II. Dosithei Confessio, Sive Decreta XVIII. Synodi Hierosolymitanæ (part 2 of 2)

Horos iz'. Decretum XVII.

Pisteuomen to panagion musterion tes hieras eucharistias, hoper anotero kata taxin tetarton ethemetha, ekeino einai, hoper ho kurios paredoke te nukti, he paredidou heauton huper tes tou kosmou zoes. Labon gar arton kai eulogesas edoke tois hagiois autou mathetais kai apostolois eipon; labete. phagete; touto esti to soma mou. Kai labon to poterion eucharistesas eireke; piete ex autou pantes, touto esti to aima mou to huper humon ekchunomenon eis aphesin hamartion.

Credimus sanctissimum divinæ Eucharistiæ sacramentum, quod ordine quartum supra recensuimus, illud ipsum esse, quod ea nocte, qua semet ipsum pro mundi vita tradidit dominus, nobis traditione reliquit. Panem quippe accipiens ac benedicens dedit sanctis Discipulis suis et Apostolis, dicens: Accipite, manducate, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem gratias agens dixit: Bibite ex eo omnes, hic est sanguis meus, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum.

Toutou en te hierourgia pisteuomen pareinai ton kurion Iesoun Christon ou tupikos, oud' eikonikos, oude chariti huperballouse, hos en tois loipois musteriois, oude kata monen parousian, kathos tines ton pateron eirekasi peri tou baptismatos, oude kat' anartismon, hoste henousthai ten theoteta tou logou to prokeimeno

In hujus itaque celebratione sacramenti Dominum nostrum Jesum Christum credimus esse præsentem, non quidem secundum figuram aut imaginem neque etiam secundum quamdam ut ceteris in sacramentis gratiæ excellentiam neque secundum simplicem, quam et in baptismo patres nonnulli

tes eucharistias arto hupostatikos, kathos hoi apo Loutherou lian amathos kai athlios doxazousin; all' alethos kai pragmatikos, hoste meta ton hagiasmon tou artou kai tou oinou metaballesthai, metousiousthai, metapoieisthai, metarrhuthmizesthai ton men arton eis auto to alethes tou kuriou soma, hoper egennethe en Bethleem ek tes aeiparthenou, ebaptisthe en Iordane, epathen, etaphe, aneste, anelephthe, kathetai ek dexion tou Theou kai pateros, mellei elthein epi ton nephelon tou ouranou,—ton d' oinon metapoieisthai kai metousiousthai eis auto to alethes tou kuriou aima, hoper kremamenou epi tou staurou echuthe huper tes tou kosmou zoes. commemoravere, præsentiam, neque penes impanationem, qua proposito eucharistiæ pani verbi divinitas substantialiter uniatur, quemadmodum inscite juxta ac misere arbitrantur Lutherani, sed vere realiterque; quatenus panis et vini facta consecratione transmutetur, transsubstantietur, convertatur, transformetur panis quidem in ipsum corpus Domini versum, quod natum est in Bethlehem ex perpetua Virgine, baptizatum in Jordane, passum, sepultum, quod resurrexit, adscendit, sedet a dextris Dei patris, in coeli denique nubibus adventurum,—vinum vero in ipsum Domini sanguinem verum converti ac transsubstantiari, qui ex illo in cruce pendente pro mundi vita defluxit.

Eti meta ton hagiasmon tou artou kai tou oinou ouk eti menein ten ousian tou artou kai tou oinou, all' auto to soma kai to aima tou kuriou en to tou artou kai tou oinou eidei kai tupo, tauton eipein, hupo tois tou artou sumbebekosin.

Item facta panis et vini consecratione nec panis nec vini manere amplius substantiam credimus, sed ipsum corpus et sanguinem Domini sub panis et vini specie et figura, id est, sub panis accidentibus.

Eti auto to panakeraton tou kuriou soma kai haima metadidosthai kai eisduein eis to stoma kai stomachon ton metechonton eusebon te kai asebon. Plen tois men eusebesi kai axiois aphesin hamartion kai zoen aionion proxenein; tois de asebesi kai anaxiois katakrisin kai kolasin aionion parachorein.

Item et ipsum distribui Domini corpus et sanguinem purissimum inque communicantium sive piorum sive impiorum os ac stomachum introduci: nisi quod remissionem peccatorum vitamque piis ac dignis impertitur æternam, impiis vero ac indignis damnationem poenamque accersit sempiternam.

Eti temnesthai men kai diaireisthai eite chersin eite kai hodousi to soma kai to haima tou kuriou kata sumbebekos mentoi etoi kata ta sumbebekota tou artou kai tou oinou, kath' ha kai horata kai hapta heinai homologountai, kath' heauta de menein atemta pante kai adiaireta. Hothen kai he katholike ekklesia phesi; Merizetai kai diamerizetai ho melizomenos kai me diairoumenos, ho pantote esthiomenos kai oudepote dapanomenos, alla tous metechontas—delonoti axios—hagiazon.

Item manibus dentibusve concidi quidem Domini corpus et sanguinem ac dividi; verum per accidens dumtaxat sive penes accidentia panis et vini, per quæ et visibilia ea esse et contrectabilia in confesso est: at insecta prorsus et indivisa secundum se permanere. Unde et Catholica dixit Ecclesia: Conciditur et dividitur, quum membratim concidatur, nequaquam dividitur, semper manducatur, et nunquam consumitur: sed digne accedentes sanctificat.

Eti en hekasto merei kai tmemati elachisto tou metablethentos artou kai oinou ouk einai meros tou somatos kai haimatos tou kuriou—blasphemon gar touto kai atheon—all' holon holikos ton despoten Christon kat' ousian meta psuches delonoti kai theotetos, etoi teleion Theon kai teleion anthropon. Hothen kai pollon ginomenon en te oikoumene mia kai te aute hora ierourgion, me ginesthai pollous Christous e polla somata Christou, all' hena kai ton auton Christon pareinai alethos kai pragmatikos, kai hen einai autou to soma kai to haima en pasais tais kata meros ton piston ekklesiais kai touto ouch hoti to en ouranois tou despotou en tois thusiasteriois kateisi soma, all' hoti ho tes protheseos en pasais tais kata meros ekklesiais prokeimenos artos metapoioumenos kai metousioumenos

Item nequaquam sub divisione qualibet ac minima panis et vini transmutati particula esse partem corporis et sanguinis Domini—quippe hoc sine blasphemia et impietate nemo dixerit—sed totum ac integrum Dominum Christum secundum substantiam, animam videlicet suam et divinitatem, id est, Deum perfectum et perfectum hominem. Unde et multæ quum per orbem una et eadem hora celebrantur Missæ, haudquaquam Christi plures plurave Christi sunt corpora, sed unus in omnibus ac singulis fidelium ecclesiis vere ac realiter præsens est ipse Christus, unum et corpus est, et sanguis unus. Atque id quidem, non quod illud, quod in coelo est, Domini corpus super altaria descendat, sed quod post consecrationem conversus ac

meta ton hagiasmon ginetai kai esti hen kai to auto to en ouranois. Hen gar to soma tou kuriou en pollois topois kai ou polla, kai dia touto to musterion touto malista esti kai legetai thaumaston kai pistei mone katalepton, ou sophismasi sophias anthropines, hes ten mataian kai anoeton en tois theiois periergeian aposeietai he eusebes kai theoparadotos hemon threskeia. transsubstantiatus, qui singulis in ecclesiis offertur, panis propositionis fiat et sit illud ipsum corpus, quod est in coelo. Quippe multis in locis non multa sed unum est corpus Domini; ac vel hinc maxime mirabile est diciturque hujusmodi sacramentum et sola fide comprehensibile, non autem humanæ ratiunculis sapientiæ, cujus quidem vanam et circa res divinas coecam inquisitionem pia atque divinitus nobis tradita abnuit professio nostra.

