1 UDB Lúc đó chỉ còn hai ngày nữa trước khi người dân bắt đầu kỷ niệm kỳ lễ kéo dài một tuần mà họ gọi là Lễ Vượt Qua. Trong những ngày đó, họ cũng kỷ niệm kỳ lễ có tên là Lễ Bánh Không Men. Các thầy tế lễ cả và những người dạy luật Do Thái đang lên kế hoạch làm thế nào để họ có thể lén lút bắt giữ Chúa Giê-xu để xử tử Ngài. BSB BSB: Now the Passover and the Feast of Unleavened Bread were two days away, and the chief priests and scribes were looking for a covert way to arrest Jesus and kill Him.
2 UDB Nhưng họ bàn với nhau rằng, “Chúng ta không nên làm điều này trong kỳ lễ vì nếu chúng ta làm vậy, dân chúng sẽ phẫn nộ với chúng ta và sẽ nổi loạn!” BSB BSB: “But not during the feast,” they said, “or there may be a riot among the people.”
3 UDB Chúa Giê-xu đang ở tại Bê-tha-ny trong nhà của Si-môn, là người được biết đến như là người mắc bệnh hủi. Trong khi họ dùng bữa, có một phụ nữ đi đến chỗ Ngài. Chị mang theo một bình bằng đá đựng loại dầu thơm rất đắt tiền có tên là dầu cam tòng. Chị mở bình ra rồi đổ toàn bộ dầu thơm lên trên đầu của Chúa Giê-xu. BSB BSB: While Jesus was in Bethany reclining at the table in the home of Simon the Leper, a woman came with an alabaster jar of expensive perfume, made of pure nard. She broke open the jar and poured it on Jesus’ head.
4 UDB Một số người đang có mặt trở nên giận dữ và nói với nhau rằng, “Thật không hay chút nào khi cô ta phung phí dầu thơm như vậy! BSB BSB: Some of those present, however, expressed their indignation to one another: “Why this waste of perfume?
5 UDB Dầu đó có thể được bán với giá tương đương tiền công của một năm ròng, rồi số tiền đó đã có thể được dùng để giúp cho người nghèo!” Vậy là, họ la mắng chị. BSB BSB: It could have been sold for over three hundred denarii and the money given to the poor.” And they scolded her.
6 UDB Nhưng Chúa Giê-xu nói, “Đừng la mắng chị ta nữa! Chị đã làm cho Thầy điều mà Thầy cho là rất đúng. Cho nên đừng làm phiền chị như vậy! BSB BSB: But Jesus said, “Leave her alone; why are you bothering her? She has done a beautiful deed to Me.
7 UDB Các anh em sẽ luôn có người nghèo ở giữa anh em. Thế nên anh em có thể giúp họ bất cứ khi nào anh em muốn. Nhưng Thầy không còn ở đây với các anh em được bao lâu nữa. BSB BSB: The poor you will always have with you, and you can help them whenever you want. But you will not always have Me.
8 UDB Chị rất phải khi đã làm những gì mình có thể. Dường như thể chị đã biết rằng Thầy sắp phải chết, bởi vì chị đã xức dầu trước cho xác Thầy, để sẵn sàng cho việc chôn cất. BSB BSB: She has done what she could to anoint My body in advance of My burial.
9 UDB Thầy sẽ nói cho các anh em điều này: Bất cứ nơi nào trên thế giới mà những người theo Thầy rao giảng tin mừng ra, thì họ cũng sẽ kể lại những gì chị đã làm, và mọi người sẽ nhớ đến chị." BSB BSB: And truly I tell you, wherever the gospel is preached in all the world, what she has done will also be told in memory of her.”
10 UDB Sau đó, Giu-đa Ích-ca-ri-ốt đi đến chỗ các thầy tế lễ cả để nói về việc giúp họ bắt giữ Chúa Giê-xu. Anh ta làm vậy mặc dù anh là một trong mười hai môn đồ của Ngài! BSB BSB: Then Judas Iscariot, one of the Twelve, went to the chief priests to betray Jesus to them.
