1 PBR Angmuse, Yesus mulai nama ajar, moe jial kolang gadingkil mi, nama tohing rai adu Geng goleng, taga nang jadi banaga. Gang e' kolang gomimi tiada tang mida, ibase nama tohing rai toe adung tati tang, oli kola ng gadingkil mi mete. BSB BSB: Once again Jesus began to teach beside the sea, and such a large crowd gathered around Him that He got into a boat and sat in it, while all the people crowded along the shore.
2 PBR Sengmuse, Gang ang mi hurdal tohingrai miama nama uajar, ibase Gang nama ajar miama koli tutuk mi mega. Ga nama ajar go mimi anga Gang giala tutuk ubagang bola, BSB BSB: And He taught them many things in parables, and in His teaching He said,
3 PBR “Umagia! Nama anu gang phing phana iladagal mi tei. BSB BSB: “Listen! A farmer went out to sow his seed.
4 PBR Ga il tei gomi, phing anga joa mugu fiag gadingkil mi hela, angmu se aduang burang gomi adu, phing pheneng olu ke de. BSB BSB: And as he was sowing, some seed fell along the path, and the birds came and devoured it.
5 PBR Phing gajoa anga oli meke fal karang gomimi hela, gameke anga ka kula banaga anga gelang, phing anga sakali philing sebab meke anga kakula banaga gelang BSB BSB: Some fell on rocky ground, where it did not have much soil. It sprang up quickly because the soil was shallow.
6 PBR Oras fid mada kalila tu tung, phing phenang faling sebab gabariking ka kulami banaga anga gelang gang mang malotil. BSB BSB: But when the sun rose, the seedlings were scorched, and they withered because they had no root.
7 PBR Oli phi ng gajoa anga bukal maga ng gomimi mugu, gang phi ling ibase bukal magang geng tei anga gelang gang amina, anga gelang gang ka gahi miama ubanaga BSB BSB: Other seed fell among thorns, which grew up and choked the seedlings, and they yielded no crop.
8 PBR Ani ibase gajoa anga meke abogaba mimugu, gang philing mada gahi miama u, gang philing tang phal magala, anga gelang gahi gatohing anga karato ga lipat, kartalaung lipat sampe ratu anu lipat.” BSB BSB: Still other seed fell on good soil, where it sprouted, grew up, and produced a crop—one bearing thirtyfold, another sixtyfold, and another a hundredfold.”
9 PBR Ang muse Yesus angmi giala tutuk, “Nama alalangba angaba gifeli u angase, gife li anga miama uhalela umagia.” BSB BSB: Then Jesus said, “He who has ears to hear, let him hear.”
10 PBR Oras anu gomimi Yesus galokang, oli nama ba ae geng goleng miama ga sakola fal ginang karanu falung alo gala, ging anga mi koli tutuk anga miama ugieteng. BSB BSB: As soon as Jesus was alone with the Twelve and those around Him, they asked Him about the parable.
11 PBR Angmuse Gang angami balas bola, “Sorga gafiag ga'asal oli ga rahasia Gang miama mami nang jema, ibase miama na ma ebeng gadang, ilba Gang miama giala tutuk anga Gang mang koli tutuk mi tutuk, BSB BSB: He replied, “The mystery of the kingdom of God has been given to you, but to those on the outside everything is expressed in parables,
12 PBR Agani hise, 'Masiking ging a'e uling geli ibase gingka ukaruang banaga, oli masiking, ging a'e umagia, ibase ging ka manggarati banaga agani hise gingka gia fak ubaruati banaga, nama oli giphela gigahalang anga uampo banaga. BSB BSB: so that, ‘they may be ever seeing but never perceiving, and ever hearing but never understanding; otherwise they might turn and be forgiven.’”
13 PBR Sengmuse Yesus ang ami giala tutuk bola, “Inagka koli tutuk adi ga manggarati geli banaga? Angase tetabani senghise ingbisa koli tutuk adi ajimi gamanggarati geli? BSB BSB: Then Jesus said to them, “Do you not understand this parable? Then how will you understand any of the parables?