Eti auto to soma kai haima tou kuriou to en to tes eucharistias musterio opheilein timasthai huperballontos kai proskuneisthai latreutikos. Mia gar he proskunesis tes hagias triados kai tou somatos kai haimatos tou kuriou.

Item et honore supremo colendum esse cultuque latriæ adorandum idem Domini corpus et sanguinem, quæ sunt in Sacramento Eucharistiæ. Quippe sanctissimæ Trinitatis et corporis sanguinisque Domini una est adoratio.

Eti einai thusian alethe kai hilastiken prospheromenen huper panton ton eusebon zonton kai tethneoton kai huper opheleias panton, hos keitai rhetos en tais tou musteriou proseuchais hupo ton apostolon te ekklesia paradotheisais kata ten pros autous diatagen tou kuriou.

Item et verum ac propitiatorium esse Sacrificium, quod pro fidelibus omnibus tum vivis tum defunctis nec non et pro utilitate omnium offeratur, uti et in hujusce Sacramenti precibus exprimitur, quas juxta id, quod a Domino mandatum acceperant, Apostoli Ecclesiæ tradidere.

Eti kai pro tes chreseos euthus meta ton hagiasmon kai meta ten chresin to phulattomenon en tais hierais thekais pros metalepsin ton apodemesai mellonton alethes einai tou kriou soma, kai kata meden diapheron heautou, hoste pro tes chreseos

Item ante usum statim a consecratione ac post usum, id quod sacris in pixibus communioni moribundorum asservatur, corpus esse Domini verum et a se ipso ne vel levissime quidem diversum, quatenus ante usum et post

meta ton hagiasmon, en te chresei kai meta ten chresin, einai kata panta to alethes tou kuriou soma. consecrationem in usu ac post usum verum omnino sit corpus Domini.

Eti te metousiosis lexei ou ton tropon pisteuomen delousthai, kath' hon ho artos kai ho oinos metapoiountai eis to soma kai to haima tou kuriou,—touto gar alepton pante kai adunaton plen autou tou Theou, kai tois pisteuousin amatheian hama kai asebeian epipherei—all' hoti ho artos kai ho oinos meta ton hagiasmon ou tupikos oud' eikonikos, oude chariti huperballouse, oude te koinonia e te parousia tes theotetos mones tou monogenous metaballetai eis to soma kai haima tou kuriou, oude sumbebekos ti tou artou kai tou oinou eis sumbebekos ti tou somatos kai haimatos tou Christou kata tina tropen e alloiosin metapoieitai, all' alethos kai pragmatikos kai ousiodos ginetai ho men artos auto to alethes tou kuriou soma, ho d' oinos auto tou kuriou haima, hos eiretai anotero.

Præterea verbo Transsubstantionis modum illum, quo in corpus et sanguinem Domini panis et vinum convertuntur, explicari minime credimus,—id enim penitus incomprehensibile præterquam ipsi Deo, et capere se credentibus inscitiæ ac impietatis notam inurit—sed quod panis et vinum, facta consecratione, non per figuram aut per imaginem, non penes superabundantem gratiam, non per communionem ant solius divinitatis unigeniti filii Dei præsentiam in corpus et sanguinem Domini convertitur, nec panis aut vini accidens aliquod in quoddam corporis et sanguinis accidens aliqua conversione vel alteratione mutatur, sed vere realiterque ac substantialiter fit quidem panis ipsum verum Domini corpus, vinum vero ipse sanguis ejus, uti jam ante dictum est.

Eti me ginesthai hupo tinos allou to tes hieras eucharistias touto musterion, ei me monon hupo hiereos eusebous kai hupo eusebous kai nomimou episkopou ten hierosunen labontos, kath' hon tropon he anatolike ekklesia didaskei. Haute estin en suntomo he tes katholikes ekklesias kai peri tou musteriou toutou doxa kai alethes homologia kai archaiotate

Denique neminem præter pium Sacerdotem, ab pio utique Episcopo canonice instituto sacerdotii charactere initiatum, juxta Orientalis Ecclesiæ doctrinam hoc sacrosanctæ Eucharistiæ credimus posse conficere Sacramentum. Hæc est compendiaria Orientalis Catholicæ Ecclesiæ hoc de sacramento doctrina veraque confessio et traditio

paradosis, hen ou dei kolobousthai kat' oudena tropon upo ton eusebein boulomenon kai aposeiomenon tous neoterismous kai tas bebelous ton airetikon kenophonias; all' anankaios soan kai adiaseiston tereisthai ten nomothetetheisan paradosin. Tous gar parabainontas apopoieitai kai anathematizei he katholike tou Christou ekklesia. perantiqua, cui detrahere quidquam non convenit eos, qui pie sentire cupiunt et novitates horrent ac profana hæreticorum vaniloquia detestantur; sed hanc, quæ jam pridem obtinuit, traditionem integram servent et illibatam. Hanc enim violantes Catholica Christi rejicit ac anathematizat Ecclesia. Horos ie. Decretum XVIII.

Pisteuomen tas ton kekoimemenon psuchas einai e en anesei e en odune, kath' ho, ti hekastos eparaxen;—chorizomenas gar apo ton somaton parautika e pros euphrosunen e pros lupen kai stenagmon ekdemein, homologoumenes mentoi mete tes apolauseos mete tes katakriseos teleias. Meta gar ten koinen anastasin, hote he psuche enotheie to somati, meth' ou kalos e poneros epoliteusato, apolepsetai hekastos to teleion e tes apolauseos e tes katakriseos delonoti.

Credimus defunctorum animas aut in requie aut in poenis esse, prout quisque gesserit; quippe separatas a corporibus ad gaudii vel ad tristitiæ gemitusque locum commigrare; nondum tamen eis concessa integra beatitudinis aut damnationis mensura. Etenim generali facta resurrectione, quando anima unietur corpori, quocum aut bene gessit aut male, tunc beatitudinis ac poenarum perfectam unusquisque vicem recipiet.

Tous de sumphtharentas thanasimois plemmelemasi kai me en apognosei apodemesantas alla metanoesantas men, eti periontas en to meta somatos bio, me poiesantas de oudotioun karpon metanoias—ekcheai dakrua delonoti kai gonupetesai en gregoresei proseuchon, thlibenai, ptochous paramuthesai, kai teos en ergois ten pros ton Theon kai ton

Eorum vero, qui peccatis impliciti non in desperatione defuncti sunt, sed quos adhuc superstites poenituit, at nullum fecerunt poenitentiæ fructum, lacrimas videlicet effundendo genibus flexis in orationibus vigilando, semet ipsos afflictando, pauperes recreando, suam denique tum in Deum, quum in proximum caritatem

plesion agapen epideixai, ha kai hikanopoiesin kalos he katholike ekklesia ap' arches onomase—touton kai auton tas psuchas aperchesthai eis adou kai hupomenein ton heneka hon eirgasanto hamartematon poinen. Einai d' en sunaisthesei tes ekeithen apallages, eleutherousthai de hupo tes akras agathotetos dia tes deeseos tos hiereon kai eupoiion, ha ton apoichomenon heneka hoi hekastou sungeneis apotelousi; megala dunamenes malista tes anaimaktou thusias, hen idios huper tos kekoimemenon sungenon hekastos kai koinos huper panton he katholike kai apostolike hosemerai poiei ekklesia; ennooumenou mentoi kai toutou tou me eidenai hemas delade ton kairon tes apallages. Hoti gar ginetai eleutheria ton toiouton, apo ton deinon kai pro tes koines anastaseos te kai kriseos oidamen kai pisteuomen; pote de, agnooumen. operibus demonstrando, quæ et Catholica Ecclesia recte ab initio satisfactiones appellavit, horum, inquam, ipsorum animas credimus ad inferos abire ibique justas pro iis, quæ commisere, peccatis poenas sustinere, at suæ tamen exhinc futuræ liberationis esse conscias et ab summa bonitate per sacerdotum orationes et eleemosynas, quas pro defunctis eorum propinqui faciunt, liberari. Ad hoc vero potissime valet incruentum Missæ sacrificium, quod peculiariter singuli pro consanguineis defunctis, Catholica vero et Apostolica Ecclesia quotidie pro omnibus communiter facit. Porro liberationis hujusmodi notum nobis esse tempus nequaquam dicimus; tales enim solvi quidem poenis; idque ante resurrectionem et universale judicium et scimus et credimus; id vero, quando fiat, ignoramus. Erotesis a. QuÆstio I.