11 UDB Khi các thầy tế lễ cả nghe được điều anh ta sẵn sàng làm cho họ thì họ rất vui mừng. Họ hứa rằng họ sẽ cho anh ta một số tiền lớn để đáp lại. Giu-đa đồng ý và bắt đầu tìm cơ hội để giao nộp Chúa Giê-xu cho họ. BSB BSB: They were delighted to hear this, and they promised to give him money. So Judas began to look for an opportunity to betray Jesus.
12 UDB Vào ngày đầu tiên của kỳ lễ mà họ gọi là Lễ Bánh Không Men, khi người ta giết chiên con để ăn Lễ Vượt Qua, các các môn đồ của Chúa Giê-xu nói với Ngài rằng, “Thầy muốn chúng tôi đi và sửa soạn bữa ăn kỷ niệm Lễ Vượt Qua ở đâu để chúng ta có thể ăn ở đó?” BSB BSB: On the first day of the Feast of Unleavened Bread, when the Passover lamb was to be sacrificed, Jesus’ disciples asked Him, “Where do You want us to prepare for You to eat the Passover?”
13 UDB Vậy nên, Chúa Giê-xu đã chọn hai trong số các môn đồ để sửa soạn mọi thứ. Ngài nói với họ, “Hãy vào thành Giê-ru-sa-lem. Có một người tại đó sẽ gặp anh em, là người đang mang theo một bình lớn đầy nước. Hãy đi theo người đó. BSB BSB: So He sent two of His disciples and told them, “Go into the city, and a man carrying a jug of water will meet you. Follow him,
14 UDB Khi anh ta đi vào một ngôi nhà, hãy nói với chủ ngôi nhà rằng, ‘Thầy của chúng tôi muốn chúng tôi sửa soạn bữa ăn kỷ niệm Lễ Vượt Qua để Thầy có thể ăn với chúng tôi là các môn đồ của Thầy. Xin chỉ cho chúng tôi căn phòng đó.' BSB BSB: and whichever house he enters, say to the owner, ‘The Teacher asks: Where is My guest room, where I may eat the Passover with My disciples?’
15 UDB Chủ nhà sẽ chỉ cho anh em một phòng lớn ở tầng trên của ngôi nhà. Nó sẽ có sẵn đồ đạc và sẵn sàng để chúng ta dùng bữa tại đó. Rồi anh em hãy sửa soạn bữa ăn cho chúng ta tại đó.” BSB BSB: And he will show you a large upper room, furnished and ready. Make preparations for us there.”
16 UDB Vậy, hai các môn đồ rời đi. Họ đi vào thành và thấy mọi việc diễn ra y như Ngài đã cho họ biết. Họ sửa soạn bữa ăn kỷ niệm Lễ Vượt Qua ở đó. BSB BSB: So the disciples left and went into the city, where they found everything as Jesus had described. And they prepared the Passover.
17 UDB Khi trời đã tối, Chúa Giê-xu đến ngôi nhà cùng với mười hai môn đồ. BSB BSB: When evening came, Jesus arrived with the Twelve.
18 UDB Khi mọi người đang ngồi ăn ở đó, Chúa Giê-xu nói, “Hãy nghe cho kỹ điều này: Một người trong anh em sẽ tạo cơ hội để cho kẻ thù của Thầy bắt Thầy. Đó là một trong số các anh em hiện đang ăn với Thầy đây!” BSB BSB: And while they were reclining and eating, Jesus said, “Truly I tell you, one of you who is eating with Me will betray Me.”
19 UDB Các các môn đồ rất buồn và họ lần lượt nói với Ngài rằng, “Chắc đó không phải là tôi đâu?” BSB BSB: They began to be grieved and to ask Him one after another, “Surely not I?”
20 UDB Rồi Ngài nói với họ, “Đó là một trong mười hai môn đồ, người đang nhúng bánh vào trong đĩa nước xốt cùng với Thầy đây. BSB BSB: He answered, “It is one of the Twelve—the one who is dipping his hand into the bowl with Me.
21 UDB Chắc chắn là Thầy, tức Con Người, sẽ chết, vì đó là điều đã được chép về Thầy. Nhưng kẻ phản bội Thầy sẽ phải chịu hình phạt nặng nề! Thật ra thì, thà kẻ đó không được sinh ra thì hơn." BSB BSB: The Son of Man will go just as it is written about Him, but woe to that man by whom He is betrayed! It would be better for him if he had not been born.”
