1 UDB Một lần khác, Chúa Giê-xu bắt đầu dạy dỗ dân chúng dọc theo bờ biển Ga-li-lê. Khi Ngài đang dạy, một đoàn dân rất đông tụ tập lại xung quanh Ngài. Ngài lên một chiếc thuyền và đẩy thuyền ra khỏi bờ. Rồi Ngài ngồi xuống ở trên thuyền để có thể nói với dân chúng rõ ràng hơn. Còn dân chúng thì ở trên bờ gần mé nước. BSB BSB: Once again Jesus began to teach beside the sea, and such a large crowd gathered around Him that He got into a boat and sat in it, while all the people crowded along the shore.
2 UDB Ngài dạy họ nhiều ẩn dụ. Trong khi dạy dỗ họ, Ngài kể cho họ ẩn dụ này: BSB BSB: And He taught them many things in parables, and in His teaching He said,
3 UDB "Hãy lắng nghe câu chuyện này: Có một người ra đồng gieo giống. BSB BSB: “Listen! A farmer went out to sow his seed.
4 UDB Trong khi rải giống xuống đất, một số hạt rơi trên đường đi. Rồi chim trời đến và ăn các hạt giống đó. BSB BSB: And as he was sowing, some seed fell along the path, and the birds came and devoured it.
5 UDB Một số hạt khác rơi xuống chỗ không có nhiều đất thịt trên mặt đá sỏi. Các hạt giống nảy mầm rất nhanh vì mặt trời nhanh chóng sưởi ấm chỗ đất ẩm nhưng lại không sâu đó. BSB BSB: Some fell on rocky ground, where it did not have much soil. It sprang up quickly because the soil was shallow.
6 UDB Nhưng khi mặt trời chiếu lên các cây con này thì chúng bị khô đi. Rồi chúng tàn héo vì không có rễ ăn sâu vào lòng đất. BSB BSB: But when the sun rose, the seedlings were scorched, and they withered because they had no root.
7 UDB Trong khi anh gieo, cũng có những hạt giống rơi xuống khu đất có nhiều rễ của những cây gai. Các hạt giống này lớn lên, nhưng các cây gai cũng mọc lên và làm chết nghẹt các cây tốt. Cho nên những cây này chẳng cho ra hạt. BSB BSB: Other seed fell among thorns, which grew up and choked the seedlings, and they yielded no crop.
8 UDB Nhưng khi anh gieo, cũng có một số hạt giống rơi vào phần đất tốt. Kết quả là, chúng nảy mầm, và lớn lên mạnh mẽ, rồi chúng sinh ra rất nhiều hạt. Một số cây sinh ra số hạt gấp ba mươi lần số hạt người đó gieo trồng. Một số sinh ra gấp sáu mươi lần. Số khác nữa sinh ra gấp trăm lần.” BSB BSB: Still other seed fell on good soil, where it sprouted, grew up, and produced a crop—one bearing thirtyfold, another sixtyfold, and another a hundredfold.”
9 UDB Rồi Chúa Giê-xu nói: "Nếu anh em muốn hiểu điều này thì anh em cần suy xét kỹ những gì tôi vừa nói." BSB BSB: Then Jesus said, “He who has ears to hear, let him hear.”
10 UDB Sau đó, khi chỉ có mười hai môn đồ và những người thân tín khác ở với Ngài, họ đã hỏi Ngài về các ẩn dụ. BSB BSB: As soon as Jesus was alone with the Twelve and those around Him, they asked Him about the parable.
11 UDB Ngài nói với họ: “Với anh em, Thầy sẽ giải thích sứ điệp về cách Đức Chúa Trời tỏ ra Ngài là một vị Vua, nhưng với những người khác, Thầy chỉ nói các ẩn dụ. BSB BSB: He replied, “The mystery of the kingdom of God has been given to you, but to those on the outside everything is expressed in parables,
12 UDB Khi họ thấy những điều Thầy làm, họ sẽ không học được gì. Khi họ nghe những gì Thầy nói, họ sẽ không hiểu. Nếu họ học biết được hoặc hiểu được, họ sẽ đau buồn vì mình đã phạm tội và quyết định ngưng phạm tội và Đức Chúa Trời sẽ tha thứ cho họ." BSB BSB: so that, ‘they may be ever seeing but never perceiving, and ever hearing but never understanding; otherwise they might turn and be forgiven.’”
13 UDB Ngài cũng nói với các môn đồ rằng, “Anh em không hiểu ẩn dụ này sao? Vậy làm sao nào anh em hiểu được khi Thầy dạy anh em các ẩn dụ khác? BSB BSB: Then Jesus said to them, “Do you not understand this parable? Then how will you understand any of the parables?