Ei dei ten theian graphen koinos para panton ton Christianon anaginoskesthai;

Decetne Sacram Scripturam communiter ab omnibus legi Christianis?

Ou. Ten pasan gar graphen theopneuston kai ophelimon oidamen, kai houto to anankaion echousan meth' heautes, hoste choris autes adunaton hoposoun eusebein. Ou men kai hupo panton anaginoskesthai tauten all' hupo monon ton meta tes prepouses ereunes tois bathesin enkuptonton tou pneumatos kai eidoton, hois tropois he theia graphe ereunatai kai didasketai kai holos anaginosketai. Tois de me gegumnasmenois kai adiaphoros e monon kata to

Non decet. Enimvero omnem scripturam divinitus inspiratam et utilem novimus, et ita ex se necessariam, ut pie sine illa vivere nullatenus quisquam possit. Hanc tamen haudquaquam convenit omnes legere; at eos dumtaxat, qui ad profunda, quæ in illa latent, Spiritus arcana convenienti discussione incumbunt, quive eam, qua scrutanda, docenda, legenda est Scriptura Sacra, rationem probe norunt. Inexercitatis autem et Scripturam

gramma e kai kat' allon tina tropon allotrion tes eusebeias ta tes graphes eklambanousin, he katholike ekklesia, dia tes peiras ten blaben egnokuia, ou themiten ten anagnosin einai entelletai. Hoste panti eusebei epitetraphthai men akouein ta tes graphes, hina pisteue te kardia eis dikaiosunen, homologe de to stomati eis soterian; anaginoskein de enia tes graphes mere kai malista tes palaias apegoreuetai ton eiremenon aition kai ton homoion toutois heneka. Kai estin ison parangellein tois agumnastois me anaginoskein hosautos ten pasan hieran graphen, kai tois brephesin entellesthai, me haptesthai stereas trophes. Sacram absque discrimine vel penes literam aut alieno a pietate sensu intelligentibus Ecclesia Catholica utique, per experientiam de dispendio certa, lectione ejus interdixit. Itaque omnibus quidem fidelibus Sacram audire Scripturam quatenus corde credant ad justitiam, ore autem confessionem promant ad salutem, permissum est; aliquos vero scripturæ ac veteris potissimum instrumenti libros legere, prædictis ac consimilibus de caussis prohibitum. Et vero perinde est, Sacræ Scripturæ lectione inexercitatos prohibere ac solidiori abstineant cibo infantibus imperare. Erotesis b'. QuÆstio II.

Ei saphes estin he graphe pasi tois anaginoskousi Christianois;

Sitne perspicua omnibus legentibus Christianis Scriptura?

Ei saphes en he theia graphe pasi tois anaginokousi Christianois, ouk an ho kurios ereunan tauten tois boulomenois soterias tuchein epetrepe; kai to charisma tes didaskalias mataios to Paulo elegeto tethenai hupo tou Theou te ekklesia; kai ho Petros ouk an peri ton tou Paulou epistolon echein tina dusnoeta elege. Delon oin, hos polu to bathos echein ten graphen kai to megethos ton ennoion kai deisthai epistemonon kai theion andron pros ereunan kai alethe katalepsin kai gnosin orthen kai sunodon te pase graphe kai to demiourgo tautes hagio pneumati.

Si legentibus omnibus perspicua esset Sacra Scriptura Christianis, nequaquam perscrutari scripturas his, qui salutis desiderio tenentur, Dominus mandasset; frustra quoque Paulus positam a Deo in Ecclesia doctoratus gratiam scripsisset, neque intellectu difficilia habere Pauli epistolas Petrus diceret. Maximam itaque constat esse scripturæ altitudinem juxta ac sensuum ejus amplitudinem ac doctissimis proinde divinisque hominibus ad ejus indagationem veramque intelligentiam ac rectum sensum, Scripturæ et ejusdem auctori Spiritui Sancto consonum, opus esse.

Hoste tois anagennetheisin, ei kai gnorimos he peri triados pistos kai he tou huiou tou Theou enanthropesis, ta pathe, he anastasis, he eis ouranous anodos, ho peri tes palingenesias kai kriseos logos, hon heineka kai polloi thanaton hupomeinai ouk oknesan; ouk anankaion de, mallon de adunaton pasin, eidenai kai ha to pneuma to hagion monois tois engegumnasmenois epi sophia kai hagioteti phaneroi.

Itaque quamvis regeneratis conspicua sit fides sanctissimæ Trinitatis et incarnatio filii Dei, ejusdem passio, resurrectio, in coelos ascensio, item et regenerationis ac judicii veritas pro quibus mortem subire multi non dubitarunt;—haud tamen necesse est imo impossible, et ea scire omnes, quæ solis sapientia et sanctitate exercitatis Spiritus Sanctus manifestat.

Erotesis g'. QuÆstio III.

Hieran graphen poia biblia kaleis;

Quosnam libros Sacram Scripturam vocas?

Stoichountes to kanoni tes katholikes ekklesias hieran graphen kaloumen ekeina panta, haper ho Kurillos hupo tes en Laodikeia sunodou eranisamenos arithmei kai pros toutois haper asunetos kai amathos eit' oun ethelokakourgos apokrupha katonomase; ten Sophian delade tou Solomontos, ten Ioudeth, ton Tobian, ten Historian tou drakontos, ten Historian tes Sosannes. tous Makkabaious kai ten Sophian tou Seirach. Hemeis gar meta ton allon tes theias graphes gnesion biblion kai tauta gnesia tes graphes mere krinomen, hoti he paradosasa archaia sunetheia kai malista he katholike ekklesia gnesia einai ta hiera euangelia kai t' alla tes graphes biblia kai tauta einai tes hagias graphes mere anamphibolos paredoke, kai touton he arnesis ekeinon estin athetesis. Ei de pou dokei me aei panta hupo panton sunkatarithmeisthai, ouden hetton homos kai tauta para te sunodon kai pollon hoson tes katholikes ekklesias palaiotaton te kai enkriton theologon arithmeitai kai sunkatarithmeitai te pase graphe ha panta kai hemeis kanonika biblia krinomen, kai tauta ten hieran graphen einai homologoumen.

Ecclesiæ Catholicæ regulam sequentes Sacram Scripturam eos omnes appellamus libros, quos ab Laodicena synodo Cyrillus mutuatus recenset, iis insuper additis, quos insipienter, inscite aut magis malitiose vocavit apocryphos: Sapientiam videlicet Salomonis, librum Judith, Tobiam, Draconis historiam, Historiam Susannæ, Machabæos, et Sapientiam Sirach. Hos etenim cum ceteris genuinis Sacræ Scripturæ libris ceu germanas ejusdem Scripturæ partes censemus esse numerandos. Quoniam quæ sancta Bvangelia aliosque Scripturæ libros ut genuinos tradidit antiqua consuetudo seu magis Ecclesia Catholica; et istos hæc ipsa ceu Sacræ Scripturæ partes procul dubio tradidit; quatenus istos qui neget et illos recusaverit. Sin vero ab cunctis haud recenseri omnes fortasse videantur; isti nihilo secius ab synodis nec non et a multis quum antiquissimis tum nominatissimis Catholicæ Ecclesiæ theologis recensentur et sacras inter scripturas numerantur. Quos omnes et nos judicamus esse canonicos et Sacram eos esse Scripturam confitemur. Erotesis d'. QuÆstio IV.