22 UDB Trong khi họ đang ăn, Ngài cầm một miếng bánh lên và tạ ơn Đức Chúa Trời về bánh đó. Rồi Ngài bẻ nó ra thành từng miếng rồi đưa nó cho họ và nói với họ rằng, “Bánh này là thân thể Thầy. Hãy cầm lấy và ăn đi.” BSB BSB: While they were eating, Jesus took bread, spoke a blessing and broke it, and gave it to the disciples, saying, “Take it; this is My body.”
23 UDB Sau đó, Ngài cầm lấy một ly rượu và tạ ơn Đức Chúa Trời về rượu đó. Rồi Ngài trao cho họ và tất cả họ đều uống. BSB BSB: Then He took the cup, gave thanks, and gave it to them, and they all drank from it.
24 UDB Ngài nói với họ, “Rượu này là huyết của Thầy, sắp phải đổ ra khi kẻ thù giết chết Thầy. Với huyết này, Thầy sẽ xác chứng cho giao ước mà Đức Chúa Trời đã lập để tha tội cho nhiều người. BSB BSB: He said to them, “This is My blood of the covenant, which is poured out for many.
25 UDB Thầy muốn anh em biết điều này: Thầy sẽ không còn uống rượu này nữa cho đến lúc Thầy sẽ uống lại khi Đức Chúa Trời bày tỏ ra chính Ngài là Vua." BSB BSB: Truly I tell you, I will no longer drink of the fruit of the vine until that day when I drink it anew in the kingdom of God.”
26 UDB Sau khi hát một bài thánh ca, họ đi ra về hướng núi Ô-li-ve. BSB BSB: And when they had sung a hymn, they went out to the Mount of Olives.
27 UDB Đang lúc họ đi trên đường, Chúa Giê-xu nói với họ, “Trong Kinh thánh có chép lời Đức Chúa Trời nói về Thầy rằng, ‘Ta sẽ giết người chăn và làm tan tác bầy chiên của người.’ Những lời đó sẽ ứng nghiệm. Anh em sẽ bỏ Thầy và chạy hết. BSB BSB: Then Jesus said to them, “You will all fall away, for it is written: ‘I will strike the Shepherd, and the sheep will be scattered.’
28 UDB Nhưng sau khi Đức Chúa Trời khiến Thầy sống lại, Thầy sẽ đi trước anh em đến vùng Ga-li-lê và gặp anh em ở đó.” BSB BSB: But after I have risen, I will go ahead of you into Galilee.”
29 UDB Phi-e-rơ nói với Ngài rằng, “Có thể tất cả các môn đồ khác sẽ bỏ Thầy, nhưng tôi sẽ không làm chuyện đó! Tôi sẽ không bỏ Thầy đâu!” BSB BSB: Peter declared, “Even if all fall away, I never will.”
30 UDB Chúa Giê-xu nói với ông, “Sự thật là ngay đêm nay, trước khi gà gáy hai lần, chính anh sẽ ba lần phủ nhận rằng anh không biết Thầy!” BSB BSB: “Truly I tell you,” Jesus replied, “this very night, before the rooster crows twice, you will deny Me three times.”
31 UDB Nhưng Phi-e-rơ cương quyết đáp lại, “Cho dầu người ta có giết chết tôi thì tôi cũng chẳng bao giờ chối rằng tôi không biết Thầy!” Tất cả các các môn đồ khác đều nói tương tự. BSB BSB: But Peter kept insisting, “Even if I have to die with You, I will never deny You.” And all the others said the same thing.
33 UDB Rồi Ngài đem Phi-e-rơ, Gia-cơ và Giăng theo với Ngài. Ngài thấy vô cùng bối rối. BSB BSB: He took with Him Peter, James, and John, and began to be deeply troubled and distressed.
34 UDB Ngài nói với họ, “Thầy rất buồn rầu. Nó như thể Thầy sắp phải chết vậy. Anh em hãy ở lại đây và canh chừng." BSB BSB: Then He said to them, “My soul is consumed with sorrow to the point of death. Stay here and keep watch.”
