went into a village of the Samaritans to make arrangements for Him.
53 UDB Nhưng người Sa-ma-ri không cho Chúa Giê-xu đi vào làng của họ vì Ngài đang trên đường đi đến Giê-ru-sa-lem. BSB BSB: But the people there refused to welcome Him, because He was heading for Jerusalem.
55 UDB Nhưng Chúa Giê-xu quay lại và nghiêm khắc nói rằng họ đã sai khi nói ra điều đó. BSB BSB: But Jesus turned and rebuked them.
56 UDB Rồi họ đi qua làng khác. BSB BSB: And He and His disciples went on to another village.
57 UDB Khi Chúa Giê-xu và các môn đồ đang đi trên đường, có người đến thưa với Ngài: “Thầy đi đâu con sẽ theo đó!” BSB BSB: As they were walking along the road, someone said to Jesus, “I will follow You wherever You go.”
58 UDB Chúa Giê-xu đáp: “Loài cáo có hang ở dưới đất để sống, loài chim thì có tổ, nhưng Thầy, là Con Người, thì không có nhà để ngủ!” BSB BSB: Jesus replied, “Foxes have dens and birds of the air have nests, but the Son of Man has no place to lay His head.”
59 UDB Ngài nói với một người khác: “Hãy đi theo Thầy!” Nhưng người ấy nói: “Thưa Chúa, xin cho tôi được về nhà chôn cha sau khi người qua đời trước đã.” BSB BSB: Then He said to another man, “Follow Me.” The man replied, “Lord, first let me go and bury my father.”
60 UDB Nhưng Chúa Giê-xu nói với anh: “Hãy để người chết chôn sự chết của mình; còn anh hãy đi khắp nơi và nói với mọi người về việc Đức Chúa Trời sẽ sớm bày tỏ chính Ngài ra như một vị vua!” BSB BSB: But Jesus told him, “Let the dead bury their own dead. You, however, go and proclaim the kingdom of God.”
61 UDB Một người khác nữa thưa: “Thưa Chúa, tôi sẽ đi theo và làm môn đồ của Chúa, nhưng xin cho tôi về nhà để từ giã người nhà trước đã.” BSB BSB: Still another said, “I will follow You, Lord; but first let me bid farewell to my family.”
62 UDB Chúa Giê-xu nói với anh: “Người nào đã bắt đầu cày ruộng của mình mà còn nhìn lại phía sau thì không thể phục vụ Đức Chúa Trời khi Ngài làm Vua cai trị trên muôn vật như một vị vua được.” BSB BSB: Then Jesus declared, “No one who puts his hand to the plow and then looks back is fit for the kingdom of God.”