Peri ton hagion eikonon kai tes proskuneseos to hagion pos opheilomen phronein;

Quid de sanctis imaginibus et cultu sanctorum sentire debemus?

Ton hagion onton kai homologoumenon para tes katholikes ekklesias presbeuton, hon tropon eiretai en to ogdoo kephalaio; kairos eipein, hoti kai timomen autous hos philous Theou kai hos huper hemon deomenous to ton holon Theo. Timomen de toutous dittos; kath' hena men tropon ten metera tou Theou Logou, hon kai huperdoulikon phamen. Ei gar kai hos alethos doule he theotokos tou monou Theou, alla kai meter, hos ton hena tes Triados gennesasa sarkikos, dio kai asunkritos huperechein humneitai panton angelon te kai hagion, hothen kai huperdouliken aute aponemomen ten proskunesin.

Oratores nostri quum sint et ab Catholica Ecclesia habeantur sancti, quemadmodum in octavo capitulo dictum est; dicendi modo tempus est, eos a nobis ceu Dei amicos nostrosque apud Deum universorum intercessores honorari. Porro duplicem Sanctis cultum adhibemus. Alterum quippe verbi divini matri, quem hyperduliam appellamus. Enimvero Dei et hujus quidem solius ut famula vere sit et ipsa Deipara; at mater ejus est, utpote quæ unum e Trinitate in carne genuit. Quare omnium quum Sanctorum tum Angelorum longe superior prædicatur;

Kata deuteron de tropon, hon kai doulikon onomazomen, proskunoumen eit' oun timomen tous hagious angelous, apostolous, prophetas, marturas kai haplos pantas tous hagious. unde et hyperdulico eam cultu veneramur. Alterum vero, quem et dulicum vocamus, sanctis Angelis, Apostolis, Martyribus, omnibus denique Sanctis adhibemus.

Pros toutois proskunoumen kai timomen to xulon tou timiou tou zoopoiou staurou, en ho ho soter hemon to kosmosoterion eirgasato pathos, kai ton tupon tou zoopoiou staurou, ten en Bethleem phatnen, di hes tes alogias errhusthemen, ton topon tou kraniou, ton zoephoron taphon kai ta loipa hagia proskunemata; ta te hiera euangelia kai ta hiera skeue, di hon he anaimaktos epiteleitai thusia. Mnemais te etesiois kai demosiois heortais kai theious hidrumasi kai anathemasi tous hagious gegairomen kai timomen.

Insuper venerandæ ac vivificæ Crucis lignum, in quo pro salute mundi Salvator noster passus est, quin et ejusdem Crucis signum veneramur et adoramus, item et quod apud Bethleem est præsepe, per quod ab irrationali affectu liberati sumus, item et Calvariæ locum, et quod theca fuit vitæ sepulcrum, ceteras denique res sanctas, quas adoramus: sancta videlicet evangelia, nec non et sacra vasa, in quibus sacrificium incruentum celebratur. Sed et annuis commemorationibus festisque solemnibus, sacris ædiculis et anathematis sanctos ornamus et honoramus.

Epeita de kai ten eikona tou kuriou hemon Iesou Christou kai tes huperagias theotokou kai panton ton hagion proskunoumen kai timomen kai aspazometha, kai men kai ton hagion angelon, hos ophthesan eniois ton te propatoron kai propheton. Historoumen de kai to panagion pneuma, hos ophthe, en eidei peristeras.

Deinde et Domini nostri Jesu Christi et sanctissimæ Deiparæ omniumque Sanctorum, quin et sanctorum Angelorum secundum eam, qua quibusdam Patriarchis aut Prophetis apparuere, formam, imagines veneramur, adoramus et osculamur. Denique et Spiritum Sanctum sub ea, qua visus est columbæ specie, repræsentamus.

Ei de tines eidololatrein hemas, hagious kai heikonas hagion kai ta loipa proskunountas, legousi, mataion hegoumetha kai adranes. Hemeis gar mono to en triadi theo latreuomen kai oudeni hetero; tous de hagious timomen dittos; proton men kata ten pros Theon anaphoran, epeide ekeinou heneka timomen autous, kai kath' heautous, hoti zosai eisin eikones tou Theou. To de kath' heautous dioristai hoti doulikon. Tas de hagias eikonas schetikos, hos tes pros ekeinas times epi ta prototupa anapheromenes. Ho gar eis ten eikona proskunon dia tes eikonos ton prototupon proskunei, kai he doxa ou merizetai, oud' holos schixetai tes te eikonos kai tou eikonizomenou, kai en tauto ginetai, hos he eis ton basilikon presbun ginomene.

Eam porro, quam sanctis et eorum imaginibus ceterisque prædictis venerationem adhibemus, idololatriam esse si qui dicunt, stultum ac inane reputamus. Nos enim soli in Trinitate Deo ac præter ipsum nemini latriæ cultum impendimus. Sanctos vero duplici modo veneramur, imprimis quidem relative ad Deum; quippe propter ipsum illos honoramus, deinde et in se ipsis, quoniam animatæ Dei imagines illi sunt. Duliam porro esse qua Sanctos veneramur in se ipsis, supra definitum est, sanctas vero imagines relative; siquidem, qui exhibetur illis cultus, ad earum prototypa refertur. Quisquis enim colit imaginem, per imaginem colit prototypum, neque aliquantum dividitur separaturve imaginis honor et prototypi; sed in eodem positus est, quemadmodum in prorege rex honoratur.

Ha de pros sustasin kainotomias auton para tes graphes lambanousin, ouch houtos

Quæ vero e Scripturis in confirmationem suæ novitatis assumunt, non sic ipsis favent,

autois boethei, hos boulontai, alla malista hemin sunoda phainetai. Hemeis gar ten theian graphen anaginoskontes exetazomen kairon kai prosopon, paradeigma kai aitian. Hothen kai ton auton Theon pote men legonta; ou poieseis seauto eidolon, oute homoioma, oude proskuneseis, oude latreuseis autois, pote de prostattonta, genesthai Cheroubim; Kai eti boas kai leontas ginomena en to hiero theorountes ou peismatikos touton ten ennoian theoroumen. En gar te peismone ouk esti pistis. all', hos eiretai, kairon kai ta loipa theorountes, tes orthes peri touton doxes epitunchanomen kai to; ou poieseis seauto eidolon e homoioma tauton hegoumetha to; ou proskuneseis Theous allotrious, eit' oun me eidololatreses. Houto gar kai he para tou kairou ton apostolon epikratesasa sunetheia te ekklesia tou proskuneisthai schetikos tas agias eikonas kai he mono to Theo latreia diasotheie kai ho Theos ouk enantios legon heauto phaneie. Ei gar e graphe phesin; ou poieseis oude proskuneseis, tina tropon husteron ho Theos to men poiesai homoiomata sunkechoreke, to de proskunesai ou, ouk echomen sunoran. Hothen, peri mones tes eidololatreias ouses tes entoles, heuriskomen kai opheos kai leontas kai boas kai Cheroubim gegonota kai eide eit' oun homoiomata, en hois hoi angeloi, ephainonto proskunethenta. uti autumant, imo nobis maxime concinunt. Nos enim Sacram Scripturam quum legimus, tempus, personam, exemplum, caussam examinamus. Cur nimirum idem ipse Deus modo dicat: Non facies tibi idolum, neque simulacrum, neque adorabis, neque coles illa; modo autem Cherubim fieri præcipiat? Imo et quum sculptos in templo boves leonesque spectamus, haudquaquam pervicaciter de illis judicamus; non enim in pervicavia est fides: sed tempus ceteraque, ut dictum est, considerantes rectam eorum interpretationem assequimur, idemque esse dicimus: Non facies tibi idolum et simulacrum ac: Non adorabis deos alienos, seu: Idololatra non eris. Ita enim et soli Deo latria conservata est et relativi sanctarum imaginum cultus in Ecclesia ab temporibus Apostolorum inducta consuetudo, Deumque nequaquam secum pugnare verbis, commonstratum. Verum enimvero si absolute scriptura dicit: Non facies neque adorabis; qui tandem simulacra facere non autem adorare postea Deus indulsit, prorsus non intelligimus. Quamobrem quum de Idololatria sola prohibitio facta sit et Cherubim et serpentes et leones sculptos fuisse ac honoratos invenimus, et figuræ sive simulacra, inter quæ et Angeli, adorata comparuere.