14 PBR Phing tei gingba hur dal ututuk ubagang anga, BSB BSB: The farmer sows the word.
15 PBR Phing ba fiag gading kil mi haru anga, namaba hur umagia, fiak gadingkil mi anga, namaba gahur um agia, ibase sakali dinagase, setang adu hur ba ging um agia phenang phating mia. BSB BSB: Some are like the seeds along the path, where the word is sown. As soon as they hear it, Satan comes and takes away the word that was sown in them.
16 PBR Agani dise, phing ba meke fal karangmi philing anga, namaba Gahur anga suka umagia, ging unafera senghise tarima. BSB BSB: Some are like the seeds sown on rocky ground. They hear the word and at once receive it with joy.
17 PBR Aga ni ibase hur angaka giomi mi jia banaga mang tahang ol edeng kakelang. Anga ge lang susa lala, kurang gana sing gingtang adu angmu se, gingka hur anga puni anamang banaga, anga gelang ging fa goda soba mimugu tarus ging kola. BSB BSB: But they themselves have no root, and they remain for only a season. When trouble or persecution comes because of the word, they quickly fall away.
18 PBR Oli ga'ebeng, bukal magang gomimi mugu he la anga, namaba suka hur hamolang uhalela, BSB BSB: Others are like the seeds sown among the thorns. They hear the word,
19 PBR iba se giphukang mali, bisa ka fasa angba giomi mirarafak jia, oli rupa-rupa dunia geg ugagiomi magala. Masiking nua hama anga ae piomi gomi angami. Anga gelang nua hama phenang, gang hanampit, gahi ka ubanaga. BSB BSB: but the worries of this life, the deceitfulness of wealth, and the desire for other things come in and choke the word, and it becomes unfruitful.
20 PBR Agani ibase phingba meke abogami muding anga gingba hurdal uhalela umagia, anga geleng gang philing mada gahi miama u, gatohing anga lipat kara toga, lipat kartalaung, oli li pat ratu anu gomi. BSB BSB: Still others are like the seeds sown on good soil. They hear the word, receive it, and produce a crop—thirtyfold, sixtyfold, or a hundredfold.”
21 PBR Angmuse Yesus ang mi giala tutuk, “Nama joaka lampu tubing sengse mia ma kurung dumang gami hing banaga, nagaba oli mi ama tanang mana dumang gamihing banaga? Gang malekang lampu huling anga miama udung giaka tang gamihing? BSB BSB: Jesus also said to them, “Does anyone bring in a lamp to put it under a basket or under a bed? Doesn’t he set it on a stand?
22 PBR Masi king il anga taphuning tami jia ibase, anudika Gataphu ning banaga. Agani dise il joaka miama rahasia gene banaga, il aji mimi anga Gang kuli buka miama tubing. BSB BSB: For there is nothing hidden that will not be disclosed, and nothing concealed that will not be brought to light.
23 PBR Nama alalang angaba gafeli u' se, miama uhalela umagia.” BSB BSB: If anyone has ears to hear, let him hear.”
24 PBR Angmuse Yesus ang mi giala tutuk, “Nening ba Nang mia iala tutukhi, ing bisa umagia'Sudingba ing miama nama suding, anga ba nama kuli miama ing su ding. Oli ga'ebeng Nang ma tang magala. BSB BSB: He went on to say, “Pay attention to what you hear. With the measure you use, it will be measured to you, and even more will be added to you.
25 PBR Anga ge lang namaba'geg u, 'anga se nama kuli tang magena ng magala, Ibase namaba ka a'e geng ubanaga, anga se ilba a'e geng u' anga na ma ajimi bale mia. BSB BSB: For whoever has will be given more. But whoever does not have, even what he has will be taken away from him.”
26 PBR Seng angmuse Yesus angmi giala tutuk, “Sorga abang anga emang hula nama anu phing kafali pha na iladagalmi tei anga gajoang. BSB BSB: Jesus also said, “The kingdom of God is like a man who scatters seed on the ground.
27 PBR Nama il tei phenang ta iliali, ilkakua. Phing phenan g philing hupak mada, Na maba il tei anga ka geli bo la tetebani senghise il anga jadi agani. BSB BSB: Night and day he sleeps and wakes, and the seed sprouts and grows, though he knows not how.