35 UDB Ngài đi thêm một quãng và sấp mình xuống đất. Rồi Ngài cầu nguyện rằng, nếu có thể được, Ngài muốn khỏi phải chịu đau đớn. BSB BSB: Going a little farther, He fell to the ground and prayed that, if it were possible, the hour would pass from Him.
37 UDB Rồi Ngài quay trở lại và thấy các các môn đồ đang ngủ. Ngài đánh thức họ dậy và nói rằng, “Si-môn! Anh đang ngủ ư? Anh không thể thức được chỉ một lúc thôi sao?” BSB BSB: Then Jesus returned and found them sleeping. “Simon, are you asleep?” He asked. “Were you not able to keep watch for one hour?
38 UDB Rồi Ngài nói với họ rằng, “Anh em rất muốn làm theo điều Thầy nói, nhưng anh em thật yếu đuối. Vậy hãy tỉnh thức và cầu nguyện để anh em có thể chống trả lại khi anh em bị cám dỗ!” BSB BSB: Watch and pray so that you will not enter into temptation. For the spirit is willing, but the body is weak.”
39 UDB Rồi Ngài lại đi và cầu nguyện những lời Ngài đã cầu nguyện trước đó. BSB BSB: Again He went away and prayed, saying the same thing.
40 UDB Khi Ngài quay trở lại, Ngài thấy họ lại ngủ nữa; họ buồn ngủ đến mức không thể mở mắt nổi. Vì họ xấu hổ nên họ không biết nói gì với Ngài sau khi Ngài đánh thức họ dậy. BSB BSB: And again Jesus returned and found them sleeping, for their eyes were heavy. And they did not know what to answer Him.
41 UDB Rồi Ngài lại đi và cầu nguyện lần nữa. Ngài quay trở lại lần thứ ba và cũng thấy họ đang ngủ. Ngài nói với họ, “Anh em vẫn còn ngủ sao? Đừng ngủ nữa! Thời điểm Thầy chịu đau đớn sắp bắt đầu rồi. Hãy xem kìa! Có người đã tạo điều kiện để những kẻ có tội đến bắt Thầy, tức Con Người. BSB BSB: When Jesus returned the third time, He said, “Are you still sleeping and resting? That is enough! The hour has come. Look, the Son of Man is betrayed into the hands of sinners.
42 UDB Hãy đứng lên! Chúng ta hãy đi! Hãy xem! Người tạo điều kiện cho họ bắt giữ thầy đến kia rồi!” BSB BSB: Rise, let us go. See, My betrayer is approaching!”
43 UDB Đang khi Ngài vẫn còn nói thì Giu-đa đến. Mặc dù hắn là một trong mười hai các môn đồ của Chúa Giê-xu, nhưng hắn đến để chỉ điểm cho kẻ thù bắt giữ Ngài. Có một đám đông mang gươm và gậy cùng đi với hắn. Những lãnh đạo của Hội Đồng Do Thái đã sai họ đến. BSB BSB: While Jesus was still speaking, Judas, one of the Twelve, arrived, accompanied by a crowd armed with swords and clubs, sent from the chief priests, scribes, and elders.
44 UDB Giu-đa, kẻ phản bội Chúa, trước đó đã nói với đám người này rằng, “Người mà tôi hôn chính là người các ông muốn bắt. Khi tôi hôn ông ta, hãy bắt ông ta và dẫn đi.” BSB BSB: Now the betrayer had arranged a signal with them: “The One I kiss is the man; arrest Him and lead Him away securely.”
45 UDB Vậy nên khi Giu-đa đến, hắn lập tức bước ngay đến chỗ Chúa Giê-xu và nói, “Chào Thầy!” Rồi hắn hôn Ngài. BSB BSB: Going directly to Jesus, he said, “Rabbi!” and kissed Him.
46 UDB Thế là đám đông bắt giữ Chúa Giê-xu. BSB BSB: Then the men seized Jesus and arrested Him.
47 UDB Nhưng một trong số các môn đồ là người đang đứng gần đó rút gươm ra. Anh ta dùng gươm chém người đầy tớ của thầy tế lễ thượng phẩm, nhưng anh chỉ cắt đứt lỗ tai người kia. BSB BSB: And one of the bystanders drew his sword and struck the servant of the high priest, cutting off his ear.