Ohus de propherousi ton hagion hos legontas, me exon proskunein tas eikonas; hemin mallon boethein ekeinous hegoumetha, epei ekeinoi agonistikos dialegomenoi kai kata ton latreutikos proskunounton tas agias eikonas kai kata ton pheronton eis tas ekklesias tas eikonas ton tethnekoton sungenon ekeinon epheronto kai anathemati tous houto poiountas kathupoballousin, ou kata tes orthes proskuneseos ton te hagion kai hagion eikonon kai tou timiou staurou kai ton loipon, hon eiretai, hopou malista kai apo tou kairou ton apostolon einai tas hagias eikonas en te ekklesia kai proskuneisthai para ton piston pleistoi hosoi kai historousi kai keruttousi, meth' hon kai meth' ohus he hagia oikoumenike ebdome

Quos vero allegant sanctos, adorationem imaginum asserentes illicitam, nostris potius quam illorum favere partibus æstimamus; quandoquidem acerrimis disputationibus suis in eos dumtaxat invehebantur, qui latriæ cultum sacris imaginibus impendebant, quive parentum suorum defunctorum effigies in ecclesiam inferebant, quos et insuper anathemati subjecere; non autem in rectum tum sanctorum tum sacrarum imaginum tum et venerandæ crucis ceterorumque prædictorum cultum; maxime quum ab Apostolorum temporibus decoratam sacris imaginibus ecclesiam eisque adhibitum ab fidelibus cultum quam plurimi tradant et attestentur, quibuscum et quos secuta sancta oecumenica synodus

sunodos kataischunei pasan hairetikon bdelurian. septima omnem hæreticorum impudentiam confundit.

Epeide saphestata men didosin ennoein, hopos dei proskunein tas hagias eikonas, kai ta proeiremena anothen, anathematizei de kai aphorismo kathupoballei tous he proskunountas latreutikos tas eikonas e legontas tous orthodoxous eidololatrein, proskunountas tas eikonas. Anathematizomen oun kai hemeis met' ekeinon tous proskunountas e hagion e angelon e eikona, e stauron e leipsanon agion e hieron skeuos, e euangelion, e allo ti hosa en to ourano ano kai hosa en te ge kai en te thalasse latreutikos kai mono to en triadi theo ten latreutiken proskunesin aponemomen. Anathematizomen kai tous legontas ten proskunesin ton eikonon eikonolatreian, e me proskunountas autas, kai me timontas ton stauron kai tous agious, hos he ekklesia paredoke.

Siquidem manifestissime, qualem sacris imaginibus adhibere oporteat cultum et ea, quæ supra dicta sunt, demonstrant; quoscunque vero, quum qui latriæ cultum sacris imaginibus impendunt, tum qui fideles, honorem imaginibus deferentes, idololatriæ insimulant, anathematizat et excommnnicationi subjicit. Et nos igitur cum ipsis eos omnes, qui sive sanctum, sive angelum, sive imaginem, sive crucem, sive reliquias sanctorum, sive vas aliquod sacrum, sive evangelium, sive quidpiam aliud ex iis, quæ in coelo et in terra et in mari sunt, latriæ cultu venerantur, anathematizamus solique in trinitate Deum cultum hujusmodi ducimus esse tribuendum. Insuper et cultum imaginum appellantes iconolatriam easque ac crucem et sanctos juxta traditionem Ecclesiæ adorare et colere recusantes anathematizamus.

Kai tous hagious kai tas hagias eikonas proskunoumen, hon eiretai tropon, kai historoumen tautas eis kallopismon ton naon, kai hin' osi biblia ton amathon kai pros mimesin ton areton ton hagion kai anamnesin kai erotos auxesin kai pros egregorsin tou epikaleisthai aei ton men kurion, hos despoten kai patera, tous de hagious hos doulous men ekeinou, boethous de kai mesitas hemon.

Sanctos quippe eo, quo supra diximus, cultu veneramur nec non et sanctas imagines, quas ad templorum ornamentum depingimus, ut librorum instar inibi sint et ad virtutum Sanctorum imitationem, memoriam, amoris incrementum, atque ad jugem Dei quidem ceu Domini et Patris, Sanctorum vero ceu servorum ejus, nostrorum autem adjutorum juxta ac oratorum obsecrationem rudiores, excitentur.

Kai tauta men peri ton kephalaion kai eroteseon Kurillou. Hoi de hairetikoi kai ten proseuchen ton eusebon pros ton Theon kakizousin, epeita ouk oidamen, hopos auten monon ton monachon kategorousi. Ten proseuchen toinun hemeis homilian meta Theou kai preponton agathon aitesin, par hou labein elpizomen, anabasin te nou pros Theon kai eusebe pros Theon apeuthunomenen diathesin, zetesin ton anotero, psuches hagias boethema, latreian to Theo kecharismenen, semeion metanoias kai bebaias elpidos oidamen; ginesthai de e no mono e noi kai phone; theoreisthai en aute theorian tes agathotetos kai tou eleous tou Theou, anaxioteta

Atque hæc quidem de Cyrilli capitibus quæstionibusque dicta sint. Porro fidelium quoque orationes ad Deum improbant hæretici. Deinde vero quamobrem eam, quæ ab solis fit monachis, calumnientur nescimus. Nos igitur orationem ceu cum Deo colloquium ac convenientium, a quo speramus illa, bonorum postulationem, item adscensum piumque affectum mentis tendentem in Deum, coelestium rerum inquisitionem, animæ sanctæ subsidium, cultum Deo acceptissimum, poenitentiæ ac firmæ spei signum agnoscimus. Fieri autem vel sola mente, vel mente simul et voce; Deique bonitatem et misericordiam ac orantis pariter indignitatem et futuræ ad Deum

tou aitountos kai eucharistian kai epangelian tes mellouses pros Theon hupotaxeos. subjectionis beneficium ac promissionem in illa considerari.

Echein d' auten pistin kai elpida kai diamonen kai teresin ton entolon kai kata proton logon aitesin ton ouranion; pollous d' echein tous karpous, ohus peritton enkatalegein; ginesthai de sunechos, epiteleisthai de orthio kai gonuklito schemati. Tosaute de heper autes opheleia, hoste kai psuches trophen kai zoen homologeisthai. Sunagetai kai tauta panta ek tes theias graphes, hoste ei tis touton apodeixin aitei, homoios aphroni, e tuphlo peri tou heliakou photos hora mesembrias kai aithrias amphisbetounti.

Fidem vero et spem et perseverantiam et mandatorum observationem ac, ut prædiximus, coelestium cumprimis habere petitionem, quin et fructus id genus quam plurimos, quos frustra recenseamus. Denique sine intermissione fieri, et qua stando, qua genua flectendo peragi. Tanta vero est orationis utilitas, ut animæ cibus et vita merito censentur. Et hæc quidem omnia sacris ita manifeste colliguntur e Scripturis, ut insipienti aut coeco, meridie ac sereno coelo de solis lumine dubitanti, similis ille sit, qui probationem eorum exegerit.