28 PBR Meke gang gamanaka gahasil miama u. Halomang-halomang ga ng hupak, gatang mate ga hi, sengmuse alak kafali gahi gomimi. BSB BSB: All by itself the earth produces a crop—first the stalk, then the head, then grain that ripens within.
29 PBR Alak ga kafali anga ahang, nama rombe phana jema taliamu ng jema oras gahi aturi adu.” BSB BSB: And as soon as the grain is ripe, he swings the sickle, because the harvest has come.”
30 PBR Seng muse, Yesus ang ami tutuk, “Neningba ping pake miama sorga abang anga umega? Nagaba oli koli tutuk garupa tetabani ba ping miama umega? BSB BSB: Then He asked, “To what can we compare the kingdom of God? With what parable shall we present it?
31 PBR Sorga abang garupa anga, emanghula safi kafali anu fang, nama miama me ke gomi muding, masiking gakafali anga ol talalu, ka il kafali ribu gie dunia tang gajoang banaga. BSB BSB: It is like a mustard seed, which is the smallest of all seeds sown upon the earth.
32 PBR Iba se, il kafali muding phena ng philing mada, lebe miph al il gariang ribu gie dunia tang adi gajoang banaga, gatang philing tang phal, anga gelang aduang ribu gie dunia tang adu gifilik miama tang gene, seng se ging ga'uha ugabang. BSB BSB: But after it is planted, it grows to be the largest of all garden plants and puts forth great branches, so that the birds of the air nest in its shade.”
33 PBR Tatabi koli tutuk talalu tohing raiba, Yesus pake mi ama firman gomi ma giala tutuk maginang, anga hise ging biasa uhalela umagia BSB BSB: With many such parables Jesus spoke the word to them, to the extent that they could understand.
34 PBR Gang ka perna fiman miama giala tutuk, kabola koli tutuk anu dinaga anga naga. Agani ibase ajimi ang a Gang gamang garati ang a ananu miama giala tutuk, kalo Gasakola gilokang. BSB BSB: He did not tell them anything without using a parable. But privately He explained everything to His own disciples.
35 PBR Oras anga gomi fid fia ng jema, angmuse Yesus angmi gasakola gonong giala tutuk, “Mae ping jial kolang gabar edengmi je ma. BSB BSB: When that evening came, He said to His disciples, “Let us cross to the other side.”
37 PBR Ang muse, harikang phal buaning adu, oli ko'la ng phal di adu, gi'e anga mihera, anga gelang, gi e' phenang jial mimaso afing-afing. BSB BSB: Soon a violent windstorm came up, and the waves were breaking over the boat, so that it was being swamped.
38 PBR Ani ibase Yesus a'e e'lapmi, Gang a'e banole tangta jia. Angmuse ging angmi Yesus gohi mate, ging gala tutuk bola, “Guru angka ping paduli banaga kalo ping silaka?” BSB BSB: But Jesus was in the stern, sleeping on the cushion. So they woke Him and said, “Teacher, don’t You care that we are perishing?”
39 PBR Ang muse Yesus mate, Gang angami eang phenang go mi miama gakalila, Gang oli tang gala tutuk, “Nuaba tening.” Ang muse eang phenang angami tening, ka buaning banaga oli tang phenang di tening`. BSB BSB: Then Jesus got up and rebuked the wind and the sea. “Silence!” He commanded. “Be still!” And the wind died down, and it was perfectly calm.
40 PBR Sengmuse Gang ang mi giala tutuk, “Getabani ba ing baruati? Angse ing i'iman u'e'naga? BSB BSB: “Why are you so afraid?” He asked. “Do you still have no faith?”
41 PBR Ging baruati talalu, anga gelang ging talatutuk ubagang se bola, “Nama adi alalang? Senghise Gang bisa eang phal buaning, oli kolang phal di gene gang tening, oli bisa gaparenta galuali!” BSB BSB: Overwhelmed with fear, they asked one another, “Who is this, that even the wind and the sea obey Him?”