48 UDB Chúa Giê-xu nói với họ, “Thật là khôi hài khi các ông đem gươm và gậy đến đây để bắt tôi, như thể tôi là một kẻ cướp! Hằng ngày tôi vẫn ở với các người trong sân đền thờ dạy dỗ dân chúng! Sao lúc đó các người không bắt tôi đi? Nhưng việc này xảy ra thế này để điều các tiên tri đã viết trong Kinh thánh về tôi được ứng nghiệm.” BSB BSB: Jesus asked the crowd, “Have you come out with swords and clubs to arrest Me as you would an outlaw?
50 UDB Tất cả các các môn đồ tức thì lìa bỏ Ngài và chạy trốn. BSB BSB: Then everyone deserted Him and fled.
51 UDB Lúc đó có một thanh niên đang đi theo Chúa Giê-xu. Anh chỉ có một miến vải lanh quấn trên người. Đám đông bắt giữ anh, BSB BSB: One young man who had been following Jesus was wearing a linen cloth around his body. They caught hold of him,
52 UDB nhưng khi anh vùng chạy thoát khỏi tay họ, anh đã bỏ lại tấm vải lanh trên tay họ, rồi trần truồng mà bỏ chạy. BSB BSB: but he pulled free of the linen cloth and ran away naked.
53 UDB Những người bắt Chúa Giê-xu dẫn Ngài đến nhà của thầy tế lễ thượng phẩm. Toàn thể Hội Đồng Do Thái đang nhóm họp tại đó. BSB BSB: They led Jesus away to the high priest, and all the chief priests, elders, and scribes assembled.
54 UDB Phi-e-rơ đi theo Chúa Giê-xu từ xa. Ông vào bên trong sân nhà nơi thầy tế lễ thượng phẩm ở, rồi ngồi xuống đó cùng với những người canh gác ngôi nhà của thấy tế lễ thượng phẩm. Ông sưởi ấm mình bên cạnh ngọn lửa. BSB BSB: Peter followed Him at a distance, right into the courtyard of the high priest. And he sat with the officers and warmed himself by the fire.
55 UDB Các thầy tế lễ cả cùng toàn bộ Hội Đồng Do Thái đã cố gắng tìm người làm chứng dối về Chúa Giê-xu để có thể xử tử Ngài. Nhưng họ không thành công BSB BSB: Now the chief priests and the whole Sanhedrin were seeking testimony against Jesus to put Him to death, but they did not find any.
56 UDB vì, dầu có nhiều người làm chứng dối về Ngài, nhưng lời họ mâu thuẫn nhau. BSB BSB: For many bore false witness against Jesus, but their testimony was inconsistent.
57 UDB Cuối cùng, có mấy người đứng dậy và cáo gian Ngài bằng cách nói rằng, BSB BSB: Then some men stood up and testified falsely against Him:
58 UDB “Chúng tôi có nghe ông ta khi ông ta nói rằng, ‘Tôi sẽ phá đền thờ do tay người ta xây cất này và trong vòng ba ngày tôi sẽ xây một đền thờ khác mà không cần sự trợ giúp của bất cứ ai.’” BSB BSB: “We heard Him say, ‘I will destroy this man-made temple, and in three days I will build another that is made without hands.’”
59 UDB Nhưng lời của những người này nói cũng không khớp với lời của những người khác trong số họ đã nói. BSB BSB: But even their testimony was inconsistent.
62 UDB Chúa Giê-xu đáp, “Đúng là như vậy. Hơn nữa, các ông sẽ thấy tôi, tức Con Người, cai trị bên cạnh Đức Chúa Trời, là Đấng toàn năng. Các ông cũng sẽ thấy tôi đến giữa các đám mây trên trời!” BSB BSB: “I am,” said Jesus, “and you will see the Son of Man sitting at the right hand of Power and coming with the clouds of heaven.”