Hoi d' hairetikoi, boulomenoi meden hon Christos epetrepse aparathrauston easai, kai tautes kathepsanto. Aischunomenoi d' houto phaneros asebein teos men peri proseuches, haplos me ginesthai ou koluousi, tais ton monachon d' euchais tarattontai; hoper kai auto poiousin, hina tois haploikois misos kata ton monachon thosi pros to me holos anechesthai toutous tuchon hos bebelous kai neoteristas horan, me hotige anechesthai ta tes eusebous kai orthodoxou pisteos dogmata didaskesthai par auton. Sophos gar ho antidikos peri to kakon kai anchinous peri ta mataia; hothen kai tois hopadois autou—hoioi hoi hairetikoi houtoi malista—ouk esti tosouton katathumion eusebein, hoson perispoudaston to aeipote ektracheliazein epi bathei kakon kai ekregnusthai es topous, ohus ouk episkopei kurios.

Hæretici vero, quum eorum, quæ fidelibus mandavit Christus, nihil relinquere integrum statuerint, et illam canino ore arrosere. Id tamen tam apertæ circa orationem impietatis tandem erubescentes, orare omnino minime prohibent; sed monachorum orationibus commoventur; ea nimirum mente, ut simpliciorum odium in monachus excitent: quatenus eorum ceu profanorum ac novatorum nec adspectum sustineant et Catholicæ atque Apostolicæ fidei ab illis exponi dogmata multo minus patiantur. Prudens enim est in malum diabolus et ad confingendas calumnias ingeniosus. Unde et ejus asseclas—cujusmodi sunt isti maxime, quibus de loquimur, hæretici—non tam pietatis propositum, quam homines ad malorum abyssum detrudendi et ad ea, quæ non visitat dominus, loca rapiendi, movet institutum.

Eroteteon oun autous, tinas phasin einai tas ton monachon proseuchas; kai ei men tous monachous phaien ex heauton tina allokota pepoiekenai kai apadonta te orthodoxo ton Christianon threskeia, kai autoi xuntithemetha kai tous monachous ou monon ou monachous all' oude Christianous phamen. Ei de hoi monachoi diegountai en ektasei ten doxan kai ta thaumasia tou Theou kai sunechos kai adialeiptos, kai en panti kairo to theion, hos dunaton anthropo, humnois kai doxologiais katagerairousi, pe men ta tes graphes delonoti

Itaque, quales esse dicant monachorum orationes, interrogandi sunt; et si quidem a se ipsis aliqua aliena vel orthodoxæ Christianorum professioni dissentanea fecisse monachos probaverint; jam adversus monachos cum illis caussam agimus, eosque non modo monachos non esse dicimus, sed neque Christianos. Sin vero gloriam et mirabilia Dei et intenta mente assidue et indesinenter et omni tempore enarrant monachi Deumque pro viribus humanis hymnis et canticis celebrant, nunc quidem Scripturæ verba psallentes, nunc

psallontes, pe de tous humnous ek tos graphes sunagontes, eit' oun sunoda ekeine phthengomenon; apostolikon kai prophetikon, mallon de kuriakon ergon autous pleroun homologoumen. vero hymnos et Scriptura componentes, sive eidem Scripturæ consona loquentes; Apostolicum et Propheticum imo vero dominicum opus eos implere confitemur.

Hothen kai hemeis Parakletiken, Triodion kai Menaia psallontes meden apadon Christianois ergon pleroumen. Pasai gar hai toiautai bibloi peri henomenes kai diakekrimenes theologias dialegontai kai humnois, pe men sunegmenois ek tes theias graphes, pe de kata ten choregian tou pneumatos, hin' osi tois melesin ai lexeis katalleloi di heteron lexeon, ta tes graphes adomen; epeita hin' holos e katadelon, hoti ta tes graphes aei psallomen, en hekasto ton humnon legomeno Tropario stichon tes graphes epilegomen. Ei de kai Thekara kai allas tois palai patrasi ponetheisas euchas psallomen kai anaginoskomen; eipatosan houtoi, poion ekeinon to blasphemon kai me eusebes, kai met' ekeinon toutous apodioxomen.

Unde et nos nullum ab Christianis alienum opus facimus, quando Paracleticen, Triodion et Menæa cantamus: quum de conjuncta atque discreta edisserant omnes isti libri theologia. Imo vero per hymnos tum e Scriptura quidem desumtos, tum spiritus adminiculo donoque aliis vocibus, quæ voces melodiæ con cinant, quæ sunt Scripturæ, decantamus. Deinde sacram semper nos canere Scripturam, hinc prorsus liquet, quod cuilibet hymnorum, modulo versiculum e Scriptura subjungamus. Si vero et Thecaræ aliasve ab antiquis patribus compositas orationes, canimus et legimus; quidnam blasphemiæ, quid impietatis habentur in illis, adversarii nostri demonstrent; et una cum ipsis monachos, ipsa canentes, insequemur.

Ei de kai monon touto phasi, to sunechos kai hadialeiptos proseuchesthai kakon, ti autois kai hemin; Machesthosan Christo—kathaper kai machontai—eiponti ten tou adikou kritou parabolen, pros to dein sunechos proseuchesthai, kai didaxanti agrupnein kai euchesthai, phugein ta thlibera kai stathenai emprosthen tou huiou tou anthropou. Machesthosan Paulo protes pros Thessalonikeis kephalaio kai allachou en pollois. Eo legein tous theious tes katholikes ekklesias kathegemonas apo christou achris hemon; arkei gar autois pros aischunein to suntonon tes proseuches ton te propatoron, apostolon kai propheton.

Sin autem hoc solum, quod semper et sine intermissione oramus, ceu malum quid improbant; quid hanc in nos querelam movent? In Christum magis certamen sumant—quemadmodum et sumunt—qui, sine intermissione orandum esse ut probaret, iniqui judicis parabolam proposuit et ad cavendas tentationes vigilandum esse docuit et orandum standumque coram filio hominis. Sumant et cum Paulo, qui tum primæ ad Thessalonicenses quinto, tum et alibi passim ad continuam orationem adhortatur. Divinos prætermitto a Christo ad nos usque Catholicæ Ecclesiæ præpositos: satis enim superque concors proavorum, Apostolorum et Prophetarum de oratione sententia hæreticos pudore suffundit.

Ei oun ta ton monachon esti ta ton apostolon kai propheton, dos d' eipein kai ton hagion pateron kai ton propatoron autou tou Christou; delon hoti hai ton monachon euchai karpoi eisi tou ton charismaton doteros hagiou pneumatos. A de Kalouinoi kekainotomekasin en te tois peri Theou kai ton theion blasphemountes kai ten theian graphen parexegoumenoi,

Porro si quæ fecerunt Apostoli, quæ Prophetæ, imo—dicere liceat—et quæ sancti patres atque ipsius Christi progenitores; hæc ipsa faciunt et monachi: utique donorum largitoris Spiritus Sancti fructus esse orationes monachorum manifestum est. Quas vero novitates induxere Calvinistæ, tum circa Deum resque divinas blasphemando, quum Scripturam

kolobountes kai kathubrizontes; tou diabolou eisi sophismata te kai epheuremata. Sacram perperam interpretando, decurtando et injuriose tractando; diaboli sophismata esse dicimus et inventa.

Alusiteles de kai to; adunaton te ekklesia bromaton tinon apochas kai nesteias diatattein aneu bias kai turannidos. He gar ekklesia pros nekrosin tes sarkos kai holos ton pathon, mala kalos poiousa, diatattei epimelos ten proseuchen kai ten nesteian, hes erastai kai tupoi gegonasi hoi hagioi pantes, di on—te anothen chariti kathairomenos ho antidikos hemin diabolos sun tois strateumasi kai tais dunamesi autou—rhadios teleioutai ho prokeimenos tois eusebesi dromos. Tauta oun skeptomene he aspilos hapantachou ekklesia ou biazei oude turannei; alla parakalei, nouthetei, didaskei ta tes graphes kai peithei te dunamei tou pneumatos.