14 UDB Trong ẩn dụ mà Thầy kể đó, người gieo giống đại diện cho người đi dạy sứ điệp của Đức Chúa Trời cho người khác. BSB BSB: The farmer sows the word.
15 UDB Có những người giống như con đường đi nơi một số hạt giống rơi xuống. Khi họ nghe sứ điệp của Đức Chúa Trời, Sa-tan liền đến và khiến họ quên đi những điều mình đã nghe. BSB BSB: Some are like the seeds along the path, where the word is sown. As soon as they hear it, Satan comes and takes away the word that was sown in them.
16 UDB Một số người thì giống như chỗ chỉ có ít đất thịt trên bề mặt, còn bên dưới là đá sỏi. Khi họ nghe sứ điệp của Đức Chúa Trời, họ liền vui mừng nhận lấy. BSB BSB: Some are like the seeds sown on rocky ground. They hear the word and at once receive it with joy.
17 UDB Nhưng vì sứ điệp không ăn sâu vào, nên họ chỉ tin được một thời gian ngắn. Họ giống như những cây không có rễ sâu. Khi người khác ngược đãi họ hoặc khiến họ khốn đốn bởi vì họ tin sứ điệp của Đức Chúa Trời, thì những người chịu khổ đó sẽ chẳng mấy chốc không còn tin sứ điệp của Đức Chúa Trời nữa. BSB BSB: But they themselves have no root, and they remain for only a season. When trouble or persecution comes because of the word, they quickly fall away.
18 UDB Một số người thì giống như đất có đầy cỏ gai trong đó. Những người này nghe sứ điệp của Đức Chúa Trời, BSB BSB: Others are like the seeds sown among the thorns. They hear the word,
19 UDB nhưng họ lại ao ước được giàu có và họ muốn sở hữu nhiều thứ khác nữa. Cho nên họ chỉ bận tâm về những thứ mình có và họ quên mất sứ điệp của Đức Chúa Trời cũng như làm những điều mà Đức Chúa Trời muốn họ làm. BSB BSB: but the worries of this life, the deceitfulness of wealth, and the desire for other things come in and choke the word, and it becomes unfruitful.
20 UDB Nhưng một số người thì giống như đất tốt. Họ nghe sứ điệp của Đức Chúa Trời, họ tiếp nhận và tin sứ điệp đó và họ làm những điều Đức Chúa Trời muốn họ làm. Họ giống như những cây tốt sản sinh ra ba mươi, sáu mươi hay cả trăm hạt." BSB BSB: Still others are like the seeds sown on good soil. They hear the word, receive it, and produce a crop—thirtyfold, sixtyfold, or a hundredfold.”
21 UDB Ngài kể cho họ một ẩn dụ khác: “Chẳng ai thắp đèn dầu rồi đem nó vào trong nhà đậy lại để che ánh sáng nó đi. Thay vào đó, họ đặt nó trên chân đèn để ánh sáng lan tỏa ra. BSB BSB: Jesus also said to them, “Does anyone bring in a lamp to put it under a basket or under a bed? Doesn’t he set it on a stand?
22 UDB Tương tự, những điều được che đậy– một ngày kia mọi người sẽ biết chúng, và những chuyện đã xảy ra trong chỗ bí mật– một ngày kia mọi người nhìn thấy chúng như giữa ban ngày. BSB BSB: For there is nothing hidden that will not be disclosed, and nothing concealed that will not be brought to light.
23 UDB Nếu anh em muốn hiểu điều này, anh em cần xem xét kỹ những gì mình vừa nghe." BSB BSB: If anyone has ears to hear, let him hear.”
24 UDB Rồi Ngài nói với họ, “Hãy cẩn thận suy xét những điều anh em nghe Thầy nói, vì anh em suy xét những gì Thầy nói ở mức độ nào thì Đức Chúa Trời sẽ cho anh em hiểu ở mức độ đó. Ngài thậm chí sẽ cho anh em hiểu biết còn hơn như thế nữa. BSB BSB: He went on to say, “Pay attention to what you hear. With the measure you use, it will be measured to you, and even more will be added to you.
25 UDB Những suy xét những gì Thầy nói và hiểu nó, Đức Chúa Trời sẽ cho họ hiểu thêm nữa. Nhưng những ai không suy xét cẩn thận những gì Thầy nói, họ thậm chí sẽ quên đi cả điều mà họ đã biết rồi." BSB BSB: For whoever has will be given more. But whoever does not have, even what he has will be taken away from him.”
26 UDB Chúa Giê-xu cũng nói rằng, “Khi Đức Chúa Trời bắt đầu tỏ ra chính Ngài là Vua thì điều đó cũng giống một người kia đi gieo hạt giống xuống đất. BSB BSB: Jesus also said, “The kingdom of God is like a man who scatters seed on the ground.