63 UDB Đáp lại lời của Chúa Giê-xu, thầy tế lễ thượng phẩm sửng sốt đến độ ông ta xé toạc chiếc áo ngoài của mình. Rồi ông nói: “Chúng ta hoàn toàn không cần thêm người nào làm chứng chống lại người này nữa, BSB BSB: At this, the high priest tore his clothes and declared, “Why do we need any more witnesses?
64 UDB vì các ông đã nghe điều hắn nói phạm đến Đức Chúa Trời! Hắn đã nói những lời xúc phạm Đức Chúa Trời! Do vậy, các ông quyết định thế nào?” Họ đều đáp rằng Chúa Giê-xu có tội và đáng bị xử tử. BSB BSB: You have heard the blasphemy. What is your verdict?” And they all condemned Him as deserving of death.
65 UDB Rồi một số người trong họ bắt đầu khạc nhổ vào Chúa Giê-xu. Họ bịt mắt Ngài lại và bắt đầu đánh đập Ngài và nói với Ngài rằng, “Nếu mày là tiên tri thì hãy cho bọn tao biết ai đã đánh mày đi!” Những người đứng canh giữ Chúa Giê-xu cũng dùng tay mà đánh Ngài. BSB BSB: Then some of them began to spit on Him. They blindfolded Him, struck Him with their fists, and said to Him, “Prophesy!” And the officers received Him with slaps in His face.
66 UDB Trong lúc Phi-e-rơ ở bên ngoài, trong sân tòa nhà của thầy tế lễ thượng phẩm, thì một cô gái giúp việc của thầy tế lễ thượng phẩm đến gần ông. BSB BSB: While Peter was in the courtyard below, one of the servant girls of the high priest came down
67 UDB Khi thấy Phi-e-rơ đang sưởi ấm cạnh đống lửa, cô nhìn ông thật kỹ. Rồi cô nói, “Ông cũng là người đi cùng với Giê-xu người Na-xa-rét đó!” BSB BSB: and saw him warming himself there. She looked at Peter and said, “You also were with Jesus the Nazarene.”
68 UDB Nhưng ông phủ nhận điều này bằng cách nói rằng, “Tôi không biết cô đang nói gì! Tôi chẳng hiểu lời cô vừa nói là gì cả!” Rồi ông bỏ đi đến cổng của tòa nhà. (Một số thủ bản cổ có thêm cụm từ: “Thì gà gáy,” nhưng các bản văn đáng tin cậy nhất thì không có cụm từ này). BSB BSB: But he denied it. “I do not know or even understand what you are talking about,” he said. Then he went out to the gateway, and the rooster crowed.
69 UDB Người đầy tố gái thấy ông ở đó và lại nói với những người đứng gần đó rằng, "Người này là một trong những kẻ từng ở với người đã bị họ bắt kia.” BSB BSB: There the servant girl saw him and again said to those standing nearby, “This man is one of them.”
70 UDB Nhưng Phi-e-rơ lại phủ nhận! Sau một hồi, những người đứng gần đó lại nói với Phi-e-rơ rằng, “Anh cũng từ Ga-li-lê đến, nên chắc chắn anh là một trong số những người đã đi cùng Giê-xu!” BSB BSB: But he denied it again. After a little while, those standing nearby said once more to Peter, “Surely you are one of them, for you too are a Galilean.”
71 UDB Nhưng ông bắt đầu mở miệng thề rằng nếu mình gian dối thì xin Đức Chúa Trời trừng phạt mình; ông nói, “Tôi không hề biết người mà các ông đang nói đến đó!” BSB BSB: But he began to curse and swear, “I do not know this man of whom you speak!”
72 UDB Tức thì gà gáy lần thứ hai. Phi-e-rơ nhớ lại lời Chúa Giê-xu đã nói với mình trước đó rằng, “Trước khi gà gáy lần thứ hai thì anh sẽ ba lần phủ nhận rằng anh không biết Thầy.” Khi nhận ra mình đã chối Chúa ba lần, Phi-e-rơ bật khóc. BSB BSB: And immediately the rooster crowed a second time. Then Peter remembered the word that Jesus had spoken to him: “Before the rooster crows twice, you will deny Me three times.” And he broke down and wept.