Neque minus inepte garriunt, non posse Ecclesiam absque violentia et tyrannide ab quibusdam cibis abstinentiam et jejunia constituere. Enimvero recte admodum ad carnis et passionum prorsus mortificationem orationem et jejunia, quorum amantes ac exempla exstitere sancti omnes, sollicite præcipit: quibus, ac coelestis ope gratiæ dejecto cum exercitibus et virtutibus suis adversante nobis diabolo, propositum sibi cursum perquam facile fideles absolvunt. Hunc igitur quum inculpata ubique Ecclesia spectat, vim nullam, nullam adhibet tyrannidem, sed hortatur, sed admonet, sed ea, quæ Scripturæ sunt, edocet, illaque Sancti Spiritus operante virtute persuadet.

Prostithesi de tois eiremenois kai tis anthropiskos ho en Karentonia proeiremenos, phamen, Klaudios kai hetera tina kath' hemon geloia kai medenos logou axia; all' hemeis kai ta eiremena auto muthous hegoumetha kai touton auton teratopoion kai pante amathe gnorizomen. Kai meta Photion gar murioi hosoi kai gegonasi kai eisin epi sophia kai theologia kai hagioteti para te anatolike ekklesia diapherontes te dunamei tou pneumatos.

His et nonnulla adversum nos ridicula penitusque contemnenda homuncio quidam apud Carentonium Claudius nomine, uti diximus, adjicit. Sed et inter fabulas, quæcunque dixit ille, recensemus, ipsumque circulatorem ac funditus illiteratum agnoscimus. Etenim etiam post Photium quam plurimi apud Orientalem Ecclesiam exstiterunt et sunt per virtutem Spiritus Sancti sapientia, theologia et sanctitate præstantes.

Geloiotaton de kai to; dia to echein tinas ton hanatolikon hiereon ton hagion arton en skeuesi xulinois, eso pou tou naou, exo tou bematos en tini ton kionon kremamenon, me homologein autous ten pragmatiken kai alethe metabolen tou artou eis to soma tou kuriou. Hoti men gar tines ton ptochon hiereon echousi to despotikon soma en skeuesi xulinois, ouk arnoumetha; kai gar ho Christos ouch hupo lithon kai marmaron timatai, alla dianoian hugie kai kardian katharan aitei par hemon.

Ineptissimam pariter adversarii nostri premunt argumentationem, quum Orientales nonnullos sacerdotes realem ac veram panis in corpus Domini conversionem minime confiteri inde probari contendunt, quod panem sanctum in aliquo templi loco extra Bema sive Sanctuarium ligneis inclusum thecis ad aliquam appensum columnam asservant. Neque enim negamus, pauperes quosdam sacerdotes ligneis in vasis Dominicum corpus asservare; verum nec lapidibus nec marmoribus honoratur Christus; sed mentem sanam et cor purum a nobis exposcit.

Touto kai Paulo sumbebeken; echomen gar, phesi, ton thesauron en ostrakinois skeuesin. Hopou d' hai kata meros ekklesiai dunantai, hosper tuchon par hemin en Hierosolumois, endon

Hoc ipsum et Paulo contigit. Ait enim: Habemus thesaurum in vasis fictilibus. Ast singulis in Ecclesiis, quarum per facultates licet, quemadmodum apud nos Ierosolymis,

tou agiou bematos ekastou ton naon to despotikon soma timatai kai photagogeitai aeipote heptaphoto kandele. in sacro cujuslibet templi bemate dominicum corpus honoratur, septemplici lampade coram illo jugiter ardente.

Epeisi de moi thaumazein, pos to despotikon soma para tini ekklesia idon kremamenon hoi hairetikoi exo tou bematos, dia to isos sesathrosthai tous toichous tou bematos hupo tes palaiotetos, kak toutou sumperainousi ta asustata; ton de Christon ouk eidon hupo to hemikuklion tou hagiou bematos istoroumenon hos brephos endon tou diskou, hina idosin, hoti, hos historousin hoi anatolikoi endon tou diskou ou tupon, ou charin, ouk allo ti, all' auton ton Christon, houto kai pisteuousi, ton arton tes eucharistias ouk allo ti, hall' auto ginesthai ousiodos to soma tou kuriou kai houto sumparainousi to alethes.

Mihi vero subit admirari, quomodo ob collapsos fortassis vetustate sacrarii muros dominicum corpus extra sacrarium hæretici viderint appensum, unde et absurdissima conficiunt; Christum vero non viderint infantis specie in disco sacri bematis fornici depictum. Apertissime enim utique nossent ac verissime concluderent, Orientales, ut nequaquam figuram aut gratiam, aut id genus quidpium in disco sed ipsummet Christum repræsentant, ita et credere, panem eucharisticum nihil aliud quam ipsum corpus Domini substantialiter esse.

Alla peri men touton hapanton eiretai platuteron kai saphesteron te orthodoxo legomene tes anatolikes ekklesias homologia; Georgio Chio to Koresio en tois peri musterion kai proorismou kai charitos kai tou eph' hemin, kai presbeias kai proskuneseos hagion kai proskuneseos eikonon, kai en te ponetheise auto antirrhesei kata tes en Phlandria pote ton hairetikon athemitou sunodou kai en allois pollois; Gabriel Peloponnesio to metropolite Philadelphias kai Gregorio protosungello to Chio en tois peri musterion, Ieremia to hagiotato patriarche Konstantinoupoleos en trisi dogmatikais kai sunodikais pros tous en Tubinge tes Germanias Loutherous epistolais; Ioanne hierei kai oikonomo Konstantinoupoleos to Nathanael; Meletio Surigo to Kreti en te ponetheise auto orthodoxo antirrhesei kata ton kephalaion kai eroteseon tou legomenou Kurillou; Theophane to patriarche Hierosolumon en te pros Rhoxolanous dogmatike epistole, kai allois muriois. Pro touton de eiretai malista kalos Sumeon to Thessalonikes kai pro ekeinou pasi tois patrasi kai tais oikoumenikais sunodois, historikois te ekklesiastikois, kai men kai tois epi ton Christianon Romaion autokratoron sungrapsasi tas exoterikas historias eiretai sporaden,

Sed et fusius juxta ac luculentius de istis dictum est in libro, qui Confessio orthodoxa Ecclesiæ Orientalis inscribitur; item ab Georgio Chio Coresio in libris de sacramentis, de prædestinatione et gratia, de libero arbitrio, de invocatione et adoratione sanctorum, de veneratione imaginum, et in confutatione pseudosynodi ab hæreticis in Belgio habitæ, et in aliis plurimis; item ab Gabriele Peloponnesio Philadelphiæ Metropolita; item ab Gregorio Chio Protosyncello in libro de sacramentis, item ab Jeremia sanctissimo Patriarcha Constantinopoleos in tribus dogmaticis ac synodalibus epistolis ad Lutheranos Tubingenses item ab Ioanne Nathanaele Presbytero et OEconomo Constantinopoleos; item ab Meletio Syrigo Cretensi in ea, quam composuit, refutatione orthodoxa capitum et quæstionem Cyrilli, quem vocant; item ab Theophane Hierosolymorum Patriarcha in dogmatica ad Roxolanos epistola; item ab aliis innumeris; sed et ante istos ab Symeone Thessalonicensi de iisdem egregie scriptum, imo ab omnibus retro ipsum patribus, synodis oecumenicis et Annalium ecclesiasticorum scriptoribus, quin etiam et ab iis, qui sub Christiano-Romanis principibus degentes res politicas sparsim

hois hapasi ta eiremena choris pases antilogias eileptai para ton apostolon, hon hai te dia graphes kai logou paradoseis dia ton pateron aphikonto mechris hemon. sunt prosecuti. Quorum omnia una sententia est ab Apostolis prædicta omnia dimanasse, quorum traditiones sive scripto sive verbo per patres ad nos usque pervenere.