27 UDB Sau đó, cứ đêm đến thì anh ta đi ngủ và sáng hôm sau lại thức dậy mà không bận tâm gì về các hạt giống ấy. Trong thời gian này, những hạt giống nảy mầm và lớn lên theo cách mà anh không hiểu được. BSB BSB: Night and day he sleeps and wakes, and the seed sprouts and grows, though he knows not how.
28 UDB Đất tự nó sanh ra hoa mầu. Trước tiên là thân cây mọc lên. Kế đến là bông. Rồi bông kết thành hạt. BSB BSB: All by itself the earth produces a crop—first the stalk, then the head, then grain that ripens within.
29 UDB Khi hạt vừa chín thì anh sai người để thu hoạch chúng bởi vì mùa thu hoạch đã đến." BSB BSB: And as soon as the grain is ripe, he swings the sickle, because the harvest has come.”
30 UDB Chúa Giê-xu lại kể cho họ nghe thêm một ẩn dụ khác. Ngài nói: “Khi Đức Chúa Trời bắt đầu tỏ ra chính Ngài là Vua thì nó sẽ như thế nào? Thầy có thể sử dụng ẩn dụ nào để mô tả nó đây? BSB BSB: Then He asked, “To what can we compare the kingdom of God? With what parable shall we present it?
31 UDB Nó cũng giống như những hạt cải. Anh em biết những hạt cải phát triển ra sao khi chúng ta gieo trồng chúng. Dầu hạt cải là trong số các hạt giống bé nhất, nhưng chúng lớn lên thành những cây rất to. BSB BSB: It is like a mustard seed, which is the smallest of all seeds sown upon the earth.
32 UDB Sau khi chúng được trồng thì chúng lớn lên và rồi trở nên to lớn hơn các loại cây khác trong vườn. Chúng đâm ra những cành lớn đến nỗi chim chóc có thể làm tổ dưới bóng của chúng." BSB BSB: But after it is planted, it grows to be the largest of all garden plants and puts forth great branches, so that the birds of the air nest in its shade.”
33 UDB Chúa Giê-xu sử dụng nhiều ẩn dụ khi Ngài nói chuyện với dân chúng về sứ điệp của Đức Chúa Trời. Nếu họ hiểu được phần nào, thì Ngài lại tiếp tục kể thêm nữa. BSB BSB: With many such parables Jesus spoke the word to them, to the extent that they could understand.
34 UDB Ngài luôn sử dụng ẩn dụ khi nói chuyện với họ. Nhưng Ngài giải thích mọi ẩn dụ cho các các môn đồ của Ngài khi chỉ có Ngài với họ. BSB BSB: He did not tell them anything without using a parable. But privately He explained everything to His own disciples.
35 UDB Cùng ngày hôm đó, khi mặt trời sắp lặn, Chúa Giê-xu nói với các các môn đồ của Ngài rằng, “Chúng ta hãy đi qua bờ biển phía bên kia.” BSB BSB: When that evening came, He said to His disciples, “Let us cross to the other side.”
37 UDB Gió lớn nổi lên và sóng bắt đầu ập vào trong thuyền! Chẳng mấy chốc con thuyền gần đầy nước! BSB BSB: Soon a violent windstorm came up, and the waves were breaking over the boat, so that it was being swamped.
38 UDB Chúa Giê-xu ở phía đuôi thuyền. Ngài đang ngủ, đầu kê trên gối. Vì vậy, họ đánh thức Ngài dậy và nói với Ngài rằng, “Thầy ơi! Thầy không lo chúng ta sắp mất mạng sao?” BSB BSB: But Jesus was in the stern, sleeping on the cushion. So they woke Him and said, “Teacher, don’t You care that we are perishing?”
39 UDB Chúa Giê-xu đứng dậy quở gió. Rồi Ngài phán với hồ rằng, “Hãy yên đi, lặng đi!” Gió ngừng thổi và rồi mặt hồ lặng như tờ. BSB BSB: Then Jesus got up and rebuked the wind and the sea. “Silence!” He commanded. “Be still!” And the wind died down, and it was perfectly calm.
40 UDB Ngài nói với các các môn đồ, “Sao anh em sợ? Anh em chưa có đức tin sao? BSB BSB: “Why are you so afraid?” He asked. “Do you still have no faith?”
41 UDB Họ rất kinh hãi. Họ nói với nhau rằng, “Người này là ai? Thậm chí sóng và gió cũng vâng lệnh người!" BSB BSB: Overwhelmed with fear, they asked one another, “Who is this, that even the wind and the sea obey Him?”