Sunistesi de ta proeiremena kai ho para ton hairetikon logos. Nestoritai men gar meta ete tes soterias uke, Armenioi te kai Koptai kai Suroi kai eti Aithiopes hoi hupo ton isemerinon kai epekeina toutou kata ton cheimerinon tropikon oikountes, ohus kai Kampesious hoi entautha koinos onomazousi, meta ete ... tes ensarkou epidemias aperrhagesan tes katholou ekklesias kai; hekastos touton echei monen ten hairesin, hen hapantes apo ton praktikon ton oikoumenikon isasi sunodon. Peri mentoi tou skopou kai tou arithmou ton hieron musterion kai ton eiremenon hemin anotero hapanton—plen tes idias auton haireseos, hos eiretai—hosautos pisteuousi te katholike ekklesia, hos autois ommasin hosai horai blepomen kai aisthesai kai logo manthanomen, entautha en te hagia polei Hierousalem, en he apo panton kai oikousi kai pantote epidemousi pleistoi hosoi par auton, sophoi te, hoson to kat' autous, kai idiotai.

Validissimum porro habemus prædictorum vel ex ipsis hæreticis argumentum. Etenim Nestoriani post annum salutis CCCCXXVIII., item Armenii et Cophtæ et Syri, item Æthiopes, qui sub Æquinoctiali habitant, et trans illum versus tropicum Capricorni, quos hujusmodi locorum incolæ vulgo Campesios vocant, post annos ab incarnatione Domini ... ab Catholica Ecclesia recessere, singuli singularem hæresim amplexi, ut ex oecumenicis conciliorum actis nemo non intelligit. Veruntamen circa scopum numerumque sacramentorum nec non et circa omnia, quæ supra diximus—præter singularem suam hæresim, ut dictum est—cum Ecclesia Catholica prorsus consentiunt, uti per singulas horas ipsis oculis conspicimus, et sermone atque usu discimus in hac sancta civitate Hierusalem, in qua ex omnibus enumeratis homines tum sapientes apud illos quum illiterati aut habitant aut peregrinationis ergo commorantur.

Siopatosan toinun hoi kenophonoi kai neoteristai hairtikoi kai me epicheireitosan ek te tes graphes kai ton pateron kath' hemon kleptontes rhesidia tina sesophismenos eis sustasin tou pseudous, hos pepoiekasi pantes hoi ap' aionos apostatai kai hairetikoi, kai legetosan hen kai monon, hoti prophasizomenoi prophaseis en hamartiais proerentai lalein adika kata tou Theou kai blasphema kata ton hagion.

Taceant igitur inepti nugatores et novitatum artifices hæretici, et mutilas tum e Scriptura tum ex patribus adversum nos sententiolas, quibus mendacium exstruant, callide furari ne moliantur, quemadmodum apostatarum et hæreticorum ab initio exstitit consuetudo: atque hoc loquuntur unum, sese nimirum, excusationes excusantes in peccatis, injurias in Deum et in sanctos evomere blasphemias instituisse. Epilogos. Epilogus.

Tauta ek ton pollon oliga eis kathairesin tou pseudous ton antikeimenon, hoper epenoesan kata tes anatolikes ekklesias, proballomenoi meson tes epiphoras tou pseudous ta asustata kai athea kephalaia tou legomenou Kurillou. Eiesan de ouk eis semeion antilegomenon tois hos alethos adikos hemas diasurousin

Hæc ex multis pauca sufficiant ad eversionem mendacii, quod adversus Orientalem Ecclesiam excogitaverunt adversarii nostri, in medium illationis mendacii sui nutantia ac impia proferentes, dicti Cyrilli capita. Sint vero hæreticis nos injuste quidem traducentibus in signum non contradictionis sed in

hairetikois, all' eis semeion pisteuomenon etoi eis diorthosin ton kainotomethenton autois kai epistrophen auton pros ten katoliken kai apostoliken ekklesian, en he palaipote kai oi progonoi auton hesan, kai en tais kata ton airetikon sunodois, ais nun autoi athetountes kathubrizousi, kai hagosi paresan. Atopon gar pepeisthai autous, kai malista auchountas einai sophous, andrasi philautois te kai bebelois kai lalesasin ouk ek tou pneumatos tou hagiou, all' ek tou archontos tou pseudpus, ten d' hagian katholiken kai apstoliken ekklesian, hen periepoiesato ho Theos to haimati tou huiou autou enkatalipein kai tautes aposkirtesai. Allos gar an autous men tous aporrhagentas tes ekklesias ta ekeise dikaioteria meta ton ethnikon kai telonon dexontai; ten de katholiken ekklesian ou paropsetai ho tauten heos arti apo panton ton enantion diateron kurios, ho he doxa kai to kratos eis aionas ton aionon. Amen. signum rerum, quas credimus et in emendationem novitatum, quas invexere: nec non et in conversionem ipsorum ad Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, in qua majores eorum olim meruerunt, et ecclesiasticis contra eos synodis, quas nunc respuentes ludibrio habent isti, ac certaminibus interfuerunt. Ab omni quippe ratione longe alienum est, eos, maxime quum se jactent sapientes, hominibus suimet amantibus et execrandis ac nequaquam ex Spiritu Sancto sed ex mendacii principe loquentibus attendisse; sanctam autem Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, quam filii sui sanguine Deus acquisivit, deseruisse ab eaque resiliisse. Ceteroquin hos quidem ab Ecclesia separatos inferni supplicia una cum ethnicis et publicanis excipient; Catholicam vero Ecclesiam, qui cunctis ab contrariis eam hucusque protexit, Deus non derelinquet, cui gloria et imperium in sæcula sæculorum. Amen.

En etei to soterio achob'; meni Martio is'. En te hagia polei Hierousalem.

Anno salutis cIcIccLxxii. die XVI. Martii. Apud sanctam civitatem Hierosolymam.

Dositheos eleo Theou patriarches tes hagias Hierousalem kai pases Palaistines apophainomai kai homologo, tauten einai ten pistin tes anatolikes ekklesias.

Dositheus miseratione divina Patriarcha sanctæ Hierusalem et totius Palastinæ assero et confiteor, hanc esse fidem Ecclesiæ Orientalis.

Sequuntur in editt. post aliorum et quidem LXVIII. nomina; deinde Dosithei testimonium, quo affirmat, ipsum autographum cum legitimis illis subscriptionibus rerumque serie in magnum Apostolici sui throni codicem relatum esse die XX. Mart. MDCLXXII. Deinceps est Nectarii, Hierosolymorum ante Patriarchæ, nomen, et, post locum sigilli, tum Patriarchæ, XII. Hieroglyphicis notis constantis, tum Imperatoris Orientis cum insignibus Aquilæ bicipitis, ut legere est in tabulis Amst. edit. intersertis, quibus signaturæ ad similitudinem autographi depictæ sunt, Nectarii Monachi de se testimonium; ita ut, si summam facimus, LXXI. viri nomina dederint, inter quos VIII. archiepiscopi, episcopi et metropolitæ. Azarias, Archidiaconus Hierosolymit. non solum suo sed etiam diaconorum nomine subscripsit, item Agapius, Sacerdos et OEconomus Gazæorum. Aderat ex majore Russia Timotheus monachus, confitens, hanc esse fidem et Russicæ et Orientalis Ecclesiæ; assensum etiam nomine subscripto præbuit Apocrisiarius serenissimi Moscoviæ imperatoris Alexii Josaphat, Hieromonachus, Archimandrita, sancti sepulchri. Arabicis literis signaverunt in Paris. edit. novem, in Amst. et Bibl. decimus est Chaleles, magnus Protonotarius Patriarchæ, qui ei ab epistolis fuit.